Journals / Adalet Dergisi / 2026 / Sayı: 77

Carrier’s Liability for Delay in International Road Freight Transportation

ULUSLARARASI KARAYOLU EŞYA TAŞIMACILIĞINDA TAŞIYICININ GECİKMEDEN DOĞAN SORUMLULUĞU

Yılmaz Yördem(DİCLE ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0002-8836-8883
Pages
999–1025
Publication Date
2026-09-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The article, using a method of literature review and interpretation, can be summarized as follows: the legal nature of the carrier's liability for delay is a mitigated form of strict liability under the CMR; the burden of proof for grounds for exemption from liability, as stipulated in CMR Article 17/II, rests with the carrier; and the amount of the carrier's liability for delay is limited to the carriage fee, in accordance with CMR Article 23/V, except for the exceptions provided for in the agreement.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:From a geographical perspective, the two most significant political events of the 20th century were World War II (1940-1944) and the disintegration of the Communist Bloc (Combloc) that began in 1989.
📊
Key Findings & Data:These developments not only reshaped national geographies and world politics but also accelerated the growth of global trade.
💡
Conclusion & Impact:The article, using a method of literature review and interpretation, can be summarized as follows: the legal nature of the carrier's liability for delay is a mitigated form of strict liability under the CMR; the burden of proof for grounds for exemption from liability, as stipulated in CMR Article 17/II, rests with the carrier; and the amount of the carrier's liability for delay is limited to the carriage fee, in accordance with CMR Article 23/V, except for the exceptions provided for in the agreement.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Eşya Taşımacılığı · Taşıyıcının Sınırlı Sorumluluğu · CMR Konvansiyonu

Abstract

From a geographical perspective, the two most significant political events of the 20th century were World War II (1940-1944) and the disintegration of the Communist Bloc (Combloc) that began in 1989. These developments not only reshaped national geographies and world politics but also accelerated the growth of global trade. Consequently, the demand for goods and services increased among societies in different geographical areas; and with the emergence of new systems for marketing goods, the creation of technical and legal regulations concerning international trade became essential. In this context, the Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road (CMR) was prepared in 1956 by the United Nations Economic Commission for Europe (UNECE) with the aim of resolving problems arising from international goods transportation with uniform rules. The regional security problems arising from the Russo-Ukrainian War and the conflicts between the US, Israel, and Iran have necessitated a reassessment of the CMR approach, which links the carrier's exemption from liability to unavoidable circumstances, in light of today's complex security conditions. The article, using a method of literature review and interpretation, can be summarized as follows: the legal nature of the carrier's liability for delay is a mitigated form of strict liability under the CMR; the burden of proof for grounds for exemption from liability, as stipulated in CMR Article 17/II, rests with the carrier; and the amount of the carrier's liability for delay is limited to the carriage fee, in accordance with CMR Article 23/V, except for the exceptions provided for in the agreement.

Özet

Yeryüzü coğrafyası bakımından 20. yüzyılın en önemli iki siyasi olayı, II. Dünya Savaşı (1940-1944) ile Komünist Blok’un (Comblok) 1989’da başlayan dağılma sürecidir. Bu gelişmeler, yalnızca ülke coğrafyalarını ve dünya siyasetini yeniden şekillendirmekle kalmamış, küresel ticaretin gelişimini de hızlandırmıştır. Buna bağlı olarak farklı coğrafyalarda yaşayan toplumların mal ve hizmetlere yönelik talepleri artmış; malların pazarlanmasına ilişkin yeni sistemlerin ortaya çıkmasıyla birlikte, uluslararası ticarete ilişkin teknik ve hukuki düzenlemelerin oluşturulması zorunlu hâle gelmiştir. Bu çerçevede, uluslararası eşya taşımacılığından doğan sorunların yeknesak kurallarla çözülmesi amacıyla, “Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı için Mukavele Sözleşmesi” (Convention on the Contract for the International Carriage of Goods by Road – CMR), 1956 yılında Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) tarafından hazırlanmıştır. Rusya-Ukrayna Savaşı ile ABD-İsrail ve İran arasındaki çatışmaların ortaya çıkardığı bölgesel güvenlik sorunları, taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasını kaçınılması ve sonuçlarının önlenmesi mümkün olmayan hâllere bağlayan CMR yaklaşımının, günümüzün karmaşık güvenlik koşulları bakımından yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmıştır. Çalışmada kaynak tarama ve yorumlama yöntemleri kullanılarak; taşıyıcının gecikmeden doğan sorumluluğunun CMR kapsamında hafifletilmiş kusursuz sorumluluk niteliğinde olduğu, CMR m. 17/2’de düzenlenen sorumluluktan kurtulma nedenlerinin ispat yükünün taşıyıcıya ait bulunduğu ve gecikmeden doğan sorumluluğun, antlaşmada öngörülen istisnalar saklı kalmak üzere, CMR m. 23/5 uyarınca taşıma ücretiyle sınırlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

