Dergiler / Felsefe Arkivi / 2026 / Sayı: 58

Yalçın Koç’un Aşkınlık Anlayışı Çerçevesinde Yenidoğanlara ve Hayvanlara Dair Bilinç Çalışmalarındaki Eksiklikler: Aşkınlık, Dil ve Tecrübenin Biricikliği

Deficiencies in Consciousness Studies on Newborns and Animals from Yalçın Koç's Perspective of Transcendence: Transcendence, Language and the Uniqueness of Experience

Baran Bingöl(Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi, Felsefe Bölümü)0009-0003-3262-3579
Sayfa
159–177
Yayın Tarihi
2023-06-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Son olarak, bir tecrübe sahibi olmak ile en geniş anlamıyla tecrübe sahibi olmaya dair bir fikriyat inşa etmek ve -mümkünse- bilimini yapmak arasındaki ilişkiye değineceğiz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yenidoğanlara ve hayvanlara dair herhangi bir soru sorduğumuzda ve soruyu cevaplamaya çalıştığımızda çoğu örtük olan birtakım varsayımlarımız vardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bunlardan en önemlisi, insanı insan yapan ve diğer canlılardan ayıran temel unsurlar hakkındadır.
💡
Sonuç & Katkı:Son olarak, bir tecrübe sahibi olmak ile en geniş anlamıyla tecrübe sahibi olmaya dair bir fikriyat inşa etmek ve -mümkünse- bilimini yapmak arasındaki ilişkiye değineceğiz.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Aşkınlık · düşkünlük · yenidoğan

Özet

Yenidoğanlara ve hayvanlara dair herhangi bir soru sorduğumuzda ve soruyu cevaplamaya çalıştığımızda çoğu örtük olan birtakım varsayımlarımız vardır. Bunlardan en önemlisi, insanı insan yapan ve diğer canlılardan ayıran temel unsurlar hakkındadır. Yani, “insanı insan yapan nedir?” sorusuna keskin sınırları olan bir cevabımız varsa, bu cevabımız, aynı zamanda yenidoğanlara ve hayvanlara dair birtakım soruların da cevabı haline gelir. Örneğin “insanı insan yapan veya en azından onu diğer canlılardan ayırt eden unsurların en önemlilerinden biri dildir ve dil öğrenebilmesidir” dersek, bu ifade, en temelde, dünyaya henüz gelen bebeğin ve örneğin bir kedinin yalnızca “gelişmemiş” değil, aynı zamanda “aynı zeminde gelişmemiş” olduğu yönünde bir varsayıma bizi götürür, zira dil öğrenmek veya öğrenebilmek ve bu süreç neticesinde alışageldiğimiz, bildiğimiz anlamda diller aracılığıyla iletişim kurabilmek ve düşünebilmek “gelişmek”tir. Bu yazının amacı, yenidoğanlara ve hayvanlara dair özellikle bilinç çalışmalarının, bu eksende yürütülen dil ve en genel anlamda felsefe ve psikoloji araştırmalarının (yukarıdaki örnekteki gibi) temel varsayımlarını ve hareket noktalarını sorgulamak ve son dönemde Yalçın Koç’un geliştirdiği aşkınlık tasavvuru çerçevesinde eleştiriler ve öneriler sunmaktır. Son olarak, bir tecrübe sahibi olmak ile en geniş anlamıyla tecrübe sahibi olmaya dair bir fikriyat inşa etmek ve -mümkünse- bilimini yapmak arasındaki ilişkiye değineceğiz.

Abstract

When one asks and tries to answer any question about newborns and animals, a set of assumptions is found, most of which are implicit. The most important of these involves the fundamental features that make a human being human and that distinguish humans from other living beings. In other words, if one were to have a sharply defined answer to the question of what makes a human being human, this answer would also become the answer to a set of questions about newborns and animals. For instance, if one were to say, “One of the most important features that makes human beings human, or that at least distinguishes humans from other living beings, is language and the ability to learn language,” this statement essentially leads one to assume as an example based on this that a newborn baby and a kitten have both developed as well as not developed language, because development is considered to involve learning or being able to learn a language, and as a result be able to communicate and think using language. The purpose of this paper is to question the fundamental assumptions and starting points (as in the aforementioned example) of studies on consciousness (particularly with regard to newborns and animals), of language, and of philosophy and psychology in general and to offer criticisms and suggestions within the framework of the conception of transcendence as recently developed by Yalçın Koç (Theologia’nın Esasları [The Principles of Theologia]). Finally, this study will address the relationship between having an experience and constructing a system of thought in regard to having an experience in its broadest sense, as well as the possibility of making this a science.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bingöl, B. (2023). Yalçın Koç’un Aşkınlık Anlayışı Çerçevesinde Yenidoğanlara ve Hayvanlara Dair Bilinç Çalışmalarındaki Eksiklikler: Aşkınlık, Dil ve Tecrübenin Biricikliği. Felsefe Arkivi, Sayı: 58, 159–177. https://doi.org/10.26650/arcp.1269780

