Journals / Türkbilig / 2026 / Cilt: 2026 Sayı: 51

From Kara Bir Gün to Türk İlahisi: The Role of Discourse Structures in the Transformation of Süleyman Nazif’s Sorrow into Hope

Kara Bir Gün'den Türk İlahisi'ne: Süleyman Nazif'te Hüznün Umuda Dönüşümünde Söylem Yapılarının Rolü

Arda Korkmaz(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4457-8632
Journal
Türkbilig
Pages
207–231
Publication Date
2026-04-24
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Findings indicate that Nazif intensifies his discourse by simultaneously deploying various linguistic functions ranging from titling strategies and epistemic modality to rhetorical structures, lexical choices, phonological repetitions, and ironic implicatures.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The primary objective of discourse analysis is to scrutinize the structural framework of a text, revealing the implicit meanings and patterns embedded by authors as they reflect their ideologies.
📊
Key Findings & Data:This article aims to trace the semiotic resources and analyze the discourses presented in Süleyman Nazif’s Works "Kara Bir Gün," "Çal Çoban Çal", "Dicle ve Ben" and "Türk İlahisi" written from the late 19th century through the Republican Era.
💡
Conclusion & Impact:Findings indicate that Nazif intensifies his discourse by simultaneously deploying various linguistic functions ranging from titling strategies and epistemic modality to rhetorical structures, lexical choices, phonological repetitions, and ironic implicatures.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Söylem · ideoloji · göstergesel kaynak

Abstract

The primary objective of discourse analysis is to scrutinize the structural framework of a text, revealing the implicit meanings and patterns embedded by authors as they reflect their ideologies. By making these ideological stances visible through morphological, phonological, and syntactic analysis, it provides an interpretative universe regarding the semantic layers of the text. This article aims to trace the semiotic resources and analyze the discourses presented in Süleyman Nazif’s Works "Kara Bir Gün," "Çal Çoban Çal", "Dicle ve Ben" and "Türk İlahisi" written from the late 19th century through the Republican Era. Theoretically, the study adopts Teun van Dijk’s principled and methodological approach to discourse analysis, supported by the analytical components of researchers such as Ruth Wodak and Norman Fairclough. Having witnessed foreign occupations and territorial losses, Süleyman Nazif articulated the profound sorrow stemming from the threat to national integrity, while subsequently documenting the hope and joy ushered in by the Republic. This study employs van Dijk’s framework of macro and micro-structures to reveal how the emotive units of "sorrow" and "hope" are constructed through specific discourse components. Findings indicate that Nazif intensifies his discourse by simultaneously deploying various linguistic functions ranging from titling strategies and epistemic modality to rhetorical structures, lexical choices, phonological repetitions, and ironic implicatures. Ultimately, the author solidifies his narrative through the strategic construction of "us" versus "the other" identities.

Özet

Söylem çözümlemesinin temel amacı; incelenen metnin yapısına yönelmek, yazarların ideolojilerini metinlerine aksettirirken örtük bıraktıkları anlam ve örüntüleri açığa çıkarmak; yazarların eserlerini ortaya koyarken benimsedikleri ideolojileri biçim bilimsel, ses bilgisel ve söz dizimsel zeminde görünür hâle getirmek ve metin içerisindeki ideolojik varlığın izini sürerken metnin anlam katmanlarına dair bir okuma evreni sunmaktır. Bu makale 19. yüzyılın son yıllarından Cumhuriyet Dönemi’ne kadar eser veren Süleyman Nazif’in “Kara Bir Gün”, “Çal Çoban Çal”, “Dicle ve Ben” ve Türk İlahisi” metinlerindeki göstergesel kaynakların takibi ve ortaya koyulan söylemlerin çözümlemesini amaçlamaktadır. Makalede Teun van Dijk’ın söylem çözümleme ilkesel ve yöntembilimsel duruşu temel alınmış; Ruth Wodak, Norman Fairclough gibi söylem araştırmacılarının söylem çözümleme bileşenleri de yöntemi destekleyecek şekilde kullanılmıştır. Yaşanan işgallere ve toprak kayıplarına tanıklık eden ve bu dönemde, vatan topraklarının bütünlüğünün sağlanamamasından duyduğu hüznü işleyen Süleyman Nazif, hüzünlü günlerin ardından Cumhuriyet ile gelen umutlu, sevinçli günlere de tanık olmuş ve eserlerini de bu bağlamda kaleme almıştır. Çalışmada Süleyman Nazif’in farklı dönemlerde kaleme aldığı eserlerde hüzün ve umut duyumbirimlerinin hangi söylem bileşenleri ve göstergesel kaynaklarla karşılandığı Teun van Dijk’ın büyük ve küçük yapılar üzerinden şekillendirdiği çözümleme yöntemiyle ortaya konulmuştur. Süleyman Nazif’in ana ve ara başlık tercihlerinden başlayarak kesinlik ve bütünlük bildiren kip kullanımları, retorik yapılar, söz varlığı tercihleri, ses ve sözcük tekrarları, ironik sezdirimler ve adıl sıklığı ile dilin pek çok işlevini aynı anda devreye soktuğu ve inşa ettiği “biz” ve “öteki” yapıları ile söylemini belirginleştirdiği tespit edilmiştir.

