Dergiler / Journal of Universal History Studies / 2022 / Cilt: 5 - Sayı: 2

Yunan ve Anadolu Mitolojisinde Ida (Kaz) Dağı: İlyada ve Sarıkız

Mount Ida from the Iliad to Turkish Folk Beliefs: Some Notes on Its Origin and Mythological Continuity

Sayfa
164–180
Yayın Tarihi
2022-12-23
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İlyada, Yunan mitolojisinde İda dağının neden önemli olduğunu açıklıkla göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, hem Yunan hem de Anadolu mitolojisinde önemli bir yere sahip olan Kazdağı’nın kökenini bulmayı amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kazdağı, Antik Çağ’da ve Anadolu halkı adına jeopolitik ve ekonomik açıdan oldukça önemli bir konuma sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:İlyada, Yunan mitolojisinde İda dağının neden önemli olduğunu açıklıkla göstermektedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İda (Kaz) Dağı · Yunan Mitolojisi · Anadolu Efsaneleri

Özet

Bu çalışma, hem Yunan hem de Anadolu mitolojisinde önemli bir yere sahip olan Kazdağı’nın kökenini bulmayı amaçlamaktadır. Kazdağı, Antik Çağ’da ve Anadolu halkı adına jeopolitik ve ekonomik açıdan oldukça önemli bir konuma sahiptir. Dağın bu önemli konumu, aynı zamanda mitlere, destanlara ve efsanelere taşınmıştır. Antik yazarlar dağın tarifini detaylıca bizlere sunarken onun neden kutsal olduğunu da örneklendirmektedirler. Antik kaynaklar arasında oldukça iyi tanınan bir destan olan İlyada, İda dağının doğal kaynaklar yönünden zenginliği üzerinde durmaktadır. Bu zenginlik dağın mitolojik önemine de ışık tutmaktadır. İlyada, Yunan mitolojisinde İda dağının neden önemli olduğunu açıklıkla göstermektedir. Anadolu’da “Kazdağı” olarak bilinen bu dağ ile ilgili efsaneler ve halk inanışları hala varlığını korumaktadır. Bunlardan en yaygını olarak bilinen Sarıkız efsanesi, Balıkesir ve Edremit illeri çevresinde oldukça ünlüdür. Türk kültüründe yerel bir efsane olarak tanınan Sarıkız, Kazdağı’nın yerli halkı arasındaki önemini göstermesi bakımından eşsizdir. Mitolojideki önemini Türkler arasında da devam ettiren İda Dağı’nın kökeninin Anadolu topraklarında atıldığı göz önüne alınırsa, İlyada’dan Sarıkız’a giden yolculuğu incelemek kaçınılmazdır. Bu kapsamda, antik yazarların konu ile ilgili eserleri incelenmiş ve bu eserler modern yazarlarınkilerle kıyaslanmıştır. Sonuç olarak, bu makale, ağırlıklı olarak Yunan ve Anadolu kültürlerini önemli yerler bağlamında kıyaslamayı amaç edinen araştırmalara katkı sağlayabilmeyi hedeflemektedir. Ida Dağının önemi açısından, iki kültür arası etkileşimin olup olmaması ve eğer olduysa hangi konularda etkileşimin devam ettiğini bulmak niyetindeyiz.

Abstract

This study aims to find the origin of Kazdağı, which has an important place in both Greek and Anatolian mythology. Mount Ida had a geopolitical and economic importance for the people of Anatolia in ancient times. The significance of the mountain is also reflected to the myths, epics and the legends. Ancient writers give brief descriptions of the mountain and exemplifies the reasons why it is a holy place. A well-known epic, the Iliad emphasizes the richness of Ida in terms of its natural resources. This richness also enlightens the mythological importance of the mountain. Iliad clearly indicates the importance of Ida in Greek mythology. In Anatolia, Ida is known as “Kazdağı” and there have still been some folk beliefs and legends related to it. The most common of these is Sarıkız, which is extremely famous around Balıkesir and Edremit. Sarıkız, known as a local legend in Turkish culture, is unique as it shows its importance among the local inhabitants of “Kazdağı”. Given the fact that the origin of Ida, whose mythological importance was still kept among Turks, was rooted in Anatolia, it is inevitable to examine the journey from the Iliad to Sarıkız. In this context, the ancient and modern sources are investigated and the data gathered are given in the main part of the study. In conclusion, the article aims to contribute to the researches whose purposes are mainly to compare the Greek and Anatolian cultures in terms of important places. We intend to find out whether there is an interaction between the two cultures and if there has been this intercultural connection, how and in what aspects it is going on in terms of the importance of Mount Ida.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KÜLAHLI, N. (2022). Yunan ve Anadolu Mitolojisinde Ida (Kaz) Dağı: İlyada ve Sarıkız. Journal of Universal History Studies, Cilt: 5 - Sayı: 2, 164–180. https://ajindex.com/articles/869447

