Dergiler / Burdur İlahiyat Dergisi / 2023 / Sayı: 6

Kemalpaşazâde’nin Hadisçiliği Üzerine: Risâle-i Münîra Örneği

On the Hadithism of Kamāl Pāshā Zādā’s: The Example of Risāle-i Munīra

Sayfa
175–199
Yayın Tarihi
2023-06-09
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eserde nakledilen rivâyetlerin yarısından fazlasının merdûd rivâyetlerden oluşması, Kemalpaşazâde’nin diğer İslâmî ilimlerde göstermiş olduğu başarısını, hadis ilminde gösteremediği, rivâyetleri nakletmekte ve kullanmakta büyük ölçüde titiz davranmadığı hakkında mevcut iddiayı kuvvetlendirmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kemalpaşazâde, İbn Kemal Paşa ve İbn Kemal isimleriyle anılan Şemseddin Ahmed b.
📊
Temel Bulgular & Veri:Süleyman (873-940/1468-1532) Osmanlı altın çağlarında, Fatih Sultan Mehmed (1451-1481), II.
💡
Sonuç & Katkı:Eserde nakledilen rivâyetlerin yarısından fazlasının merdûd rivâyetlerden oluşması, Kemalpaşazâde’nin diğer İslâmî ilimlerde göstermiş olduğu başarısını, hadis ilminde gösteremediği, rivâyetleri nakletmekte ve kullanmakta büyük ölçüde titiz davranmadığı hakkında mevcut iddiayı kuvvetlendirmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kemalpaşazâde · İbn Kemâl · Hadis

Özet

Kemalpaşazâde, İbn Kemal Paşa ve İbn Kemal isimleriyle anılan Şemseddin Ahmed b. Süleyman (873-940/1468-1532) Osmanlı altın çağlarında, Fatih Sultan Mehmed (1451-1481), II. Bayezid (1481-1512), Yavuz Sultan Selim (1512-1520) ve Kanûnî Sultan Süleyman (1520-1566) dönemlerinde görev yapmış bir zâttır. Önce medresede müderris olarak başlayıp en üstün vazife olan Şeyhülislamlığa ulaşmıştır. Kemalpaşazâde gerek ilmî kişiliği, gerek yetiştirmiş olduğu talebeleri ve gerekse arkasında bırakmış olduğu 300’den fazla eseriyle, Osmanlı âlimleri arasında müstesna ve önemli bir konuma sahiptir. Onun bu denli önemli bir mertebede bulunması, eserlerinin ve düşüncelerinin incelenmesini gerekli kılmaktadır. Klasik kaynaklarda Kemalpaşazâde’nin hadisçiliğine pek fazla değinilmemiştir. Son dönemde ise Kemalpaşazâde hakkında yapılan çalışmalar artmış olup hadis alanında yazmış olduğu eserler incelenmeye başlamıştır. Kemalpaşazâde hakkında genel kanaat, onun diğer ilimlerdeki üstünlüğünü hadis alanında gösteremediğidir. Çalışmada Kemalpaşazâde’nin Risâle-i Münîra isimli eseri incelenmiştir. Her ne kadar bu eser akâid ve kelam alanlarında kategorize edilse de, aslında gençlere vaaz ve nasihat tarzında yazıldığı görülmektedir. İlim, iman, ibadet ve ahlak konularını içeren, 53 sayfada 159 rivâyetin nakledildiği muhtasar eserde hadisler taranmış ve kusurlu olarak naklettiği rivâyetlere örneklerle işaret edilmiştir. Eserde nakledilen rivâyetlerin yarısından fazlasının merdûd rivâyetlerden oluşması, Kemalpaşazâde’nin diğer İslâmî ilimlerde göstermiş olduğu başarısını, hadis ilminde gösteremediği, rivâyetleri nakletmekte ve kullanmakta büyük ölçüde titiz davranmadığı hakkında mevcut iddiayı kuvvetlendirmektedir.