Yördem, Y. (2026). Carrier’s Liability for Delay in International Road Freight Transportation. Adalet Dergisi, Sayı: 77, 999–1025. https://doi.org/10.57083/adaletdergisi.2050254

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (46)

  1. Adıgüzel B, Karayoluyla Yapılan Taşımalarda Taşıyıcının Ziya ve Hasardan Doğan Sorumluluğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Göre (Genişletilmiş (2. Baskı, Adalet Yayınları 2012)
  2. Adıgüzel B, Taşıma Hukuku (Deniz Ticareti Hariç) (Genişletilmiş ve Güncellenmiş 3. baskı, Adalet Yayınevi 2020)
  3. Aksoy S, Taşıma Hukukunda Fiili Taşıyıcı (1. baskı, On İki Levha Yayıncılık 2015)
  4. Alber Yüce A, ‘Karayolu Taşımalarında Taşıyıcının Zıya, Hasar ve Gecikmeden Doğan Sorumluluktan Kurtulmasında Özel Sebepler’ (2019) 25 [1] Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 360
  5. Arkan S, Karada Yapılan Taşımalarda Taşıyıcının Sorumluluğu (Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü 1982)
  6. Atmaca Ü, ‘Karayolu Eşya Taşımacılığında 6102 Sayılı TTK’da Düzenleme Bulan Hasar ve Zayi Durumları: Taşıyıcının Hukuki Yükümlülükleri ve Sözleşmeye Aykırılığın Sonuçları’ (2026) 30 [1] Erzincan Hukuk Fakültesi Dergisi 527
  7. Becker H, İsviçre Borçlar Kanunu Şerhi II. Bölüm Çeşitli Sözleşme İlişkileri Madde 184 - 551 (Çeviren Dura A Suat, 1. baskı, Yargıtay Yayınları No: 24 1993)
  8. Bozabalı Bozkurt B, Havayoluyla Yolcu Taşıma Sözleşmelerinde Taşıyanın Ölüm ve Cismani Zarardan Doğan Hukuki Sorumluluğu (1. baskı, Seçkin Yayıncılık 2013)
  9. Can M, CMR ve Alman Ticaret Kanunu Hükümleri ile Mukayeseli Olarak Türk Taşıma Hukukunun Genel Esasları, Birinci Cilt (İmaj 2017)
  10. Can M, Türk Taşıma Hukukunun Genel Esasları Cilt I (1. baskı, İmaj 2017)
  11. Dağ E, ‘CMR’ye Göre Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğu’ (Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2010)
  12. Doğanay İ, Türk Ticaret Kanunu Şerhi C. 2 (md. 420 - 785) (4. baskı, Beta Yayınları 2004)
  13. Erdil E, Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşıma Hukuku (3. baskı, Seçkin 2020)
  14. Eriş G, Açıklamalı-Gerekçeli-İçtihatlı Taşıma Hukuku (1. baskı, Seçkin Yayınevi 2015)
  15. Eskici TÇ, ‘6102 Sayılı TTK ve CMR kapsamında Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğu’ (Yüksek Lisans Tezi, Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2019)
  16. Franko N, Hatır Nakliyatı ve Hukuki Mahiyeti (1. baskı, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitüsü Yayın No: 259 1992)
  17. Karan H, Karayolunda Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi Hakkında Konvansiyon CMR Şerhi (1. baskı, Turhan 2011)
  18. Karan H, Law On International Carriage Of Goods (3. baskı, Turhan Kitabevi 2013)
  19. Kaşak E, ‘Karayoluyla Yapılan Eşya Taşımalarında Taşıyıcının TTK m. 886 Kapsamında Pervasızca ve Zararın Meydana Gelmesi İhtimalinin Bilinciyle Davranışı’ (2021) 27 [2] Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 1487
  20. Kaya A, Makalelerim I (1. baskı, Beta Yayınları 2012)
  21. Kaya A, ‘Taşıyıcının Karayolu ile Eşya Taşınmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme’de (CMR) Öngörülen Sorumluluğunun Esasları (II)’ (1998) 56 [1-4] İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Pr. Dr. Hıfzı Veldet Velidedeoğlu Armağan Sayısı 239
  22. Kıran S, Karayoluyla Eşya Taşımasında Taşıma Ücreti (1. baskı, Adalet Yayınevi 2018)
