Dergiler / History Studies / 2023 / Cilt: 15 Sayı: 2

10. YÜZYILDA BATÎHA’DA HÜKÜM SÜREN BİR ARAP EMÎRLİĞİ: ŞÂHÎNÎLER

An Arab Emırate Rule in Batīha in The 10th Century: Shahīnīds

Sayfa
279–296
Yayın Tarihi
2023-05-22
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada dönemin ana kaynakları ve modern çalışmalar tetkik edilerek Şâhînî Emîrliği’nin ortaya çıkış süreci ve emîrliğin Abbâsîler ve Büveyhîler ile ilişkisi incelenecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Batîha, Fırat ve Dicle nehirlerinin aşağı kısmında geniş bir bataklık alanı kaplamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kamışlık ve sazlıkların artması bölgeyi eşkıyanın sığındığı bir merkez hâline getirdi. 3. (9.) yüzyılda meydana gelen Zut, Zencî ve Karmatî isyanları Abbâsîlerin bölgedeki otoritesini zayıflattı.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada dönemin ana kaynakları ve modern çalışmalar tetkik edilerek Şâhînî Emîrliği’nin ortaya çıkış süreci ve emîrliğin Abbâsîler ve Büveyhîler ile ilişkisi incelenecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Batîha · Büveyhîler · Abbâsîler

Özet

Batîha, Fırat ve Dicle nehirlerinin aşağı kısmında geniş bir bataklık alanı kaplamaktadır. Antik Çağlardan önce oluşan bölgenin ilk ıslah faaliyetleri Sâsânîler devrinde başlamıştır. Emevîler, bataklığın kurutulması için ciddi bir çalışma yürüttüyse de Abbâsîler zamanında bu politikanın terk edilmesi bataklıkların yeniden genişlemesine neden olmuştur. Kamışlık ve sazlıkların artması bölgeyi eşkıyanın sığındığı bir merkez hâline getirdi. 3. (9.) yüzyılda meydana gelen Zut, Zencî ve Karmatî isyanları Abbâsîlerin bölgedeki otoritesini zayıflattı. Böyle bir ortamda nüfuzunu artıran İmrân b. Şâhîn Batîha’da yaklaşık yarım asır sürecek bir emîrlik kurdu. Bu çalışmada dönemin ana kaynakları ve modern çalışmalar tetkik edilerek Şâhînî Emîrliği’nin ortaya çıkış süreci ve emîrliğin Abbâsîler ve Büveyhîler ile ilişkisi incelenecektir.

Abstract

It covers a large marshy area in the lower part of the al-Batīha, Euphrates and Tigris rivers. The first improvement activities of the region, which was formed before ancient times, started in the Sassanid period. Although the Umayyads carried out serious work to drain the swamp, the abandonment of this policy during the Abbasid period caused the swamps to expand again. The increase in reed beds and reed beds made the region a center where bandits took shelter. The al-Zutt, Zanjī and Karmatī revolts that took place in the 3th (9th) century weakened the authority of the Abbasids in the region. Increasing his influence in such an environment, Imran b. Shahīn established an emirate in Batīha that would last for half a century. In this study, the primary sources of the period and modern studies will be examined and the emergence process of the Shahīnīds Emirate and its relationship with the Abbasids and Buyids will be examined.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BATIR, İ. B. (2023). 10. YÜZYILDA BATÎHA’DA HÜKÜM SÜREN BİR ARAP EMÎRLİĞİ: ŞÂHÎNÎLER. History Studies, Cilt: 15 Sayı: 2, 279–296. https://ajindex.com/articles/977249

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Belâzürî, Fütuhu’l-büldân, çev. Mustafa Fayda, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1987. Ebû İshak es-Sâbî, el-Muhtâr min Resâili's-Sâbî, Dârü’n-nehdati’l-hadîse, Beyrut, t.y. Hemedâni, Tekmiletü Târîhi’t-Taberî, nşr. Muhammed Ebû’l-Fazl İbrahim, (Taberî, Tarih içinde), C. 11, Beyrut t.y. İbnü’l-Cevzî, el-Muntazam fî târîhi’l-mülûk ve’l-ümem, Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, C. 11, Beyrut 1992. İbnü’l-Esîr, el-Kâmil fi’t-târîh, çev. Abdullah Köşe, Ahmet Ağırakça, Abdülkerim Özaydın, C. 6-9,
  2. Bahar Yayınları, İstanbul 1991. İbn Haldûn, Kitâbü’l-iber ve dîvânü’l-mübtede’ ve’l-haber, Dârü’l-Fikr, C. 3-4, Beyrut 1981. İbn Kesîr, el-Bidâye ve’n-nihâye, çev. Mehmet Keskin, C. 10, Çağrı Yayınları, İstanbul 2000. İbn Manzûr, Lisânü’l-ʿArab, C. 1, Dârü’l-Maârif, Kahire t.y. İbn Miskeveyh, Tecâribü’l-ümem, çev. Kıvameddin Burslan, TTK Yayınları, Ankara 2016. İbn Rüste, el-’Alâku’n-nefîse, çev. Ali Fuat Eker, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2018. İstahrî, Ülkelerin Yolları, çev. Murat Ağarı, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2018. Kazvînî, Âssârü’l-bilâd ve ahbârü’l-ʿibâd, Darû Sâdır, Beyrut t.y. Kitâbu’l-uyûn ve’l-hadâik fi ahbâri’l-hakâik, nşr. Ömer es-Saîdî, C. 4/2, Institut Français de Damas, Dımaşk 1972. Kudâme İbn Cafer, Kitâbü’l-harâc, çev. Ramazan Şeşen, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2018. Makdisî, İslâm Coğafyası, çev. Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul 2015. Mes’ûdî, et-Tenbîh ve’l-işrâf, çev. Ramazan Şeşen, Bilge Kültür Sanat Yayınları, İstanbul 2018. Mücmelü’t-tevârîh ve’l kısas, nşr. Muhammed Ramazânî, Çâphâne-yi Hâver, Tahran 1939. Taberî, Târîhu’t-Taberî, Dâru Süveydan, C. 9, Beyrut 1387. Ya‘kûbî, Ülkeler Kitabı, çev. Murat Ağarı, Ayışığı Kitapları, İstanbul 2002. Ya‘kûbî, Târîhu’l-Yaʿkûbî, Darû Sâdır, C. 2, Beyrut t.y. Yâkūt el-Hamevî, Mu’cemü’l-büldân, C. 1, Darû Sâdır, Beyrut 1977. Zehebî, Târîhu’l-islâm, nşr. Ömer Abdüsselâm Tedmürî, C. 25, Dârü’l-Kitâbi’l-Arabî, Beyrut 1992. B. Araştırma ve İnceleme Eserler AĞIRAKÇA, Ahmet, Abbasi Devletinde Türk Kumandanlar, Akdem Yayınları, İstanbul 2015.
  3. ANSARİ, A. S. Bazmee, “Zutlar”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 44, İstanbul 2013, s. 514-515.
  4. AYCAN, İrfan, “Haccâc b. Yûsuf es-Sekâfî”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, C. 14, İstanbul 1996, s. 427-428.
  5. BUSSE, Heribert, Chalif und Crosskönig, Die Buyiden im Iraq (945-1055),
  6. Ergon Verlag, Beyrut 2004. _______, “Iran under the Buyids”, The Cambridge of History Iran, C. 4, Cambridge 2008, s. 250-304.
  7. CORNU, Georgette, Atlas du Arabo Islamiq