Journals / Türkbilig / 2026 / Cilt: 2026 Sayı: 51

Presupposition In Tunyukuk Inscription

Tunyukuk Yazıtı'nda Önvarsayım

Özgül Özbek(Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi)0000-0002-3519-4226
Journal
Türkbilig
Pages
427–436
Publication Date
2026-05-29
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

On the other hand, the classification presented here made by determining the structures and sentences that provide presuppositional information aforementionned in the Tunyukuk Inscription (Köktürk period), provides data on the related subject and period.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:In addition to its formal structure and semantic dimension, language has a context that generates meaning.
📊
Key Findings & Data:In our study, Talat Tekin's Tunyukuk Inscription (2020) is chosen as a basis.
💡
Conclusion & Impact:On the other hand, the classification presented here made by determining the structures and sentences that provide presuppositional information aforementionned in the Tunyukuk Inscription (Köktürk period), provides data on the related subject and period.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:2020 Verileri
⚙️Variables:Tunyukuk · Önvarsayım · Edimbilim

Abstract

In addition to its formal structure and semantic dimension, language has a context that generates meaning. In this sense, pragmatics, which inspects communication from this contextual perspective, has been a study field for researchers in recent years. Presupposition is also one of the topics of pragmatics. In speech or writing, the information or information that is presented indirectly about the information other than the information intended to be given is referred to as “presupposition”. For example, the statement “I will not watch horror movies anymore” leads to the judgment that the person who expressed this statement will not watch horror movies anymore, while in the background we reach to the conclusion that he/she has the routine of watching movies. Accordingly, this knowledge is a presuppositional knowledge. Thus, this study aims to analyze the presupposition in the historical Tunyukuk Inscription, which is also one of the themes of pragmatics, Here, preliminary information about pragmatics and presupposition is given and later the Tunyukuk Inscription and its importance are discussed. In our study, Talat Tekin's Tunyukuk Inscription (2020) is chosen as a basis. The information revealing the presupposition has been classified differently by researchers. Here, Yule's (2000) classification is taken as basis. Accordingly, a classification was made under the headings of existential presupposition, factual presupposition, lexical presupposition, structural presupposition, non-factual presupposition, counterfactual presupposition and examples of these presupposition types were given from the Tunyukuk Inscription. Based on the content of the inscription, the aim of the analysis is to determine which of these types of presupposition are present or absent. On the other hand, the classification presented here made by determining the structures and sentences that provide presuppositional information aforementionned in the Tunyukuk Inscription (Köktürk period), provides data on the related subject and period.

Özet

Dilin biçimsel yapısının ve anlamsal boyutunun yanında anlamı yaratan bir bağlamı bulunmaktadır. Bu anlamda iletişimi bu bağlamsal açıdan inceleyen edimbilim son yıllarda araştırmacıların üzerinde çalıştığı bir alan olmuştur. Önvarsayım da edimbilimin inceleme konularındandır. Konuşmada veya yazıda verilmek istenen bilgi dışında kalan, bu bilgiye ilişkin dolaylı olarak sunulan bilgi ya da bilgiler önvarsayım olarak ifade edilmektedir. Örneğin “Artık korku filmi izlemeyeceğim” ifadesinden bu sözü söyleyen kişinin bundan sonra korku filmi izlemeyeceği yargısına ulaşılırken geri planda film izleme alışkanlığına sahip olduğu bilgisine ulaşılmaktadır. Ulaşılan bu bilgi önvarsayımsal bir bilgidir. Bu çalışma, edimbilimin bir konusu olan önvarsayımı tarihî bir metin olan Tunyukuk Yazıtı’nda incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle edimbilim ve önvarsayım hakkında bilgi verilmiş ve Tunyukuk Yazıtı ve önemi konusuna değinilmiştir. Araştırmada Talat Tekin’in Tunyukuk Yazıtı (2020) adlı eseri taranmıştır. Önvarsayım araştırmacılar tarafından farklı şekilde sınıflandırılmıştır. Çalışmada Yule’un (2000) sınıflaması esas alınmıştır. Buna göre varoluşsal önvarsayım, olgusal önvarsayım, sözlüksel önvarsayım, yapısal önvarsayım, olgusal olmayan önvarsayım, karşı olgusal bir önvarsayım başlıkları altında bir sınıflandırma yapılmış ve bu önvarsayım türlerine Tunyukuk Yazıtı’ndan örnekler verilmiştir. Yazıtın içeriğinden hareketle bu önvarsayım türlerinden hangilerinin ne şekilde bulunduğu veya bulunmadığını belirlemek incelemenin amacıdır. Diğer yandan Köktürkçe dönemine ait bir eser olan Tunyukuk Yazıtı’ndan hareketle önvarsayım bilgileri sunan yapı ve cümlelerin belirlenerek yapılan bu sınıflandırma, döneme ait bu konuyla ilgili verilerin ortaya konmasını sağlamaktadır.

🔖

Cite This Article

Özbek, Ö. (2026). Presupposition In Tunyukuk Inscription. Türkbilig, Cilt: 2026 Sayı: 51, 427–436. https://doi.org/10.59257/turkbilig.1700706

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (17)

  1. Aşkın Balcı, H. (2017). Edimbilim ve gramer ilişkisi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(4), 556-566.
  2. Ercilasun, A. B. (2008). Başlangıçtan yirminci yüzyıla Türk dili tarihi (5. Bs). Ankara: Akçağ.
  3. Giraud, R. (1999). Gök Türk İmparatorluğu (İ. Mangaltepe, Çev.). İstanbul: Ötüken.
  4. Hirik, S. (2023). Tarihî metinlerde önvarsayımın görünümü: Kül Tigin Yazıtı. Hitit Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (2), 350-365.
  5. İmer, K., Kocaman, A. & Özsoy, A.S. (2019). Dilbilim sözlüğü (3. Bs). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
  6. Kafesoğlu, İ. (2018). Türk millî kültürü. (43. Bs). İstanbul: Ötüken.
  7. Kansu-Yetkiner, N. (2009). Çeviribilim edimbilim ilişkisi üzerine. İzmir: İzmir Ekonomi Üniversitesi Yayınları.
  8. Karaoğlu, S. (2022). Risâletü’n-Nushiyye’de önvarsayım tetikleyicilerinin çözümlemesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (Özel Sayı), 191-210.
  9. Kıran, Z. & Eziler Kıran, A. (2018). Dilbilime giriş (5. Bs). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  10. Korkut, E. (2012). Bile: Kullanım değerleri “bile” kullanımında önvarsayımlar ve imalı anlamlar. Turkish Studies, 7 (4), 145-162.
  11. Levinson, S. C. (2008). Pragmatics. (19. Bs). Cambridge: Cambridge University Press.
  12. Orkun, H.N. (2011). Eski Türk Yazıtları. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  13. Tekin, T. (2020). Tunyukuk Yazıtı. Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
  14. Tekin, T. (2022). Orhon Türkçesi grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  15. Vardar, B., Güz, N., Öztokat, E., Rifat, M., Senemoğlu, O. & Sözer, E. (1980). Dilbilim ve dilbilgisi terimleri sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  16. Yılmaz, E. (2020). Edim bilimine giriş. (2. Bs). Ankara: Pegem Akademi.
  17. Yule, G. (2000). Pragmatics. (5. Bs). Oxford: Oxford University Press.