  23. Kıran S, Taşıma Hukukunda Karayoluyla Tehlikeli Eşya Taşıması (1. baskı, Adalet 2015)
  24. Misili S, ‘Karayoluyla Yapılan Eşya Taşımalarında Taşımanın Üstlenilmesi ve Eşya Kavramı’ (2019) 5 [1] Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi 70
  25. Misili S, ‘Karayolunda Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesi Hakkında Konvansiyon (CMR) Uygulama Alanına İlişkin Şartlar ve CMR m.2 Uygulaması’ (2019) 14 [151] Terazi Hukuk Dergisi 545
  26. Narmanoğlu Ü, ‘Kanunun Anlam Bakımından Uygulanması’ in Prof. Dr. Turhan Tufan Yüceye Armağan (1. baskı, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları 2001) 93
  27. Özsunay E, ‘Araç Sahibinin Hatır İçin Ücretsiz Taşıdığı veya Aracını Hatır İçin Ücretsiz Olarak Kullandırdığı Şahıslara Karşı Sorumluluğu’ (1966) 32 [1] İstanbul Hukuk Fakültesi Mecmuası 161
  28. Paschke M and Furnell W, Transportrecht (1. baskı, C.H. Beck 2011)
  29. Serozan R, ‘Manevi Tazminat İstemine Değişik Bir Yaklaşım’ Prof. Dr. Haluk Tandoğan Hatırasına Armağan (1990)
  30. Sözer B, Deniz Ticaret Hukuku I (Giriş, Gemi, Donatan ve Navlun Sözleşmeleri) (gözden geçirilmiş ve genişletilmiş 4. baskı, Vedat 2013)
  31. Sözer B, Türk Hukukunda ve Uluslararası Hukukta Hava Yolu ile Yük Taşıma Sözleşmesi (genişletilmiş 2. baskı, Vedat Kitapçılık 2009)
  32. Tekin SM, TTK ve CMR’ye Göre Karayolu Taşıma Senedi (Marmara Üniversitesi 2024)
  33. Tercier P, Pichonnaz P and Develioğlu M, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (On İki Levha 2016)
  34. Topuz M, Maddi Zarar ve Bu Zararın Belirlenmesi (Güncellenmiş 2. baskı, Seçkin Hukuk 2020)
  35. Turğut HK, ‘Karayoluyla Eşya Taşımacılığında Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğu’ (Yüksek Lisans Tezi, Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2021)
  36. Turğut HK, Karayoluyla Eşya Taşımacılığında Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğu (1. baskı, Yetkin Yayınları 2022)
  37. Türkel DT, ‘Taşıyıcının En Yüksek Özeni Üzerine Bir İnceleme (TTK m 876)’ (2020) 22[1] Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 255
  38. Tüzüner Ö, ‘Karayoluyla Eşya Taşıma Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve İş Görme Amacı Güden Sözleşmelerle İlişkisi’ (2012) 101 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 167
  39. Uslu M, CMR Hükümleri Çerçevesinde Taşıyıcının Gecikmeden Doğan Sorumluluğu (1. baskı, Legal 2010)
  40. Ülgen H, Hava Taşıma Sözleşmesi (Bankacılık Enstitüsü Yayınları 1987)
  41. Ülgen H, Uluslararası Taşımacılık ve Hukukî Sorunları (İstanbul Ticaret Odası Yayın No. 1988–27 1988)
  42. Varol GC, Kara Yolunda Yapılan Eşya Taşımalarında Taşıyıcının 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ve CMR Konvansiyonu Kapsamında Kayıp veya Hasardan Kaynaklanan Sorumluluğu (1. baskı, On İki Levha 2020)
  43. Velidedeoğlu HV, ‘Umumi Bakımdan Zarar ve Tazminat’ in Prof. Dr. Ebül’üla Mardin’e Armağan (1943)
  44. Yazıcıoğlu E, ‘Deniz Yolu ile Eşya Taşımalarında Geç Teslimden İleri Gelen Zararlardan Sorumluluk’ (2002) 2 Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi (Geç Teslim)
  45. Yeşilova E, Taşıyıcının CMR Hükümlerine Göre Yardımcı Şahıslarının ve Müteakip Taşıyıcıların Eylemlerinden Doğan Sorumluluğu (CMR md. 3, 34) (1. baskı, Yetkin 2014)
  46. Yüce A. A, ‘Karayolu Taşımalarında Taşıyıcının Zıya, Hasar ve Gecikmeden Doğan Sorumluluktan Kurtulmasında Özel Sebepler’ (2019) 25[1] Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 360