Journals / Türkbilig / 2025 / Cilt: 2025 Sayı: 50

Beliefs and Practices Developing Around the Hunting Culture of the Shor Turks and the "Mıltık Payram"

ŞOR TÜRKLERİNİN AVCILIK KÜLTÜRÜ ETRAFINDA GELİŞEN İNANÇ VE UYGULAMALAR VE “MILTIK” BAYRAMI

Fatma Zehra Uğurcan(YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0079-7219
Journal
Türkbilig
Pages
275–296
Publication Date
2025-12-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this studey, the technical system of the Shor Turks hunting culture and the beliefs and practices developed around the culture will be discussed and the “Mıltık Payram” celebrated at the end of winter hunting will be emphasized.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Although the Shor Turks, living in the Kemerovo Region of Southern Siberia live away from their culture today, they were a community specialized in traditional hunting in the past.
📊
Key Findings & Data:It is known that the Shor Turks organize a celebration called “Mıltık Payram” to celebrate the successful outcome of the hunting season.
💡
Conclusion & Impact:In this studey, the technical system of the Shor Turks hunting culture and the beliefs and practices developed around the culture will be discussed and the “Mıltık Payram” celebrated at the end of winter hunting will be emphasized.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Şor Türkleri · Şor kültürü · avcılık

Abstract

Although the Shor Turks, living in the Kemerovo Region of Southern Siberia live away from their culture today, they were a community specialized in traditional hunting in the past. The geography they live in, has a great impact on this. Shor Turks have turned hunting into a large system, placing it their lives both culturally and economically, and have established a close bond between hunting culture and beliefs, accepting the two as an inseparable whole. The technical rules of the hunting culture of the Shor Turks are determined with very clear boundaries. However, hunters who went hunting were seen as beings who left the cultural world, which was largely under human control, their homeland, their own known boundaries, and went into the depths of natüre, thus entering a new and foreign region dominated by supernatural spirits. This perspevtive laid the groundwork for Shor Turks to perceive the act of hunting as a mystical process from beginning to end, and to the belief that the hunter who crosses the threshold between the world of culture and nature should be treated as a sensitive being going through a sensitive process. The return of the hunter, who went to the taiga for a difficult hunting process, means the successful completion of the mystical process. It is known that the Shor Turks organize a celebration called “Mıltık Payram” to celebrate the successful outcome of the hunting season. In this studey, the technical system of the Shor Turks hunting culture and the beliefs and practices developed around the culture will be discussed and the “Mıltık Payram” celebrated at the end of winter hunting will be emphasized.

Özet

Güney Sibirya’nın Kemerovo Bölgesi’nde yaşayan Şor Türkleri, günümüzde kültürlerinden uzak bir yaşam sürdürmelerine rağmen geçmişte geleneksel avcılıkta uzmanlaşmış bir topluluk olmuşlardır. Bunda yaşadıkları coğrafyanın etkisi büyüktür. Şor Türkleri hem kültürel olarak hem de iktisadi olarak yaşamlarının merkezine koydukları avcılığı büyük bir sistem haline getirmiş ve avcılık kültürü ile inançları arasında sıkı bir bağ kurmuşlar, ikisini birbirinden ayrılmaz bir bütün olarak kabul etmişlerdir. Şor Türklerinin avcılık kültürünün teknik kuralları çok net sınırlarla belirlenmiştir. Bununla birlikte avlanmaya giden avcılar, büyük ölçüde insanın kontrolünde olan kültürel dünyadan, kendi yurtlarından, kendi bildikleri sınırlarından çıkan ve doğanın derinliklerine giden, dolayısıyla doğaüstü ruhların egemen olduğu yeni ve yabancı bir bölgeye giren varlıklar olarak görülmüşlerdir. Bu düşünce yapısı, Şor Türklerinin avlanma eylemini başından sonuna mistik bir süreç olarak algılamalarına ve kültür dünyası ile tabiat arasındaki eşiği aşan avcıya hassas süreçten geçen hassas bir varlık olarak davranılması gerektiği inancına zemin oluşturmuştur. Zorlu bir av süreci için taygaya giden avcının yurda yeniden dönüşü, mistik sürecin başarı ile tamamlanması anlamına gelmektedir. Şor Türklerinin av sezonunun başarılı sonucunu kutlamak için “Mıltık Payram” adını verdikleri bir eğlence düzenledikleri bilinmektedir. Bu çalışmada Şor Türklerinin avcılık kültürünün teknik sistemi ve kültürün etrafında gelişmiş inanış ve uygulamalar ele alınarak kış avcılığının sonunda kutlanan “Mıltık Payram” üzerinde durulacaktır.