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Akarca, Aşkıdil (1978), “Troas’ta Aşağı Kara Menderes Ovası Çevresindeki Şehirler, Türk Tarih Kurumu, Belleten, XLII/165, (1-52).
  2. Anthologia Graeca (1916), Greek anthology (Trans. W.R. Paton), William Heinemann Ltd. London. Apollodorus (1921), The Library (Trans. Sir James George Frazer), Willian Heinemann, LOEB Classsical Library, London. Aslan, Rüstem (2003). “The Relationship Between Man and Landscape in the Troad During the Ottoman Period”, In: Wagner, G.A., Pernicka, E., Uerpmann, HP. (eds) Troia and the Troad. Natural Science in Archaeology. Springer, Berlin, Heidelberg. (31-41).
  3. Ataman, Sadi Yaver (1941), “Kaz Dağı 'nda Sarıkız”, Varlık, Sayı 203, Aralık, (251-253).
  4. Ataman, Sadi Yaver (1986), “ Bölgelerimiz 10 / Balıkesir”, Türk Folkloru, 80-81, Mart-Nisan, (32-36).
  5. Aydemir, Adem (2013), “ Sarıkız Efsanesindeki Sarıkız ve Eski Türk İnançlarındaki Albız Üzerine”. Turkish Studies, Sayı 8/6, (61-67).
  6. Baha Said Bey (2000). Memleketin İç Yüzü: Anadolu’da Gizli Mabetler II. Türkiye’de Alevî-Bektaşî, Ahî ve Nusayrî Zümreleri, (Ed. İsmail Görkem), Ankara Kitabevi,
  7. Ankara.
  8. Balcıoğlu, Tahir Harimi (1937),
  9. Tarihte Edremit Şehri, Edremit Halkevi Yayınları,
  10. Edremit. Begemann, Friedrich; Schmitt-Strecker vd. (2003), “On the Composition and Provenance of Metal Finds from Beşiktepe (Troia)”, In: Wagner, G.A., Pernicka, E., Uerpmann, HP. (eds) Troia and the Troad. Natural Science in Archaeology. Springer, Berlin, Heidelberg, (173-201).
  11. Berens, Eric (2009), The Myths and Legends of Ancient Greece and Rome, (Ed. S. M. Soares), Metalibri, Amsterdam. Boratav, P. Naili (1984), 100 Soruda Türk Folkloru, Bilgesu Yayıncılık, İstanbul.
  12. Buxton, Richard (1992), “Imaginary Greek Mountains”, The Journal of Hellenic Studies, Vol. 112, The Society for the Promotion of Hellenic Studies, (1-15).
  13. Callimachus (1921), Hymns and Epigrams. Lycophron. Aratus. (Trans. Mair, A. W. & G. R.), Loeb Classical Library Volume 129, William Heinemann, London. Can, Şefik (1963),
  14. Klasik Yunan Mitolojisi, İnkılâp ve Aka Kitabevleri, İstanbul.
  15. Catullus (1984), The Carmina of Gaius Valerius, (Trans. Leonard C. Smithers), Smithers, London. Conon (2019), Fifty Narrations, in the Bibliotheca (Library) of Photius, Patriarch of Constantinople, (Trans. Brady Kiesling), Topos Text Online. https://topostext.org/texts.
  16. Cook, J. Manuel (1973) The Troad: An Archaeological and Topographical Study, Oxford. Çelik, Hayati (1988),
  17. Akçay 'in Güzel Sankız'ı Anıtlaştı, İzmir Bayram Gazetesi, 27 Temmuz, (7-9).
  18. Çevik, Nevza