Journals / Mülkiye Dergisi / 2025 / Cilt: 49 Sayı: 4

The ‘Labor Battalions’ in the First World War as a Form of Forced Labor Imposed on Non-Muslim Ottoman Soldiers

Gayrimüslim Osmanlı Askerlerine Yönelik Bir Zorunlu Çalışma Biçimi Olarak Birinci Dünya Savaşı’nda “Amele Taburları”

Mihrican Zorlu Günok(van yüzüncü yıl üniversitesi)0009-0009-8908-9227
Pages
758–787
Publication Date
2025-12-17
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Therefore, this study seeks to discuss the Labour Battalions through an interdisciplinary approach as far as possible.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Abstract Forced labour is one of the most deeply rooted phenomena in human history in terms of reflecting the formal structure and content of power relations.
📊
Key Findings & Data:On the other hand, it should be emphasized that states still possess considerable capacity to generate consent and legitimacy in this regard.
💡
Conclusion & Impact:Therefore, this study seeks to discuss the Labour Battalions through an interdisciplinary approach as far as possible.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Zorunlu Çalışma · Birinci Dünya Savaşı · Zorunlu Askerlik

Abstract

Abstract Forced labour is one of the most deeply rooted phenomena in human history in terms of reflecting the formal structure and content of power relations. Although forced labour, which is subject to intensive labour control, is perceived as a criminal element under today’s conditions, it was frequently practiced in the past by those who held power, capital owners, and states. On the other hand, it should be emphasized that states still possess considerable capacity to generate consent and legitimacy in this regard. In this study, the issue of the Labour Battalions—an institution that had existed in earlier periods of the Ottoman Empire but whose implementation during the First World War was highly controversial—will be examined within the context of forced labour. These battalions, established to serve as a kind of auxiliary service unit supporting the regular army during wartime, were composed largely of disarmed non-Muslim soldiers during the First World War, who were subjected to compulsory work under extremely harsh conditions. Indeed, one of the key points of this study is not the role previously undertaken by the Labour Battalions, but rather the purpose they were intended to serve in the final period of the Ottoman Empire. Although the Labour Battalions remain a highly controversial subject due to their role in the Armenian Deportation, they have not been extensively studied in Turkey, despite their remarkable significance. The disappointment caused by the defeat in the Balkan Wars, combined with the perception of the rising nationalist movements of the period as a threat, led the Ottoman Empire to employ the Labour Battalions for a purpose different from that of earlier periods — as a form of ethnic control. It should be added that this form of control included not only Armenians but also Greeks, Jews, and other non-Muslim groups. In one sense, the practice can be seen as a reflection of the nation-building project. On the other hand, this does not mean that Muslim Turks were completely absent from these battalions. Although their numbers were generally smaller than those of non-Muslims, Muslim Turks were also present in many units. However, given that a large portion of the Ottoman male population of military age was already engaged in compulsory military service, it can be reasonably inferred that the Muslim Turks serving in the Labour Battalions during the First World War were, on average, older than the non Muslim population subjected to forced labour in these battalions. The purpose of this study is twofold: to address the gap in the existing literature on the subject and to provide a theoretical foundation for a historical phenomenon from a social policy perspective. Another aim is to introduce a topic that has generally been examined by historians into the realm of social policy discussions. The reason for framing the issue within the context of forced labour and placing special emphasis on the working conditions of the Labour Battalions lies precisely in this objective. Ultimately, the conditions under which the Labour Battalions emerged, their activities, and their modes of operation also reveal significant insights into the characteristics of despotic labour regimes. Therefore, this study seeks to discuss the Labour Battalions through an interdisciplinary approach as far as possible.

