Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2026 / Cilt: 23 Sayı: 90

FOLKLORDA ÖRTÜK VE BOZUK İŞLEV

Mehmet Aça(Marmara Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü,)
Mehmet Ali Yolcu(Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü)
Sayfa
47–58
Yayın Tarihi
2017-05-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalede, bu sorulardan hareketle folklor incelemelerinde bozuk ve örtük işlevin varlığı tartışmaya açılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Folklorun 19. yüzyıl serüveni ulusların köken arayışları ile halk anlatılarının metinsel yayılımlarını belirlemeyle sınırlı kalmış olsa da 20. yüzyılda ortaya çıkan birtakım yaklaşımlar, halkı anlamaya yönelik analizlerin kapılarını aralamış görünmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Folklorda işlevsel çözümlemelerin daha çok Malinowski ve Bascom’un sayıltılarından etkilendiği bilinmektedir, ancak her iki araştırmacının da ön kabulleri, sistemin işleyişindeki denge ve uyumun hatasız işlediği yönündedir.
💡
Sonuç & Katkı:Makalede, bu sorulardan hareketle folklor incelemelerinde bozuk ve örtük işlevin varlığı tartışmaya açılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:folklor · yapısal işlevselcilik · bozuk işlev

Özet

Folklorun 19. yüzyıl serüveni ulusların köken arayışları ile halk anlatılarının metinsel yayılımlarını belirlemeyle sınırlı kalmış olsa da 20. yüzyılda ortaya çıkan birtakım yaklaşımlar, halkı anlamaya yönelik analizlerin kapılarını aralamış görünmektedir. Halkı ve onun ürettiği kültürü parçalardan hareketle bir bütün olarak ele almak, hem folklor disiplininin ontolojik sorunlarına çözüm üretmede bize yardımcı olacağı gibi halkı anlama ve yorumlamada mevcut sorunlara pragmatik çözümler üretecek hem de olası dönüşüm ve katmanlaşmalar bu teorik perspektifle daha doğru okunabilecektir. Bu yazı, şimdiye kadar folklorda kullanılan işlevsel ve yapısal işlevsel teorilerin yöntem ve yaklaşımlarının bazı durumlarda tersine çevrilebileceği hipotezinden hareket etmiştir. Folklorda işlevsel çözümlemelerin daha çok Malinowski ve Bascom’un sayıltılarından etkilendiği bilinmektedir, ancak her iki araştırmacının da ön kabulleri, sistemin işleyişindeki denge ve uyumun hatasız işlediği yönündedir. Ancak şu sorular, açıklığa kavuşturulmadan teori üzerindeki tartışmalar bitecek gibi değildir: Folklorun doğası hep “olumlu” mudur? Her işlev, toplumsal sistemin hayatta kalmasına mı odaklanır? Yapısal ve kurumsal çatışmalarda gerilimi yatıştırıcı folklorik ögelerin etkisi ne yöndedir? Folklor, basit bir eğlence aracı olmanın dışında toplumun ilerleme ve duraklamasında etkili bir öge midir? Makalede, bu sorulardan hareketle folklor incelemelerinde bozuk ve örtük işlevin varlığı tartışmaya açılmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aça, M., Yolcu, M. A. (2017). FOLKLORDA ÖRTÜK VE BOZUK İŞLEV. Folklor/Edebiyat, Cilt: 23 Sayı: 90, 47–58. https://ajindex.com/articles/1128611

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Abrahamson, Mark. (1990). İşlevselcilik (Fonksiyonalizm). (Çev. Nilgün Çelebi). Konya: Sebat Ofset.
  2. Bascom, William R. (2010). “Folklorun Dört İşlevi”. Halkbiliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar 2. (Ed. M. Öcal Oğuz ve Selcan Gürçayır). Ankara: Geleneksel Yayıncılık, s. 71-86.
  3. Çelebi, Nilgün. (2007). Sosyoloji Notları. Ankara: Anı Yayıncılık.
  4. Durkheim, Emile. (2004). Sosyolojik Yöntemin Kuralları. (Çev. Cenk Saraçoğlu). İstanbul: Bordo Siyah Yayınları. Edgerton, Robert B. (2015). Hasta Toplumlar. (Çev. Harun Turgut). Ankara: Buzdağı Yayınevi. Eriksen, T. H.; Nielsen, F. S. (2012). Antropoloji Tarihi. (Çev. Aksu Bora). İstanbul: İletişim Yayınları.
  5. Erkilet, Alev. (2007). Toplumsal Yapı ve Değişme Kuramları. Ankara: Hece Yayınları.
  6. Gluckman, Max. (1955). Custom and Conflict in Africa. Oxford: Basil Blackwell.
  7. Gluckman, Max. (1965). Politics, Law and Ritual in Tribal Society. Oxford: Basil Blackwell. Malinowski, Bronislaw. (1992). Bilimsel Bir Kültür Teorisi. (Çev. Saadet Özkal). İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  8. Merton, Robert K. (1968). Social Theory and Social Structure. New York: The Free Press.
  9. Moore, Wilbert E. (1997). “İşlevselcilik”. Sosyolojik Çözümlemenin Tarihi. (Ed. Tom B. Bottomore, R. Nisbet). Ankara: Ayraç Yayınları.
  10. Özbudun, Sibel ve diğerleri. (2007). Antropoloji; Kuramlar, Kuramcılar. Ankara: Dipnot Yayınları.
  11. Poloma, Margaret M. (2011). Çağdaş Sosyoloji Kuramları. (Çev. Hayriye Erbaş). Ankara: Palme Yayıncılık.
  12. Wallace, Ruth; Wolf, Alison. (2004). Çağdaş Sosyoloji Kuramları. (Çev. L. Elburuz ve M. R. Ayas), İzmir: Punto Yayınları.