Journals / Folklor/Edebiyat / 2019 / Cilt: 25 - Sayı: 99

Yeni Uygurca ve Yeni Uygurca Sözlükler

Pages
539–552
Publication Date
2019-08-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Sözlükçülük,Uygurca çalışmalar içinde önemli bir yer tutmaktadır ve ilk Yeni Uygurca

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Uygurlar, günümüzde yaklaşık 10 milyonluk nüfusları ile başlıca Çin’in kuzeybatısındayer alan Uygur Özerk Bölgesinde yaşamaktadırlar.
📊
Key Findings & Data:Ayrıca yaklaşık 300 binkişilik nüfus ile komşu Kazakistan, Kırgızistan ülkeleri ile Özbekistan ve Türkmenistanülkelerinde yaşayan Uygur toplulukları vardır. 20. yüzyılın başlarına kadar“Kaşkarlık”, “Turpanlık” vb. yöresel adlar ile anılan Doğu Türkistan Uygurlarıözellikle 1955’te Uygur Muhtar Bölgesi’nin kurulmasıyla resmî olarak “Uygur”etnik adını kullanmaya başlamışlardır.
💡
Conclusion & Impact:Sözlükçülük,Uygurca çalışmalar içinde önemli bir yer tutmaktadır ve ilk Yeni Uygurca
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Uygurlar · yeni Uygurca

Özet

Uygurlar, günümüzde yaklaşık 10 milyonluk nüfusları ile başlıca Çin’in kuzeybatısındayer alan Uygur Özerk Bölgesinde yaşamaktadırlar. Ayrıca yaklaşık 300 binkişilik nüfus ile komşu Kazakistan, Kırgızistan ülkeleri ile Özbekistan ve Türkmenistanülkelerinde yaşayan Uygur toplulukları vardır. 20. yüzyılın başlarına kadar“Kaşkarlık”, “Turpanlık” vb. yöresel adlar ile anılan Doğu Türkistan Uygurlarıözellikle 1955’te Uygur Muhtar Bölgesi’nin kurulmasıyla resmî olarak “Uygur”etnik adını kullanmaya başlamışlardır. Doğu Türkistan’da Yeni Uygurca dışındaKazakça, Kırgızca, Özbekçe, Tatarca ve Tuvaca olmak üzere toplam beş Türk dilidaha konuşulmaktadır ve bu dilleri konuşan Türkler arasında Yeni Uygurca ortakiletişim dili yani “lingua franca”dır. Yeni Uygurcanın diyalektlerinin sınıflandırılmasıkonusunda çeşitli görüşler vardır. Fakat, sınıflandırmaların genelinde görülenYeni Uygurcanın temelde kuzey ve güney diyalektler olarak ikiye ayrıldığıdır.Uygurlar XX. yüzyılın ortalarına kadar Arap alfabesi kullanmışlardır. DoğuTürkistan’da 1950’den 1983’e kadar Kiril alfabesi ve Latin alfabesi (Yeni UygurcaYėŋi Yėziḳ) kullanılmıştır. 1983’ten günümüze kadar yapılan imla sistemindeki geliştirmelerile Arap alfabesi (Yeni Uygurca Kona Yėziḳ) kullanılmaktadır. Sözlükçülük,Uygurca çalışmalar içinde önemli bir yer tutmaktadır ve ilk Yeni Uygurca

🔖

Cite This Article

YILDIRIM, F. (2019). Yeni Uygurca ve Yeni Uygurca Sözlükler. Folklor/Edebiyat, Cilt: 25 - Sayı: 99, 539–552. https://ajindex.com/articles/100490

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (11)

  1. Abdulla, M. (1989). Türkçe-Uyğurçe luğet / Türkçe-Uygurçe lugat. Pekin: Milletler. Atalay, B. (2006). Divanü lûgat-it Türk tercümesi. Cilt 1. 5. baskı. Ankara:
  2. Türk Dil Kurumu. Baskakov, N. A. (1960). Tyurkskiye yazıki. Moskva: İnstituta yazıkoznaniya Akademii Nauk SSSR. Boeschoten, H. (1998). The speakers of Turkic languages. L. Johanson, É. Á. Csató (Eds.), The Turkic languages: 1-15.
  3. Londra, New York: Routledge. Cheng, Sh. (1997). Tujue bijiao yuyanxue [突厥比较语言学 / A comparative study of the Turkic languages/. Ürümçi: Şinciang Halk. Çağatay, S. (1972). Türk lehçeleri örnekleri II: Yaşayan ağız ve lehçeler. Ankara: Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi. Dwyer, A. (1994). Materials for the study of modern Uyghur published in China. Central Asiatic Journal, 38/2: 155-159.
  4. Emet, E. (2008). Doğu Türkistan Uygur ağızları. Ankara:
  5. Türk Dil Kurumu. Ercilasun, A. B. (2014). Örneklerle bugünkü Türk alfabeleri. 7. baskı. Ankara:
  6. Akçağ. Hahn, R. F. (1986). Modern Uyghur language research in China: four recent contributions examined. Central Asiatic Journal, vol. 30, no. 1-2: 35-54. Wiesbaden: Otto Harrassowitz. Hahn, R. F. (1991). Spoken Uyghur. Seattle and London: University of Washington. Hahn, R. F. (1998). Uyghur. L. Johanson, É. Á. Csató (Eds.), The Turkic languages: 379-396. London and New York: Routledge. Osmanov, M., Tömür, H. (1993). Çaġatay tili togrisidiki ḳaraşlirimiz. Şiŋcaŋ Daşösi İlmiy Jurnili, (1): 1-52.
  7. Ölmez, Z. (2003). Şecere-i Türk’e göre Moğol boyları. İstanbul:
  8. Kebikeç. Öztopçu, K. (1992). Modern Uygurca ile ilgili açıklamalı bir kaynakça. Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi, (4): 155-170. Ankara:
  9. Şafak. Öztopçu, K. (1993). Uygurca’nın yazı dili olarak gelişmesi ve Uygurca sözlükler. Türk Dilleri Araştırmaları, Cilt 3: 167-174. Ankara:
  10. Simurg. Pritsak, O. (1959). Das Neuuigurische. J. Deny vd. (Ed.). Philologiae Turcicae fundamenta, Cilt 1: 525- 563. Wiesbaden: Franz Steiner Verlag. Ramsey, S. R. (1989).
  11. The languages of China. Princeton, New Jersey: Princeton University. Raquette, G. (1927). English-Turki dictionary, based on the dialects of Kashgar and Yarkand. Leipzig, Lund: Otto Harrassowitz, CWK Gleerup. Schwarz, H. G. (1984). The minorities of northern China, a survey. Studies on East Asia, Volume 17. Washington: Center for East Asian Studies, Western Washington University. Schwarz, H. G. (1992). An Uyghur-English dictionary. East Asian Research Aids and Translations, Volume 3. Bellingham, Washington: Center for East Asian Studies, Western Washing