Özet

Zorunlu çalışma, güç ve iktidar ilişkilerinin biçimsel yapısını ve içeriğini yansıtması açısından insanlık tarihinin en köklü olgularından birisidir. Her ne kadar günümüz koşullarında bir suç unsuru gibi algılansa da geçmişte iktidara malik olanlar, sermaye sahipleri ve devletler tarafından sıklıkla uygulanmıştır. Diğer yandan, devletlerin bu konuda rıza üretme ve meşruiyet sağlama noktasında elinin hâlâ çok güçlü olduğu da vurgulanmalıdır. Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu’nun daha önceki dönemlerinde de hayata geçirilen ancak Birinci Dünya Savaşı’ndaki uygulanma biçimi hayli tartışmalı olan Amele Taburları konusu zorunlu çalışma bağlamında ele alınacaktır. Savaş durumunda, bir tür geri hizmet birliği rolü üstlenerek düzenli orduya destek olmaları amacıyla kurulan bu taburlar, özellikle Birinci Dünya Savaşı’nda büyük ölçüde silahsızlandırılmış gayrimüslim askerlerden oluşturulmuş ve bu asker işçiler oldukça zorlu koşullarda zorunlu hizmete tabi tutulmuşlardır. Nitekim, bu çalışma açısından önem taşıyan noktalardan biri Amele Taburları’nın geçmiş dönemlerde üstlendiği rol değil, Osmanlı’nın son döneminde ne türden bir amaca hizmet etmek üzere kurulmuş olduğudur. Ermeni Tehcirindeki rolü nedeniyle oldukça tartışmalı bir konu olan Amele Taburları, Türkiye’de üzerine çok fazla çalışılmamış olmasına rağmen oldukça dikkat çekici bir konudur. Balkan Savaşları’nda alınan yenilginin yarattığı hayâl kırıklığı ve aynı dönemde hız kazanan milliyetçilik akımlarının bir tehdit olarak algılanması Osmanlı Devleti’nin Amele Taburları’nı önceki dönemlerden farklı bir amaçla, bir tür etnik denetim aracı olarak kullanmasına neden olmuştur. Mevzu bahis denetime sadece Ermenilerin değil Rumların, Yahudilerin ve diğer gayrimüslim unsurların da dâhil edildiğini ilave etmek gerekir. Uygulama bir yönüyle uluslaşma projesinin bir yansımasıdır. Diğer yandan, bu durum Müslüman Türk unsurların bu taburlarda hiç bulunmadığı anlamına da gelmemektedir. Taburların büyük kısmında, sayısal olarak gayrimüslimlerin altında olsa da Müslüman Türkler de bulunmuştur. Ancak askerlik çağındaki Osmanlı nüfusunun büyük bir bölümü zorunlu askerlik hizmetinde olduğundan Birinci Dünya Savaşı döneminde Amele Taburları’nda bulunan Müslüman Türklerin taburlarda zorunlu çalışmaya tabi tutulan gayrimüslim nüfus kadar genç olmadığı sonucuna kolaylıkla varılabilir. Bu çalışmayla amaçlanan hem literatürde konuyla ilgili eksikliği gidermek hem de tarihsel bir olguya sosyal politika perspektifi üzerinden teorik bir temel kazandırmaktır. Genellikle tarihçilerin üzerine çalıştığı bir konuyu sosyal politika literatüründe tartışma konusu yapmak da diğer bir amaçtır. Konunun zorunlu çalışma ekseninde tartışılması ve Amele Taburları’nın çalışma koşullarının özel olarak vurgulanması da bu yüzdendir. Sonuç olarak, Amele Taburları’nın varoluş koşulları, faaliyetleri ve çalışma biçimleri despotik emek rejimlerinin nitelikleri hakkında da bir şeyler söylemektedir. Bu nedenle, çalışmada Amele Taburları’nın mümkün olduğunca disiplinler arası bir yaklaşımla tartışılması amaçlanmıştır.

🔖

Cite This Article

Günok, M. Z., *, M. Z. G. (2025). The ‘Labor Battalions’ in the First World War as a Form of Forced Labor Imposed on Non-Muslim Ottoman Soldiers. Mülkiye Dergisi, Cilt: 49 Sayı: 4, 758–787. https://doi.org/10.25064/mulkiye.1788921

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (69)