🔖

Cite This Article

Uğurcan, F. Z. (2025). Beliefs and Practices Developing Around the Hunting Culture of the Shor Turks and the "Mıltık Payram". Türkbilig, Cilt: 2025 Sayı: 50, 275–296. https://doi.org/10.59257/turkbilig.1503881

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (29)

  1. Aça, M. (2007). Güney Sibirya Türklerinde ava destancı ve masalcı götürme geleneği. Türklük Bilimi Araştırmaları, 21, 7-16.
  2. Akalın, Ş. H. & Kurpeşko Tannagaşeva, N. N. (1995). Şor sözlüğü. Adana: Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Yayınları.
  3. Assmann, Aleida. (2008). Tranformations between history and memory. Social Research. 75/1, 49-72.
  4. Assmann, Jan. (2000). Kültürel bellek (A. Tekin, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  5. Bayat, F. (2007). Türk mitolojik sistemi II. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  6. Connerton, Paul. (1999). Toplumlar nasıl anımsar? (A. Şenel, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  7. Çirkin, S. (2019). Güney Sibirya arkeolojisi ve Şamanizm. İstanbul: Yapıkredi Yayınları.
  8. Çispiyakov, E. F. (2004). Yazık, istoriya, kultura tyurkov yujnoy sibirii. Kemerovo.
  9. Çuljanova, L. (2020). Budet li reşen zemel’nıy vopros v şorii?. Erişim Linki: https://tadarlar.ru/budet-li-reshen-zemelnyi-vopros-v-shorii.html (04.06.2024)
  10. Dırenkova, N. P. (1940). Şorskiy fol’klor. Moskova: İzdatelstvo Akademii Nauk SSSR.
  11. Dırenkova, N. P. (2012). Tyurki sayano-altaya. Petersburg: Nauka.
  12. Funk, D. A. (2005). Mirı şamanoz i skaziteley. Moskova: Nauka.
  13. Funk, D. A. (2010). Şorskiy geroiçeskiy epos 1. Kemerovo: Rossiyskaya Akademiya Nauk.
  14. Halbwachs, Maurice. (2019). Kolektif bellek. (Z. Karagöz, Çev.). İstanbul: Pinhan Yayıncılık,
  15. Kimeyev, V. M. (1989), Şortsı kto oni?. Kemerova: Kemerova Kitap Yayınevi.
  16. Kimeyev, V. M. & Kopıtov A. İ. (2018). Gornaya şoriya. Kemerova: Primula
  17. Kim-Maloni, A. A. (2016) Magiçeskaya ohota s lesnımi duhami po dannım sibirskogo fol’klora. Tomsk Devlet Üniversitesi Bülteni, 5(43), 149-157.
  18. Lvova, E. L. & Oktyabrskaya İ. V. & Sagalayev A. M. & Usmanova M. S. (2013). Güney Sibirya Türklerinin geleneksel dünya görüşleri kâinat ve zaman nesneler dünyası (M. Ergun, Çev.). Konya: Kömen Yayınları.
  19. Lvova, E. L. & Oktyabrskaya İ. V. & Sagalayev A. M. & Usmanova M. S. (2013a). Güney Sibirya Türklerinin geleneksel dünya görüşleri insan ve toplum (M. Ergun, Çev.). Konya: Kömen Yayınları.
  20. Lvova, E. L. & Oktyabrskaya İ. V. & Sagalayev A. M. & Usmanova M. S. (2013b). Güney Sibirya Türklerinin geleneksel dünya görüşleri simge ve ritüel (M. Ergun, Çev.). Konya: Kömen Yayınları.
  21. O rossii v tsarstvovanie Aleksiya Mihayloviça. (1884). G. Kotoşihina (Düzenleyen). Petersburg.
  22. Ocak, A. Y. (2002). Alevi ve Bektaşi inançlarının İslam öncesi temelleri. İstanbul: İletişim Yayınları.
  23. Örnek, S. V. (1988). 100 soruda ilkellerde din, büyü, sanat, efsane. İstanbul: Gerçek Yayınevi.
  24. Patruşeva, G. M. (2002). Şor Türkleri. Türkler Ansiklopedisi (Cilt 20) içinde (s. 1284-1296). Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
  25. Potapov, L. P. (1936). Oçerki po istorii Şorii. Moskova: İzdatelstvo Akademii Nauk SSSR.
  26. Potapov, L. P. (2012). Altay Türklerinde avcı inançları ve gelenekleri (A. Bağcı, Çev.). Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 15, 179-201.
  27. Ministerstvo kul'tury Respubliki Khakasiya (2022). Şortsı v istorii i sovremennoy jizni Hakasii. Abakan.
  28. Uğurcan, F. Z. (2023). Şor masalları (İnceleme-Metin). (Doktora tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  29. Türker, F. (2018). Altay Türklerinde avcılıkla ilgili pratikler ve efsanelerdeki yeri. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 45, 255-267. https://doi.org/10.24155/tdk.2018.68