Dergiler / Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi / 2022 / Cilt: 6 - Sayı: 2

Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Karikatür Okuryazarlığının Değerlendirilmesi

Evaluation of Caricature Literacy In Secondary School Turkish Textbooks

Sayfa
108–128
Yayın Tarihi
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmada ortaya konulan bulgular ışığında kitaplarda kullanılan karikatür türlerinin artırılması ve öğrencilerin karikatür okuryazarlığı süreçlerini içselleştirmeleri önerilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada ortaokul Türkçe ders kitaplarında (5.-8. sınıflar) kullanılan karikatür oranlarının ve türlerinin saptanması, karikatürlerin hangi becerileri geliştirmeye yönelik olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İnceleme kapsamına Talim Terbiye Kurulunca belirlenen ve MEB tarafından yayımlanmış Türkiye’deki ortaokullarda okutulan 4 Türkçe ders kitabı alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmada ortaya konulan bulgular ışığında kitaplarda kullanılan karikatür türlerinin artırılması ve öğrencilerin karikatür okuryazarlığı süreçlerini içselleştirmeleri önerilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Türkçe ders kitabı · görsel okuma · karikatür.

Özet

Bu çalışmada ortaokul Türkçe ders kitaplarında (5.-8. sınıflar) kullanılan karikatür oranlarının ve türlerinin saptanması, karikatürlerin hangi becerileri geliştirmeye yönelik olduğunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma olarak desenlenmiş olan bu çalışmada verilarin çözümlenmesi için doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. İnceleme kapsamına Talim Terbiye Kurulunca belirlenen ve MEB tarafından yayımlanmış Türkiye’deki ortaokullarda okutulan 4 Türkçe ders kitabı alınmıştır. Çalışmada ilk olarak ders kitaplarının önemine değinilmiş ardından okuryazarlık türlerine, görsel okuryazarlığa, karikatürün Türkçe eğitimdeki yerine ve karikatür türlerine yer verilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde ortaokul Türkçe ders kitapları (5.-8. sınıflar) temalar altında incelenmiş, kitaplardaki karikatür kullanım oranına bakılmış, kullanılan karikatürün türü ve karikatürün kullanım amacı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda karikatür kullanımının en çok 5. sınıf ders kitabında olduğu görülmüştür. Araştırmada ortaya konulan bulgular ışığında kitaplarda kullanılan karikatür türlerinin artırılması ve öğrencilerin karikatür okuryazarlığı süreçlerini içselleştirmeleri önerilmiştir.

Abstract

This study aimed to determine the proportions and types of cartoons used in secondary school Turkish textbooks (5th-8th grades) and to determine which skills the cartoons are intended to develop. In this study, which has a qualitative research design, document analysis method was used to analyze the data. Within the scope of the analysis, a set of 4 Turkish language textbooks taught in middle schools in Turkey that were determined by the Board of Education and released by the Ministry of National Education, was perused. After the importance of textbooks was mentioned, the types of literacy, visual literacy, the place of caricature in Turkish education and caricature types were discussed. In the analysis of the data, middle school Turkish language textbooks (5th-8th grades) were examined under the following themes: the rate of use of caricatures in the books, the style of caricature used and the purpose of using the caricatures. Findings from the study suggest that the use of caricatures is mostly seen in the 5th grade textbook. In the light of the findings revealed in the research, it could be suggested that the types of cartoons used in the books should be increased and that the students should internalize the processes of caricature literacy.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALKAN, H. A., YAYLI, D. (2022). Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarında Karikatür Okuryazarlığının Değerlendirilmesi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, Cilt: 6 - Sayı: 2, 108–128. https://ajindex.com/articles/875958

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Ada, S. (2020). 4. sınıf sosyal bilgiler dersi üretim, dağıtım ve tüketim öğrenme alanında kavram karikatürü kullanımının ders başarısına etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Düzce Üniversitesi.
  2. Akbaba, B. (2012). Sosyal Bilgiler Öğretiminde Görsel Materyallerin Kullanımı. M. Safran (Ed.), Sosyal bilgiler öğretimi içinde (ss. 284-319).
  3. Pegem Yayıncılık. Akkaya, A. (2011). Karikatürlerle dilbilgisi öğretimi. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi.
  4. Akyol, H. (2008). Yeni programa Uygun Türkçe öğretim yöntemleri. Kök Yayıncılık. Baş, T. ve Akturan, U. (2008). Nitel araştırma yöntemleri Nvio 7.0 ile nitel veri analizi. (1. Basım ). Seçkin. Bayülgen, N. (2011). Yazı çalışmalarında karikatür, motivasyon ve yaratıcılık. Araştırma Temelli Etkinlik Dergisi (ATED), 1(1), 39-55.
  5. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. (18. Basım). Pegem. Çetinkaya, G. (2017). Okuryazarlık gelişimi kuramları. Ülper, H. (Ed.), Okumaya genel bir bakış içinde (ss. 97-122).
  6. Pegem Akademi. Efe, H. (2005). Karikatür ve eğitim. Etki Yayıncılık. Erim, H. B. (2019). 6.sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde İslam'ın sakınılmasını istediği bazı davranışlar ünitesinin öğretiminde kavram karikatürü destekli probleme dayalı öğrenme yönteminin etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  7. Dönmez, F. A. (2013). İlköğretim 7. sınıf öğrencilerinin Türkçe öğretiminde okuduğunu anlama ve yazma becerilerinin gelişmesinde karikatürün etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  8. Felten, P. (2008). Visual literacy. Change: The Magazine of Higher Learning, 40(6), 60-64. https://doi.org/10.3200/CHNG.40.6.60-64
  9. Göçer, A., ve Akgül, O. (2018). Türkçe eğitiminde karikatür kullanımı ve eğitsel değeri. Dil Eğitimi ve Araştırmaları Dergisi, 4(2), 86-100. https://doi.org/10.31464/jlere.389852
  10. Güneş, F. (2007). Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Nobel Yayın Dağıtım. Güneş, F. (2013). Görsel okuma eğitimi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 1- 17. Güneş, F. (2020). Türkçe öğretimi yaklaşımlar ve modeller. Pegem Akademi. Kabapınar, F. (2003). An examination of visuals in Turkish and English science and chemistry textbooks from the point of view of constructivist approach. Hacettepe University Journal of Education, 25(1), 119-126.
  11. Kaplan, N. (2017). Türkçenin yabanci dil olarak öğretiminde kullanilan ders kitaplarinda karikatürlerin yeri. [Yayı