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (43)

  1. Aguilar-Mediavilla, E., Perez-Pereira, M., Serrat-Sellabona, E., & Adrover-Roig, D. (2022). Introduction to Language Development in Children: Description to Detect and Prevent Language Difficulties. Children (Basel, Switzerland), 9(3), 412. https://doi.org/10.3390/children9030412. google scholar
  2. Baldwin, J. M. (1895). Mental development in the child and the race: Method and processes. Macmillan Publishing. google scholar
  3. Chomsky, N. (2018). Dil ve Zihin, (Çev. Ahmet Kocaman), BilgeSu Yayıncılık. google scholar
  4. Closer To Truth (6 Aralık 2019). Giulio Tononi - What is Information? [Video]. Youtube. https://www. youtube.com/watch?v=sYtr8h6Mz5I. google scholar
  5. Davidson, D. (1982). Rational Animals. Dialectica, 36(4), 317—327. google scholar
  6. Demircioğlu, E. (2022). Makinedeki Hayalet — Zihin Felsefesine Giriş. FOL Yayınevi. google scholar
  7. Dönmez, S. (2015). Nurettin Topçu’da ve Yalçın Koç’ta Ahlak ve Anadoluculuk (Anadolu Mayasından İsyan Ahlakına: Nurettin Topçu’nun “İsyan Ahlakı”nı Yalçın koç’un “Anadolu Mayası” Üzerinden Okumak). Tanzimat’tan Günümüze Türk Düşüncesi (ss. 1394-1404), Ankara: Nobel Yayınları. google scholar
  8. Edelman, G. M., & Tononi, G. (2000). A universe of consciousness: How matter becomes imagination. Basic Books. google scholar
  9. Florenski, P. (2021). Tersten Perspektif. (çev. Yeşim Tükel), Metis Yayınları. google scholar
  10. Gao, H. H., & Guo, C. (2015). Understanding Infants’ Language Development in Relation to Levels of Consciousness: An Approach in Building up an Agent-based Model. PACLIC. google scholar
  11. Gardner, R. A., Gardner, B. T. (1969). Teaching sign language to a chimpanzee. Science. Aug 15;165(3894):664-72. doi: 10.1126/science.165.3894.664. PMID: 5793972. google scholar
  12. , (1975). Early Signs of Language in Child and Chimpanzee. Science 187, 752-753. DOI:10.1126/ science.187.4178.752. google scholar
  13. Goff, P. (2017). Consciousness and Fundamental Reality. New York, USA: Oup Usa. google scholar
  14. , (2019). Galileos error: foundations for a new science of consciousness. New York: Pantheon Books. google scholar
  15. Golinkoff, R. M., & Hirsh-Pasek, K. (1990). Let the Mute Speak: What Infants Can Tell Us About Language Acquisition. Merrill-Palmer Quarterly, 36(1), 67—91. google scholar
  16. Humphrey, N. (2022). Ruh Tozu - Bilincin Büyülü Evreninde Bir Keşif Yolculuğu, (çev. Atakan Altınörs), FOL Yayınevi. google scholar
  17. Jersild, A. T. (1983). Çocuk Psikolojisi, (çev. Gülseren Günçe), Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Eğitim Araştırmaları Merkezi (EFAM) Yayın No:4. google scholar
  18. Kant, I. (1781). Critik der reinen Vernunft. Riga (Hartknoch). google scholar
  19. Koç. Y. (1978). Objektifrealite - epistemik determinizm ve ölçme. Toplum ve Bilim, Sayı: 6-7. google scholar ---, (1994). Mekan ve Nesne. Felsefe Arkivi, Sayı: 29. google scholar
  20. , (1997). Matematiğin Ontolojisi Bakımından Kant ile Frege Karşılaştırması. Felsefe Arkivi, Sayı: 30. google scholar
