Dergiler / Burdur İlahiyat Dergisi / 2022 / Cilt: 3 Sayı: 1

XIX. VE XX. ASIR KAZAN ÂLİMLERİNİN KELÂMÎ TARTIŞMALARA HADİS İLMİ AÇISINDAN YAKLAŞIMLARI

Sayfa
78–100
Yayın Tarihi
2022-06-20
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Farklı sayılabilecek aklî fikir ve çıkarımları, hadis ve kelâm ilmi açısından önem arzetmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kazanlıların zorla Hıristiyanlaştırma, propaganda, yasaklama gibi birçok evrelerle Rusların zorbalıklarına maruz kalmaları, milli mücadelelerinde en büyük saldırının dinlerine karşı olması, onları manevi hürriyet olan dini serbestlik etrafında toplamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çünkü hadis ve sünnet ilimlerine vâkıf olmak, Müslümanları bid‘at ve hurafelerden, gereksiz kelâmî tartışmalardan kurtaracak ve milletin içerisinde bulunduğu zor durumlarda ayrılık içinde olmaktansa, birlik ve beraberliği sağlayacaktır.
💡
Sonuç & Katkı:Farklı sayılabilecek aklî fikir ve çıkarımları, hadis ve kelâm ilmi açısından önem arzetmektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hadis · kelâm · Kazan Bölgesi

Özet

Kazanlıların zorla Hıristiyanlaştırma, propaganda, yasaklama gibi birçok evrelerle Rusların zorbalıklarına maruz kalmaları, milli mücadelelerinde en büyük saldırının dinlerine karşı olması, onları manevi hürriyet olan dini serbestlik etrafında toplamıştır. Bu sebeple hürriyet mücadelesinde hep başı çeken kimseler de din adamları olmuştur. XIX. asra gelindiğinde Kazanlı âlim ve din adamları arasında tecdîd hareketi canlanmış, eski eğitim sisteminin yenilenmesi çabasına girilmiştir. Yeni usûlde kelâm ilmiyle iştigal etmektense, hadis ve sünnet ilimleri öncelenmek istenmiştir. Çünkü hadis ve sünnet ilimlerine vâkıf olmak, Müslümanları bid‘at ve hurafelerden, gereksiz kelâmî tartışmalardan kurtaracak ve milletin içerisinde bulunduğu zor durumlarda ayrılık içinde olmaktansa, birlik ve beraberliği sağlayacaktır. Onlar geçmişte itikadî meselelerden olmadığı halde itikadî meselelere dâhil edildiğini iddia ettikleri bazı meseleleri tartışmışlar, özellikle Eş’arî Mezhebini bu konuda eleştirmişlerdir. Kazanlı âlimler her ne kadar kelâm ilminden uzak durma çabasında olsalar da eserlerinde, kelâm ilminde tartışılan nübüvvet ve mucize, halku’l-Kur’ân, fırka-i nâciye, ashâb arasında efdaliyyet, icmâ ve hilâfetin Kureyşîliği, tekfîr meselesi ve kıyamet alâmetleri gibi konuları hadis ilmi açısından yaklaşımlarla incelemişlerdir. Farklı sayılabilecek aklî fikir ve çıkarımları, hadis ve kelâm ilmi açısından önem arzetmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TAHTACI, H., AÇIKEL, Y. (2022). XIX. VE XX. ASIR KAZAN ÂLİMLERİNİN KELÂMÎ TARTIŞMALARA HADİS İLMİ AÇISINDAN YAKLAŞIMLARI. Burdur İlahiyat Dergisi, Cilt: 3 Sayı: 1, 78–100. https://ajindex.com/articles/919651

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Kur’ân-ı Kerîm Meâli. çev. Halil Altuntaş – Muzaffer Şahin. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 3. Basım, 2009. Abdurrezzâk, Ebû Bekir b. Hemmâm es-San’ânî. el-Musannef. thk. Habîburrahman el-A’zamî, Beyrut: Mektebü’l-İslâmî, 1403/1982.
  2. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdillah. el-Müsned. thk. Şuayb el-Arnaût, Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 2. Basım, 1999. Ali el-Kârî, Ebü’l-Hasen Nûrüddîn Alî b. Sultân Muhammed el-Kārî el-Herevî. Minehu’r-ravzi’lezher fî şerhi’l-fıkhi’l-ekber. Kahire: 1375/1955. Beğavî, Hüseyn b. Mesud. Şerhu’s-sünne. thk. Şuayb Arnaut- Muhammed Züheyr eş-Şâvîş, Beyrut: el-Mektebü’l-İslâmiyye, 1983.
  3. Topaloğlu, Bekir. “Fırka”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 13/ 35. Ankara: TDV Yayınları, 1996. Buhârî, Muhammed b. İsmail. el-Câmiu’s-Sahîh. thk. Mahmud Muhammed Nassâr, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2017. Dârimî, Abdullah bin Abdirrahman. es-Sünen. Beyrut: Dâr-u İbn Hazm, 2013. Devvânî, Ebû Abdillah Celâleddin Muhammed b. Es’ad. Mukayyed Celâl. nşr. Ali Rıza Efendi, İstanbul: Servet-i Fünûn, 1321/1903. Deylemî, Şîrûye b. Şehredâr. el-Firdevs bi me’sûri’l-hitâb. thk. Said b. Besyûnî Zağlûl, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1986. Ebû Dâvûd, Süleyman bin el-Eş’as es-Sicistânî. Sünenü Ebû Dâvûd. I-IV, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’lİlmiyye, 2015.
  4. Sifil, Ebu Bekir. Sana Dinden Sorarlar -1. İstanbul: Rıhle Kitap, 2012.
  5. Yıldırım, Enbiya. Hadis Tartışmalarına Yeni Yaklaşımlar. İstanbul: Ensar, 2020. Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Ahmed. İhyâ-u ulûmi’d-dîn. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, ts. Hâkim, Ebû Abdullâh Muhammed b. Abdullâh en-Nîsâbûrî. el-Mustedrek ale’s-Sahîhayn. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye,1411/1990.
  6. Kutlay, Halil İbrahim. “Keşfü’l-Gumme bi-Tahrîci Hadîsi “İhtilâfu Ümmetî Rahmetun” (Ümmetimin İhtilâfı Rahmettir” Sözü Üzerine Bazı Mülâhazalar), Hadis Tetkikleri Dergisi. 2004, cilt: II, sayı: 1, s. 81-104. Heysemî, Nûreddîn Alî b. Ebî Bekir. Mecma‘ü’z-zevâ’id ve menba‘ü’l-fevâ’id. thk. Abdullah Muhammed ed-Dervîş, Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1412/1994. İbn Cevzî, Ebû’l-Ferec Abdurrahman. el-Mevzûât. thk. Abdurrahman Muhammed Osman, Medine: Mektebetü’s-Selefiyye, 1966. İbn Emîru Hâc, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Muhammed b. Muhammed el-Halebî. et-Takrîr ve’t-tahbîr. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1996. İbn Esîr, İzzeddin Ali b. Muhammed eş-Şeybânî. Üsdü’l-ğâbe fî ma’rifeti’s-sahâbe. I-V, Kahire: ts. İbn Hacer, el-Askalânî. Fethu’l-bârî bi şerhi Sahîhi’l-Buhârî. Kahire: Dâru’r-Riyân, 1987.
  7. İbn Haldun, Abdurrahman. Tarih