  1. Aaronsohn A (2003). Türk Ordusuyla Filistin’de: Bir Yahudi Askerin 1. Dünya Savaşı Notları. Çev. N Alkan, İstanbul: Selis Kitaplar.
  2. Abramson G (2012). Haim Nahmias and the Labour Battallions: A Diary of Two Years in the First World War. Jewish Culture and History, 14(1), 18-32.
  3. Akar R (2009). Başkale Yolcuları: Varlık Vergisi ve Çalışma Kampları. İstanbul: Doğan Kitap.
  4. Akçura Y (1995). Üç Tarz-ı Siyaset. Hazırlayan. R Duymaz, İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
  5. Akkuş Y ve Yıldırım K (2017). Dünyada ve Osmanlı’da Zorunlu Çalıştırma: ‘Amele-i Mükellefe’ Uygulaması ve Tarihsel Gelişimi. Çalışma ve Toplum, 2, 507-546.
  6. Aktar A (2021). Varlık Vergisi ve Türkleştirme Politikaları. İstanbul: Aras Yayıncılık.
  7. Allain J (2018). What Is Forced Labour? A Practical Guide for Humanities and Social Research. İçinde: Genevieve Lebaron (der), Researching Forced Labour in the Global Economy: Methodological Challenges and Advances, Oxford University Press, 79-93.
  8. Angrick A (2004). Forced Labour Along the Straße der SS, Forced and Slave Labour in Nazi-Dominated Europe Symposium Presentation. Washington: Center for
  9. Advanced Holocoust Studies, United States Holocaust Memorial Museum.
  10. AÖF (2018). Sosyal Politika 1. Eskişehir: AÖF Yayınları.
  11. Bakunin M (1998). Devlet ve Anarşi. Çev. C Atila, Ankara: Öteki Yayınevi.
  12. Beşikçi M (2012). The Ottoman Mobilization of Manpower in the First World War: Between Voluntarism and Resistance. Leiden: Brill.
  13. Beşikçi M (2017). Topyekun Savaş Çağında Askeri İşgücünü Seferber Etmek: Birinci Dünya Savaşı Öncesinde ve Esnasında Osmanlı İmparatorluğu’nda Zorunlu Askerlik Hizmeti. İçinde: Erik Jan Zürcher (der), Askerlik “İşi”: Askeri İşgücünün Karşılaştırmalı Tarihi 1500-2000, Çev. D Şendil, İstanbul: İletişim Yayınları, 523-557.
  14. BOA. DH.EUM.2.Şb.00009.00106.001
  15. BOA.DH.ŞFR.00474.00122.001
  16. BOA.DH.ŞFR.00507.00072.001
  17. BOA.HR.SYS.02221.00004.001
  18. BOA.DH.İ.UM.EK.00016.00021.001
  19. BOA.DH.İ.UM.EK.00017.00036.001
  20. BOA. DH.EUM.KLU.00006.00039.001
  21. BOA. DH.EUM.KLU.00006.00039.002
  22. BOA.DH.ŞFR.00483.00071.001
  23. BOA.DH.ŞFR.00667.00024.001.
  24. Cebeciyan A (2019). Bir Ermeni Subayın Çanakkale ve Doğu Cephesi Günlüğü. Çev. T Tomasyan, İstanbul: Aras Yayıncılık.
  25. Cora Y T (2025). Revolutions and Rebellions: Van Resistance as Rebellion (Ottoman Empire/Middle East). https://encyclopedia.1914-1918-online.net/, 04.08.2025.
  26. Çatma E (1998). Asker İşçiler. İstanbul: Ceylan Yayıncılık.
  27. Çaykıran G (2021). Birinci Dünya Savaşında Osmanlı Ordusundaki Ermeni Askerler ile Rus ve Fransız Ordularındaki Ermeni Gönüllü Birlikleri (1914-1921). Ermeni Araştırmaları, 70,107-140.
  28. Das D (2022). Slavery and Forced Labour. Indian Journal of Integrated Researh in Law, 2(2), 23-37.
  29. Esin P (1982). İş Bölümü, Yabancılaşma ve Sosyal Politika. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
  30. Gönüllü A R (2012). Konya Vilayetinde Meydana Gelen Çekirge İstilaları (1866 1917). Tarihin Peşinde: Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8, 1-41.
  31. Gülsoy U (2000). Osmanlı Gayrimüslimlerinin Askerlik Serüveni. İstanbul: Simurg Yayınevi.
  32. Gümüş M (2008). Anayasal Meşruti Yönetime Medhal: 1856 Islahat Fermanı’nın Tam Metin İncelenmesi. Türk Dünyası Sosyal Bilimler Dergisi, 47, 215-240.
  33. Hacısalihoğlu M (2007). Osmanlı İmparatorluğu’nda Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş: Ordu-Millet Düşüncesi. Toplumsal Tarih, 164, 58-64.
  34. Herbert U (2000). Forced Labourers in the Third Reich: An Overview. International Labour and Working-Class History, 58, 192-218.
  35. Hopyan T (2017). Milleti Sadıka’dan 1915 Ermeni Tehcirine: Pederimin Anıları. İstanbul: Puslu Yayıncılık.
  36. ILO (International Labour Organisation) (2015). Combating Forced Labour: Employers’ Frequently Asked Questions. Geneva: ILO.
