Dergiler / Gazi İktisat ve İşletme Dergisi / 2023 / Cilt: 9 - Sayı: 1

Türkiye’nin ikili ticaret dinamiklerinin analizi: Yapısal çekim modeli yaklaşımı

Analysis of Turkey's bilateral trade dynamics: The structural gravity model approach

Sayfa
20–36
Yayın Tarihi
2023-02-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın genel analiz bulguları, Türkiye’nin ikili ticaret akımlarının ağırlıklı olarak kendi ve ticaret ortaklarının ekonomik büyüklükleri tarafından belirlendiğine işaret etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye’nin uluslararası ticaretinde 2000’li yılların başından itibaren gözlenen gelişmeler, söz konusu sürecin kapsamlı analizlere tabi tutulması ve Türkiye ekonomisine katkısını azamileştirecek politikalarla zenginleştirilmesi gereksinimini beraberinde getirmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu motivasyondan hareketle bu çalışmada 2003-2020 dönemi kapsamında Türkiye’nin ikili ticaret dinamikleri yapısal çekim modeli çerçevesinde analiz edilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın genel analiz bulguları, Türkiye’nin ikili ticaret akımlarının ağırlıklı olarak kendi ve ticaret ortaklarının ekonomik büyüklükleri tarafından belirlendiğine işaret etmektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2000 Verileri
⚙️Değişkenler:İkili ticaret akımları · yapısal çekim modeli · PPML

Özet

Türkiye’nin uluslararası ticaretinde 2000’li yılların başından itibaren gözlenen gelişmeler, söz konusu sürecin kapsamlı analizlere tabi tutulması ve Türkiye ekonomisine katkısını azamileştirecek politikalarla zenginleştirilmesi gereksinimini beraberinde getirmektedir. Bu motivasyondan hareketle bu çalışmada 2003-2020 dönemi kapsamında Türkiye’nin ikili ticaret dinamikleri yapısal çekim modeli çerçevesinde analiz edilmektedir. Bu bağlamda kurgulanan ihracat ve ithalat modelleri Poisson pseudo en çok olabilirlik (PPML) yöntemi kullanılarak tahmin edilmektedir. Çalışmanın genel analiz bulguları, Türkiye’nin ikili ticaret akımlarının ağırlıklı olarak kendi ve ticaret ortaklarının ekonomik büyüklükleri tarafından belirlendiğine işaret etmektedir. Ayrıca fiziki mesafe, ortak sınır ve ticaret ortağı ülkenin denize kıyısı olmaması gibi coğrafi faktörlerin ve kültürel benzerlik gibi demografik unsurların Türkiye’nin uluslararası ticaret gelişmeleri bakımından önem taşıdıkları sonucuna varılmıştır. Ticaret anlaşmalarının ikili ticaret akımları üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmazken, ticaret ortağı ülkelerin Dünya Ticaret Örgütü üyeliklerinin ikili ticaret akımlarını negatif yönde etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular Türkiye’nin hedeflenen ticaret hacmine ulaşması için uygulanacak politikalar konusunda önemli çıkarımları bünyesinde barındırmaktadır.

Abstract

Since the early 2000s, developments in Türkiye's trade performance have made it necessary to analyze this process and enrich it with policies to maximize the contribution of trade performance to the Turkish economy. Starting from this motivation, this study analyzes the dynamics of Türkiye's bilateral trade flows in the framework of the structural gravity model using the panel data for the 2003-2020 period. In this context, export and import models are estimated separately by the Poisson pseudo maximum likelihood (PPML) method. The general results of the study reveal that Türkiye's bilateral trade flows are mostly determined by both its own and its partners’ economic sizes. Additionally, some geographical factors such as physical distance, common border, and landlocked location as well as demographic indicators like cultural similarity are among the important factors affecting trade flows. While trade agreements are not found statistically significant for Türkiye's trade dynamics, partner countries' membership in World Trade Organization is found to have negative impacts on Türkiye's trade developments. The findings of the study contain notable implications for Türkiye in terms of policies to be implemented to reach the targeted trade volume.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKÇA, E. E. (2023). Türkiye’nin ikili ticaret dinamiklerinin analizi: Yapısal çekim modeli yaklaşımı. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 1, 20–36. https://ajindex.com/articles/885984

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Adam, C. and Cobham, D. (2007). Modelling multilateral trade resistance in a gravity model with exchange rate regimes. In Centre for Dynamic Macroeconomic Analysis Conference Papers, CDMC07/02, 1-49.
  2. Adam, A. and Moutos, T. (2008). The trade effects of the EU–Turkey Customs Union. World Economy, 31(5), 685-700.
  3. Akça, E. E. (2021). Determinants of export flows from Turkey to BRICS countries: The findings from the augmented-gravity model approach. Ekonomik Yaklasim, 32(118), 27-46.
  4. Akyüz, K. C., Yildirim, I., Balaban, Y., Gedik, T. and Korkut, S. (2010). Examination of forest products trade between Turkey and European Union countries with gravity model approach. African Journal of Biotechnology, 9(16), 2375-2380.
  5. Anderson, J. E. (1979). A theoretical foundation for the gravity equation. The American Economic Review, 69(1), 106-116.
  6. Anderson, J. E. and van Wincoop, E. (2003). Gravity with gravitas: A solution to the border puzzle. American Economic Review, 93(1), 170–192.
  7. Antonucci, D. and Manzocchi, S. (2006). Does Turkey have a special trade relation with the EU? A gravity model approach. Economic Systems, 30(2), 157-169.
  8. Ata, S. (2013). Turkey’s trade with neighbor countries: A gravity model approach. International Conference on Eurasian Economies, Almaata-Kazakistan, 500-509.
  9. Atıcı, C. and Güloğlu, B. (2006). Gravity model of Turkey's fresh and processed fruit and vegetable export to the EU: A panel data analysis. Journal of International Food & Agribusiness Marketing, 18(3-4), 7-21.
  10. Aysun, A., Öksüzler, O. ve Yılgör, M. (2012). Gümrük Birliği’nin Türkiye’nin dış ticareti üzerine etkisi: Panel çekim modeli uygulaması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 15-26.
  11. Baier, S. L. and Bergstrand, J. H. (2006). Bonus vetus OLS: A simple approach for addressing the “border puzzle” and other gravity-equation issues, University of Notre Dame manuscript, Working Paper, 1-56.
  12. Baldwin, R. and Taglioni, D. (2006). Gravity for dummies and dummies for gravity equations. NBER Working Paper, No: 12516, 1-29.
  13. Baytar, R. (2012). Türkiye ve BRIC ülkeleri arasındaki ticaret hacminin belirleyicileri: Panel çekim modeli analizi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(21), 403-424.
  14. Baxter, M. and Kouparitsas, M. A. (2005). What determines bilateral trade flows?, Federal Reserve Bank of Chicago, WP2005-11, 1-54.
  15. Bergstrand, J. H. (1985). The Gravity equation in international trade: Some microeconomic foundations and empirical evidence.