Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, defterin II.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde TSMA.d 52 numarada kayıtlı, 22 Şaban 1225/21 Eylül 1810 tarihli bir tarîk defterinin transkripsiyonunu ve değerlendirilmesini konu edinmektedir. Defter, Şeyhülislâm Sâmânîzâde Ömer Hulusi Efendi’nin üçüncü meşîhat dönemine ait olup, dönemin ilmiye teşkilatının üst kademelerindeki istihdam politikalarına ve kadro hareketliliğine dair veriler sunmaktadır. Araştırma, aktif kadrolar, mazul listeleri ve medrese atamalarını sistematik olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bulgular, defterin II. Mahmud döneminin atama ve azil pratiklerine ışık tuttuğunu göstermektedir. Defterde -zâde ve hafîd gibi akrabalık bildiren eklerin sıklığı, ilmiye teşkilatında aile bağlarının önemli bir etken olduğuna işaret etmektedir. Dersiye atamaları ise eğitim kurumlarındaki çeşitliliği ve kadro tıkanıklığını aşma yöntemlerini belgelemektedir. Bu çalışma dönemin ilmiye teşkilatını anlamaya çalışan araştırmacılar için mütevazı ama değerli bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Abstract
This study focuses on the transcription and analysis of a tarîk register, registered as TSMA.d 52 in the Topkapı Palace Museum Archive and dated 22 Sha’ban 1225/21 September 1810. The register pertains to the third term of office of the Grand Mufti, Sâmânîzâde Ömer Hulusi Efendi, and provides data on employment policies and staff turnover within the upper echelons of the religious bureaucracy of the period. The research aims to systematically analyse active staff lists, lists of dismissed officials and madrasah appointments. The findings show that the register sheds light on the practices of appointment and dismissal during the reign of Mahmud II. The frequency of suffixes denoting kinship, such as -zâde and hafid, in the register suggests that family ties were a significant factor within the religious bureaucracy. Dersiye appointments, meanwhile, document the diversity within educational institutions and the methods employed to overcome staffing bottlenecks. This study aims to offer a modest yet valuable contribution to researchers seeking to understand the religious bureaucracy of the period.