Abstract

Kamāl Pāshā Zādā Şemseddin Ahmed, also known as Ibn Kamāl Pasha and Ibn Kamāl was a prominent figure in the Ottoman golden age, serving as a teacher in a madrasa during the reigns of Fatih Sultan Mehmed (1451-1481), II. Bayezid (1481-1512), Yavuz Sultan Selim (1512-1520) and Kanûnî Sultan Süleyman (1520-1566), eventually rising to the highest position of jurisprudence. Kamāl Pāshā Zādā held an exceptional and important position among Ottoman scholars due to his scholarly personality, his students, and his more than 300 works. His significant status necessitated the examination of his works and thoughts. Although Kamāl Pāshā Zādā 's superiority in other fields of knowledge is well-known, his hadith studies are not discussed as much in classical sources. However, recent studies on Kamāl Pāshā Zādā have focused on his works in the field of hadith, leading to the general consensus that he was not able to demonstrate the same level of superiority in hadith studies. The work focuses on the analysis of Kamāl Pāshā Zādā’s work, Risāle-i Munīra. Although this work is categorized as belonging to the fields of theology and “kalām”, it is actually noticed as being written in the form of sermons and advice for young people. The concise work, consisting of 53 pages with 159 narrations, covers topics such as knowledge, faith, worship, and morality. The hadiths are evaluated and examined for authenticity and examples are given to demonstrate instances where Kamāl Pāshā Zādā has narrated flawed narrations. More than half of the narrations in the work are deemed unreliable, which strengthens the claim that although Kamāl Pāshā Zādā had shown great success in other Islamic sciences, he was not as proficient in the science of hadith, and did not pay sufficient attention to the meticulous narration and use of hadiths.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TAHTACI, H. (2023). Kemalpaşazâde’nin Hadisçiliği Üzerine: Risâle-i Münîra Örneği. Burdur İlahiyat Dergisi, Sayı: 6, 175–199. https://ajindex.com/articles/938840

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Aclûnî, İsmail b. Muhammed b. Abdi’l-Hâdi el-Cerrâhî. Keşfu’l-hafâ. thk. Yusuf b. Muhammed el-Hâc Ahmed. Dimeşk: Matbaatu’l-Âlemiyye, 2001. Ali el-Kârî, Ali b. Sultan Muhammed el-Herevî el-Mekkî. Mirkâtü’l-mefâtîh şerhu mişkâti’l-mesâbîh. thk. Cemal Îytênî. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2012. Atâî, Nev’îzâde Atâullah b. Yahyâ. Hadâiku’l-hakâik fî tekmileti’ş-şekâik. nşr. Abdülkadir Özcan. İstanbul: Çağrı Yayınları, 1989.
  2. Atsız, Nihal. “KemâlpaşaOğlu’nun Eserleri”. Şarkiyat Mecmuası 6 (1966), 71-112, 7 (1966), 83-135.
  3. Ayaz, Kadir. Molla Gürânî ve el-Kevseru’l-cârî ilâ riyâdı ehâdîsi’l Buhârî. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2014.
  5. Aydınlı, Abdullah. “İhtisar”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 21/572-573. İstanbul: TDV Yayınları, 2000. Aynî, Bedrüddin el-Hanefî. Umdetü’l-kârî şerhu sahîhi’l-Buhârî. thk. Mahmud Muhammed Ömer. 25 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2001.
  6. Bahçıvan, Seyit. İbn Kemâl Bâşâ ve ârâuhu'l-itikadiyye. Mekke: Ümmü’l-Kura Üniversitesi, Doktora Tezi, 1996.
  7. Bayraktutar, Muammer. İbn Kemâl Hadis Şerhleri. İstanbul: Büyüyenay Yayınları, 2021. Beydâvî, Abdullah b. Ömer b. Muhammed Nâsiruddîn. el-Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Turâs, ts. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn, Şuabü'l-îmân. thk. Muhammed Saîd b. Besyûnî Zağlûl. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1410/1990. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn. es-Sünenü’l-kübrâ. 10 Cilt. 1. Baskı. Haydar Abad: Dâiretü’l-Maârif, 1344/ 1925.
  8. Bilmen, Ömer Nasuhi. Hukuk-i İslâmiyye ve Istılahat-ı Fıkhiyye Kâmusu. 10 Cilt. İstanbul: Bilmen Yayınevi, ts. Buhârî, Muhammed b. İsmail el-Buhârî. el-Câmiu’s-sahîh. thk. Mahmud Muhammed Nassâr. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2017.
  9. Bulgurcu, Kahraman. Kemalpaşazâde’nin Hadis İlmindeki Yeri (Kırk Hadisler Örneği). İstanbul: Kitap Dünyası, 2021.
  10. Bursalı, Mehmed Tâhir. Osmanlı Müellifleri. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1333/1915
  11. Çelebi, İlyas. “Kemalpaşazâde”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 25/245-247. Ankara: TDV Yayınları, 2022.
  12. Çetin, Mehmet. "Kemalpaşazade'nin Beşinci Risâledeki Kırk Hadis Şerhi ve Şerh Yöntemi”, Uluslararası Kemalpaşazâde Sempozyumu. 495-525. ed. Murat Demirkol, vd. Ankara: Fecir Yayınları, 2022. Deylemî, Şireveyh b. Şehredâr b. Şireveyh el-Hemedânî. Müsnedü’l- firdevs bi me’sûri’l-hitâb. thk. Muhammed Saîd b. Besyûnî Zağlûl. 5 Cilt. 1. Baskı. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1986.
  13. Doğan, Halil İbrahim. “İbn Kemâl Paşa’nın et-Tefsîr’indeki Hadis