Dergiler / Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi / 2023 / Cilt: 12 Sayı: 4

YİTİK BİR AŞK VE KÜRTLERİN YUNUS EMRE’Sİ: FEQİYÊ TEYRAN

Sayfa
572–584
Yayın Tarihi
2023-07-02
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nitel araştırma yöntemi uygulanarak yazılan makale, Feqiyê Teyran’ı kartal yuvalarına götüren ve bu nedenle de yaşayamadığı ama dilberler üzerinden 1632 tarihine kadar yaşayan ruhunu günümüze kadar yaşatan yitik aşkını anlatmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İsmi Muhemmed olmasına rağmen halk arasında bilinen lakabıyla Feqiyê Teyran’ın hayat yolculuğu 1561’de Hakkâri’nin Müküs (Bahçesaray) ilçesine bağlı Werezûz Köyü’nde başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İslam’dan beslenen klasik Kürt tasavvuf edebiyatının ilk temsilcilerindendir.
💡
Sonuç & Katkı:Nitel araştırma yöntemi uygulanarak yazılan makale, Feqiyê Teyran’ı kartal yuvalarına götüren ve bu nedenle de yaşayamadığı ama dilberler üzerinden 1632 tarihine kadar yaşayan ruhunu günümüze kadar yaşatan yitik aşkını anlatmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Müküs · Feqiyê Teyran · Yunus Emre

Özet

İsmi Muhemmed olmasına rağmen halk arasında bilinen lakabıyla Feqiyê Teyran’ın hayat yolculuğu 1561’de Hakkâri’nin Müküs (Bahçesaray) ilçesine bağlı Werezûz Köyü’nde başlamıştır. İslam’dan beslenen klasik Kürt tasavvuf edebiyatının ilk temsilcilerindendir. Yaşamı boyunca anlaşılır bir dil ve uğruna büyük mücadeleler verdiği yitik aşkını şiirleriyle anlattığı gibi bin bir çiçeğin birlikte yaşadığı Doğu coğrafyasının insanı ile iç içe olmuştur. Ancak ömrünün bereketi yaşadığı ölümü bedenen öldürmesine rağmen şikâyet etmediği ve dilberlere atfettiği yitik aşkı yüzyıllarca yaşamaya devam etmiştir. Müküs, Cizre ve Hizan hinterlandında içselleştirdiği ruhu kuşlara talebelik etmiş bu da onu “Feqiyê Teyran” yapmıştır. Müküs Çayı onun Allah’a, tabiata ve Sinem gibi dilbere duyduğu tükenmez aşkını dile getiren şiirlerindeki temayı Botan Çayı üzerinden Dicle Nehri’ni aracı kılarak Mezopotamya’ya taşımıştır. Kürtlerin Yunus Emre’si olması bu nedenledir. Nitel araştırma yöntemi uygulanarak yazılan makale, Feqiyê Teyran’ı kartal yuvalarına götüren ve bu nedenle de yaşayamadığı ama dilberler üzerinden 1632 tarihine kadar yaşayan ruhunu günümüze kadar yaşatan yitik aşkını anlatmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KIRAN, İ. (2023). YİTİK BİR AŞK VE KÜRTLERİN YUNUS EMRE’Sİ: FEQİYÊ TEYRAN. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, Cilt: 12 Sayı: 4, 572–584. https://ajindex.com/articles/952875

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (25)

  1. Adak, Abdurahman, Baluken, Yusuf ve Acar, Hayrullah (2014). “Gora Feqiyê Teyran”, Nubihar Akademi, Jimar 1, Sal 1, ss.111-120.
  2. Ayverdi, Samiha (1976).
  3. Abide Şahsiyetler, İstanbul:
  4. Milli Eğitim Basımevi. Başgöz, İlhan (2003).
  5. Yunus Emre, İstanbul:
  6. Pan Yay. Bauman, Zygmunt (2000).
  7. Ölümlülük, Ölümsüzlük ve Diğer Hayat Stratejileri, Çev: N. Demirdöven, İstanbul:
  8. Ayrıntı Yay. Bilge, Mahmut (1965). Nuh (A.S.) ve Tufan, Ankara:
  9. Şark Matbaası. Birinci, Niyazi (1983). “Necip Fazıl Kısakürek’in Sakarya Destanı Üzerine Bir Deneme”, Necip Fazıl’ın Şiiri, Haz: B. Oğuzbaşaran, İstanbul: Kit-San Matbaacılık, s.289-296.
  10. Bursalı, Mustafa Necati (1980).
  11. Veysel Karani, İstanbul: Bahar Yay. Cizre, (1993). İslâm Ansiklopedisi. 8/37-39. İstanbul:
  12. Türkiye Diyanet Vakfı Yay. Çiçek, Hasan (2007). “Hizan’ın Kültürel Zenginliğinin Tarihsel Arka Planı”, I. Uluslararası Dünden Bugüne Tatvan ve Çevresi Sempozyumu Bildirileri Kitabı, 31Agustos- 2Eylül 2007, s.659- 672. Çiçek, Hasan (2020). “Fizikten Metafiziğe Aşk: Feqe ile Sinem”, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2) 225-231.
  13. Çiçek, Hasan ve Yılmaz, Hacı (2017). “Gezgin Şair/Düşünür: Feqıyê Teyran”, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, SAYI: 37, s.173-182.
  14. Çölemerikli, İhsan (2006). Hakkâri Suretleri, İstanbul: Lis Yay. Durkheim, Émile (2009). Les Règles de la Méthode Sociologique, Paris: Flammarion. Evliya Çelebi (1996). Evliya Çelebi Seyahatnâmesi, c. 1, Haz. O. Ş Gökyay, İstanbul: YKY. Ferîdüddin Attâr (2009). Tezkiretü’l-evliyâ (Nşr: M. Edîb el-Câder), Dımaşk. Gellner, Ernest (1994).
  15. Postmodernizm İslam ve Us, Tür.: B. Peker, Ankara: Ümit Yay. Hakkâri, (2010). Ed: M. Top, Ankara:
  16. Anıt Matbaa, T.C. Hakkâri Valiliği Yayın No: 6. Hakan, Sinan (2002). Müküs Kürt Mirleri Tarihi ve Han Mahmut, İstanbul: Pêrî Yay. İbn Battûta, (2004).
  17. İbn Battuta Seyahatnamesi I, Çev. A. Sait Aykut, İstanbul:
  18. YKY. Kavak, Abdulcebbar (2015). “Melayê Cizîrî ve Tasavvufî Kürt Edebiyatının Gelişim Dönemi”, Bingöl Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Dergisi, Yıl:1, Cilt1, Sayı2, Kasım 2015, s. 48-66.
  19. Kemal, Yaşar (2004). Karıncanın Su İçtiği Bir Ada Hikâyesi 2, İstanbul:
  20. YKY. Kemal, Yaşar (2009).
  21. Binbir Çiçekli Bahçe, İstanbul:
  22. YKY. Kıran, Abdullah (2005).Ortadoğu’da Su Bir Çatışma Ya Da Uzlaşma Alanı, İstanbul:
  23. Kitap Yay. Kıran, İsmail (2022). “Aristokrat Kürt Aileler: Müküslü Adil Beg”, Kurdiyat, 5, s.49-70. Ksenophon, (1975).
  24. Anabasis, Çev: H. Örs, İstanbul: İnkılap ve Aka Yay. Mevlana, (1991),
  25. Mesnevi VI, Çe: V. İzbudak, İstanbul: MEB Yay