Journals / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 23 Sayı: 90

FOLKLORDA ÖRTÜK VE BOZUK İŞLEV

Mehmet Aça(Marmara Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü,)
Mehmet Ali Yolcu(Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü)
Pages
47–58
Publication Date
2017-05-15
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Makalede, bu sorulardan hareketle folklor incelemelerinde bozuk ve örtük işlevin varlığı tartışmaya açılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Folklorun 19. yüzyıl serüveni ulusların köken arayışları ile halk anlatılarının metinsel yayılımlarını belirlemeyle sınırlı kalmış olsa da 20. yüzyılda ortaya çıkan birtakım yaklaşımlar, halkı anlamaya yönelik analizlerin kapılarını aralamış görünmektedir.
📊
Key Findings & Data:Folklorda işlevsel çözümlemelerin daha çok Malinowski ve Bascom’un sayıltılarından etkilendiği bilinmektedir, ancak her iki araştırmacının da ön kabulleri, sistemin işleyişindeki denge ve uyumun hatasız işlediği yönündedir.
💡
Conclusion & Impact:Makalede, bu sorulardan hareketle folklor incelemelerinde bozuk ve örtük işlevin varlığı tartışmaya açılmıştır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:folklor · yapısal işlevselcilik · bozuk işlev

Özet

Folklorun 19. yüzyıl serüveni ulusların köken arayışları ile halk anlatılarının metinsel yayılımlarını belirlemeyle sınırlı kalmış olsa da 20. yüzyılda ortaya çıkan birtakım yaklaşımlar, halkı anlamaya yönelik analizlerin kapılarını aralamış görünmektedir. Halkı ve onun ürettiği kültürü parçalardan hareketle bir bütün olarak ele almak, hem folklor disiplininin ontolojik sorunlarına çözüm üretmede bize yardımcı olacağı gibi halkı anlama ve yorumlamada mevcut sorunlara pragmatik çözümler üretecek hem de olası dönüşüm ve katmanlaşmalar bu teorik perspektifle daha doğru okunabilecektir. Bu yazı, şimdiye kadar folklorda kullanılan işlevsel ve yapısal işlevsel teorilerin yöntem ve yaklaşımlarının bazı durumlarda tersine çevrilebileceği hipotezinden hareket etmiştir. Folklorda işlevsel çözümlemelerin daha çok Malinowski ve Bascom’un sayıltılarından etkilendiği bilinmektedir, ancak her iki araştırmacının da ön kabulleri, sistemin işleyişindeki denge ve uyumun hatasız işlediği yönündedir. Ancak şu sorular, açıklığa kavuşturulmadan teori üzerindeki tartışmalar bitecek gibi değildir: Folklorun doğası hep “olumlu” mudur? Her işlev, toplumsal sistemin hayatta kalmasına mı odaklanır? Yapısal ve kurumsal çatışmalarda gerilimi yatıştırıcı folklorik ögelerin etkisi ne yöndedir? Folklor, basit bir eğlence aracı olmanın dışında toplumun ilerleme ve duraklamasında etkili bir öge midir? Makalede, bu sorulardan hareketle folklor incelemelerinde bozuk ve örtük işlevin varlığı tartışmaya açılmıştır.

🔖

Cite This Article

Aça, M., Yolcu, M. A. (2017). FOLKLORDA ÖRTÜK VE BOZUK İŞLEV. Folklor/Edebiyat, Cilt: 23 Sayı: 90, 47–58. https://ajindex.com/articles/1128611

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. Abrahamson, Mark. (1990). İşlevselcilik (Fonksiyonalizm). (Çev. Nilgün Çelebi). Konya: Sebat Ofset.
  2. Bascom, William R. (2010). “Folklorun Dört İşlevi”. Halkbiliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar 2. (Ed. M. Öcal Oğuz ve Selcan Gürçayır). Ankara: Geleneksel Yayıncılık, s. 71-86.
  3. Çelebi, Nilgün. (2007). Sosyoloji Notları. Ankara: Anı Yayıncılık.
  4. Durkheim, Emile. (2004). Sosyolojik Yöntemin Kuralları. (Çev. Cenk Saraçoğlu). İstanbul: Bordo Siyah Yayınları. Edgerton, Robert B. (2015). Hasta Toplumlar. (Çev. Harun Turgut). Ankara: Buzdağı Yayınevi. Eriksen, T. H.; Nielsen, F. S. (2012). Antropoloji Tarihi. (Çev. Aksu Bora). İstanbul: İletişim Yayınları.
  5. Erkilet, Alev. (2007). Toplumsal Yapı ve Değişme Kuramları. Ankara: Hece Yayınları.
  6. Gluckman, Max. (1955). Custom and Conflict in Africa. Oxford: Basil Blackwell.
  7. Gluckman, Max. (1965). Politics, Law and Ritual in Tribal Society. Oxford: Basil Blackwell. Malinowski, Bronislaw. (1992). Bilimsel Bir Kültür Teorisi. (Çev. Saadet Özkal). İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  8. Merton, Robert K. (1968). Social Theory and Social Structure. New York: The Free Press.
  9. Moore, Wilbert E. (1997). “İşlevselcilik”. Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi. (Ed. Tom B. Bottomore, R. Nisbet). Ankara: Ayraç Yayınları.
  10. Özbudun, Sibel ve diğerleri. (2007). Antropoloji; Kuramlar, Kuramcılar. Ankara: Dipnot Yayınları.
  11. Poloma, Margaret M. (2011). Çağdaş Sosyoloji Kuramları. (Çev. Hayriye Erbaş). Ankara: Palme Yayıncılık.
  12. Wallace, Ruth; Wolf, Alison. (2004). Çağdaş Sosyoloji Kuramları. (Çev. L. Elburuz ve M. R. Ayas), İzmir: Punto Yayınları.