🔖

Cite This Article

Korkmaz, A. (2026). From Kara Bir Gün to Türk İlahisi: The Role of Discourse Structures in the Transformation of Süleyman Nazif’s Sorrow into Hope. Türkbilig, Cilt: 2026 Sayı: 51, 207–231. https://doi.org/10.59257/turkbilig.1508842

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (25)

  1. Akyüz, K. (2015). Modern Türk edebiyatının ana çizgileri 1860-1923. İstanbul: İnkılap Yayınları.
  2. Aristoteles (2023). Retorik. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  3. Barthes, R. (1993). Göstergebilimsel serüven. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  4. Beysanoğlu, Ş. (1970). Doğumunun 100. yılında Süleyman Nazif. Ankara: Diyarbakır’ı Tanıtma ve Turizm Derneği Yayınları.
  5. Çetin, N. (1993). Süleyman Nazif’in Firâk-ı Irak adlı eseri. Türkoloji, 11(1), 233-256.
  6. Çoban, B. (2003). Söylem ve ideoloji. İstanbul: Su Yayınevi.
  7. Eronat, K. (2010). Süleyman Nazif’in eserlerinde vatan ve özgürlük anlayışı. Erdem, (56), 59-68.
  8. Göçgün, Ö. (1983). Süleyman Nazîf’in san’atı ve ona tesir eden faktörler. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (2), 3-20.
  9. Göçgün, Ö. (2010). Süleyman Nazif hayatı, eserleri, edebî kişiliği ve eserlerinden açıklamalı, sadeleştirilmiş seçmeler. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  10. Gür, M. (1992). Makale ve mektuplarına göre Süleyman Nazif. (Doktora Tezi). İstanbul: Marmara Üniversitesi.
  11. Gövsa, İ. A. (1933). Süleyman Nazif hayatı, mektupları, fıkra ve nükteleri. İstanbul: Sühulet Kütüphanesi.
  12. Günay, D. (2012). Göstergebilimde yeni açılımlar. Dilbilim, (12), 29-46.
  13. Kaplan, M. (1969). Şiir tahlilleri I. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  14. Karakaş, Ş. (1988). Süleyman Nazîf. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  15. Karaosmanoğlu, Y. K. (2010). Gençlik ve edebiyat hatıraları. İstanbul: İletişim Yayınları.
  16. Karataş, C. (2014). II. Meşrutiyet Dönemi fikir hareketleri ve Türk edebiyatına yansımaları. Ankara: Akçağ Yayınları.
  17. Kiesling, S. (2015). Cross-cultural and ıntercultural communication and discourse analysis. In D. Tannen, H. Hamilton & D. Schiffrin (Eds.), The Handbook of discourse analysis (pp. 620-639). Oxford: Blackwell.
  18. Korkmaz, A. ve Üstün, K. (2024). Yeni Lisan makalesinde eleştirel söylem. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 8(2), 669-691.
  19. Kurgan, Ş. (1955). Süleyman Nazif: Hayatı, sanatı, eserleri. İstanbul: Varlık Yayınları.
  20. Süleyman Nazif (2021). Çal çoban çal. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  21. Süleyman Nazif (2022). Firak-ı Irak. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  22. Uçak, S. (2016). Stilistik açıdan Süleyman Nazif şiiri. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (15), 269-275.
  23. van Dijk, T. (2019). İdeoloji. Ankara: Hece Yayınları.
  24. Yıldız, S. (2022). Namık Kemal ve Süleyman Nazif’in şiirlerinde vatan mefhumu. (Yüksek Lisans Tezi). Siirt: Siirt Üniversitesi.
  25. Yılmaz, M. (2015). Ümitle ümitsizlik arasında bir feryat: Süleyman Nazif’in Birinci Dünya Savaşı’ndaki tavrı. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (37), 415-426.