  37. Karagöz M (2019). Birinci Dünya Savaşı’nda IV. Ordu Menzilinde Amele Taburları. Güvenlik Stratejileri, 15(30), 379-415.
  38. Karakışla Y S (2015). Osmanlı Ordusunda Kadın Askerler: Birinci Kadın İşçi Taburu. İstanbul: Akıl Fikir Yayınları.
  39. Keyder Ç (2014). Türkiye’de Devlet ve Sınıflar. İstanbul: İletişim Yayınları.
  40. Kılıç V K (2013). Osmanlı Devleti’nde Azınlıklar. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, 21, 339-354.
  41. Kırlı C (2019). Tanzimat: Düzen ve Kaos. Toplumsal Tarih, 311, 80-85.
  42. Kırmızı A (2002). Osmanlı Bürokrasisinde Gayrimüslim İstihdamı. Divan İlmi Araştırmalar, 13, 295-306.
  43. Koloğlu O (2005). Abdülhamit Gerçeği. İstanbul: Pozitif Yayınları.
  44. Lüleci A (2020). Bir Zamanlar Bolu İkinci Amele Taburu (1914-1918). BAİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 761-777.
  45. Morgenthau H (1918). Secrets of The Bosphorus. London: Hutchinson&Co.
  46. Mutlu C (2007). Birinci Dünya Savaşında Amele Taburları. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
  47. Neyzi L (2010). Amele Taburu. İstanbul: The Isis Press.
  48. Nogales R D (2008). Osmanlı Ordusunda Dört Yıl (1915-1919). Çev. V İlmen, İstanbul: Yaba Yayınları.
  49. Özdemir S (1998). Türkiye’de Zorunlu Çalışma Uygulamaları. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 1998, 41-42, 181-214.
  50. Özdemir Z (1994). I. Dünya Savaşında Amele Taburları. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Gazi Üniversitesi.
  51. Özhazinedar T (2023). Tanzimat Fermanı, Islahat Fermanı, Adalet Fermanı ve Kanun-i Esasi’nin Tahlili. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 12(36), 759-786.
  52. Öztürk İ M (2013). İkinci Dünya Savaşı Türkiye’sinde Olağanüstü Ekonomik Kararlar: Milli Korunma Kanunu ve Varlık Vergisi. Tarih Araştırmaları Dergisi, 32(54), 135-166.
  53. Shaw S A (2014). Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı İmparatorluğu Savaşa Giriş. Çev. B Sümer Aydaş, İstanbul: Türk Tarih Kurumu.
  54. Suciyan T (2021). Modern Türkiye’de Ermeniler. Çev. A Günaysu, İstanbul: Aras Yayıncılık.
  55. Sultan Abdülhamit (1975). Siyasi Hatıratım. İstanbul: Dergah Yayınları.
  56. Sürmenyan K (2015). Harbiyeli Bir Osmanlı Ermenisi: Mülazım-ı Sani Sürmenyan’ın Savaş ve Tehcir Anıları. Çev. Yaşar Tolga Cora, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  57. Şimşek H (2008). Yüzüncü Yılında Meşrutiyet’in İlanı ve Gayrimüslim Cemaatler. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(1), 53-73.
  58. Şimşek H (2016). Osmanlı Son Dönemi Gayrimüslim Cemaatler: 1908-1922. Ankara: Siyasal Kitabevi.
  59. Taçalan N (1998). Ege’de Kurtuluş Savaşı Başlarken Hasan Tahsin. İstanbul: Aksoy Yayıncılık.
  60. Taştan Y K (2017). Balkan Savaşları ve Türk Milliyetçiliğinin Doğuşu. İstanbul: Ötüken.
  61. Thiel J ve Westerhoff C (2014). Forced Labour. https://encyclopedia.1914-1918 online.net/article/forced-labour/. 15.04.2025.
  62. Toprak Z (1988). Osmanlı Kadınları Çalıştırma Cemiyeti: Kadın Askerler ve Milli Aile. Tarih ve Toplum, 51, 34-38.
  63. Tunaya T Z (2023). İkinci Meşrutiyet’in Siyasi Hayatına Bakışlar: Hürriyet’in İlanı. İstanbul: Kronik Kitap.
  64. Webber C ve Wilddavsky A (1986). A History of Taxation and Expenditure in the Western World. Newyork: Simon and Schuster.
  65. Weissbrodt D (2002). Abolishing Slavery and its Contemporary Forms. New York: United Nations.
  66. Yalman A E (2019). Birinci Dünya Savaşı’nda Türkiye. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  67. Zürcher E J (2002). Ottoman Labour Battalions in World War I. Turkology Update Leiden Project Working Papers. https://www.academia.edu/847454/Ottoman Labour_Battalions_in_World_War_I Son erişim tarihi: 18.05.2025.
  68. Zürcher E J (2005). Savaş, Devrim ve Uluslaşma, Türkiye Tarihinde Geçiş Dönemi: 1908-1928. Çev. E Aydınoğlu, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  69. Zürcher E J (2015). Osmanlı İmparatorluğu’ndan Atatürk Türkiye’sine Bir Ulusun İnşası: Jön Türk Mirası. Çev. L Yalçın, Ankara: Akılçelen Kitapları.