  21. , (2006). Türkiye Günlüğü, Sayı: 84 Anadolu Mayası; Sayı: 85 Anadolu Mayasında Toplum; Sayı:86 Anadolu Mayası ve ‘Kelam’, ’Söz’,’Logos’; Sayı: 87 Anadolu Mayası ve Doğuş, Evrim, Kimlik. google scholar
  22. , (2007). Anadolu Mayası — Türk Kimliği Üzerine Bir İnceleme. Cedit Neşriyat. google scholar
  23. , (2008). Theologianın Esasları — Felsefenin ve Teolojinin Nazariyatı Üzerine Bir İnceleme. Cedit Neşriyat. google scholar
  24. , (2009). Theographianın Esasları — Teoloji ve Matematik İnşa’sı Üzerine Bir İnceleme. Cedit Neşriyat. google scholar
  25. , (2010). Theogonia’nın Esasları — Genesis Nazariyatı Üzerine Bir İnceleme. Cedit Neşriyat. google scholar
  26. , (2011). Nazari Musikinin Esasları — Türk Musikisinin Zemini Üzerine Bir İnceleme. E Yayınları. google scholar
  27. , (2013). Nazari Mantıkin Esasları — Theologia Ir-rationalis Üzerine Bir Zemin İncelemesi. Cedit Neşriyat. google scholar
  28. , (2015). Tarih ve Nazariyat — Tarihin ve Zaman Yazımının Esasları Üzerine Bir İnceleme. Cedit Neşriyat. google scholar
  29. , (2016). Şuur ve Nazariyat — Şuurun Kaynağı ve Esasları Üzerine Bir İnceleme. Cedit Neşriyat. google scholar
  30. , (2017). Zihin ve Nazariyat — Zihnin Kaynağı ve Esasları Üzerine Bir İnceleme. Cedit Neşriyat. google scholar
  31. , (2020). Ethica ve Nazariyat — Ethicanın kaynağı ve Esasları Üzerine Bir Değerlendirme. Cedit Neşriyat. google scholar
  32. , (2020). Ahlak ve Nazariyat—Ahlakin Kaynağı ve Esası Üzerine Bir İnceleme. Cedit Neşriyat. google scholar
  33. , (2021). Harf ve Nazariyat - İsim Teşkilinin Esasları Üzerine Bir İnceleme. Cedit Neşriyat. google scholar
  34. McFadden, J. Al-Khalili, J. (2020). Kuantum Sınırında Yaşam - Yaklaşan Kuantum Biyolojisi Çağı, (çev. Şiirsel Taş), Domingo Yayıncılık. google scholar
  35. Perszyk, D. R., & Waxman, S. R. (2018). Linking Language and Cognition in Infancy. Annual review of psychology, 69, 231—250. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-122216-011701. google scholar
  36. Piaget, J. (1926). La Representation du monde chez l’enfant, Paris; -(2019) Çocuğun Gözüyle Dünya, (çev. İsmail Yerguz), Dost Kitabevi. google scholar
  37. , (1999). Çocukta Zihinsel Gelişim, (çev. Hüsen Portakal), Cem Yayınevi. google scholar
  38. Rovelli, C. (2022). Helgoland, (çev. Tolga Esmer), Tellekt. google scholar
  39. Nagel, T. (2021). Yarasa Olmak Neye Benzer?, (çev. Selin Aktuyun), Say Yayınları. google scholar
  40. Schneider, S., & Velmans, M. (eds.) (2017). The Blackwell Companion to Consciousness Second Edition. Chichester: West Sussex: Wiley-Blackwell. google scholar
  41. Smart, Jjc. (2004). Consciousness and awareness. Journal of Consciousness Studies 11 (2):41-50. google scholar
  42. Terrace, S. H. (2021). Şempanzeler Dil Öğrenemez: Nim Chimpsky Deneyi, (çev. Mehmet Doğan), Koç Üniversitesi Yayınları. google scholar Tononi, G. & Koch, C. (2015). Consciousness: here, there and everywhere? Phil. Trans. R. Soc. B 370: 20140167. http://dx.doi.org/10.1098/rstb.2014.0167. google scholar
  43. , (1975). Early Signs of Language in Child and Chimpanzee. Science 187, 752-753. DOI:10.1126/ science.187.4178.752. google scholar