Dergiler / İDEALKENT / 2022 / Cilt: 13 - Sayı: 38

Türkiye’de Plansız Organik Dokulu Mahalleler ile Planlı Geometrik Dokulu Mahallelerin Kamusal Mekan Anlayışında Süregelen, Değişen ve Dönüşen Özelliklerin Konutlarla İlişkilerinin Karşılaştırılmaları

Comparison of the Continuing, Changing and Transforming Characteristics of Unplanned Organic Textured Neighborhoods and Planned Geometric Textured Neighborhoods with Housing in the Understanding of Public Space in Turkey

Sayfa
2560–2598
Yayın Tarihi
2022-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yarı özel/kamusal ve kamusal nitelikteki avlu/bahçe, sokak ve meydan gibi sosyal etkileşim ve toplanma mekanları mekânsal ve biçimsel analiz bulgularına bağlı olarak sürdürülebilirlik açılarından tartışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Geleneksel Anadolu yerleşmeleri ve mahalleleri toplumsal yaşamın bir yansıması olarak biçimlenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada farklı kentsel dokulardaki avlu/bahçe, sokak ve meydan gibi toplumsal ve kamusal mekanlarla konut ilişkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Yarı özel/kamusal ve kamusal nitelikteki avlu/bahçe, sokak ve meydan gibi sosyal etkileşim ve toplanma mekanları mekânsal ve biçimsel analiz bulgularına bağlı olarak sürdürülebilirlik açılarından tartışılmıştır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mahalle · mahalle meydanı · toplumsal yaşam

Özet

Geleneksel Anadolu yerleşmeleri ve mahalleleri toplumsal yaşamın bir yansıması olarak biçimlenmiştir. Çalışmada farklı kentsel dokulardaki avlu/bahçe, sokak ve meydan gibi toplumsal ve kamusal mekanlarla konut ilişkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda çalışma Anadolu’nun farklı coğrafi bölgelerinde hem plansız-organik dokulu hem de planlı-geometrik dokulu mahallelere sahip 5 yerleşim bölgesindeki toplam 10 mahalle üzerinde yürütülmüştür. İnceleme alanları Kula Zaferiye ve Bey Mahalleleri, Avanos Orta ve Bahçelievler Mahalleleri, Safranbolu Akçasu ve Emek Mahalleleri, Boyabat Gökdere ve Yıldız Mahalleleri ile Midyat Işıklar-Akçakaya Mahalleleri ve Bahçelievler Mahallesi olarak belirlenmiştir. Çalışma yöntemi farklı ölçeklerde birbirine bağlı mekânsal, işlevsel ve biçimsel analiz aşamalarından oluşmuştur. Plansız ve planlı mahallelerde sokak ve konut dizilim sistemleri, mekânsal bütünleşmede öne çıkan kentsel mekan analizleri, kentsel mekanlarda farklı kamusallık derecesine sahip toplanma mekanı tipolojileri, yerleşmelerdeki toplanma-meydan mekanlarının işlevsel yapıları, mahallelerde konut üniteleriyle bağlantılı toplanma mekanlarını düşey ve yatayda belirleyen düzlem özellikleri konularında analizler yapılmıştır. Yarı özel/kamusal ve kamusal nitelikteki avlu/bahçe, sokak ve meydan gibi sosyal etkileşim ve toplanma mekanları mekânsal ve biçimsel analiz bulgularına bağlı olarak sürdürülebilirlik açılarından tartışılmıştır. Çalışmanın sonucunda özellikle iç içe geçen tekil bina diziliminden çok katlı ayrık bina dizilimine geçişin toplumsal yaşamı ve mekanlarını etkilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract

Traditional Anatolian settlements have been formed as a reflection of community life. In the study, it was aimed to compare the housing relations with social and public spaces such as courtyards/gardens, streets and squares in different urban textures. Accordingly, the study was conducted over 10 neighborhoods in 5 regions from Anatolia’s different geographical regions which have both unplanned-organic and planned-geometrical textures. As study areas, Kula Zaferiye and Bey Neighborhoods, Avanos Orta and Bahcelievler Neighborhoods, Safranbolu Akcasu and Emek Neighborhoods, Boyabat Gokdere and Yildiz Neighborhoods, and Midyat Isiklar-Akcakaya-Bahcelievler Neighborhoods were determined. Analyses were performed on street and residence arrangements in unplanned and planned neighborhoods, urban spaces that stand out in spatial integration, concentration space typologies that have different publicity degrees in urban spaces, the functional properties of concentration-square spaces in settlements, and plane properties that vertically and horizontally determine concentration spaces connected to residence units in neighborhoods. Social interaction-concentration spaces such as courtyard/garden, street, and square with semi-private/public, and public features were discussed in terms of sustainability based on spatial and formal analysis findings. It was concluded that particularly the transition from intertwined building arrangements to detached building arrangement affected community life and spaces.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZDOĞAN, H. (2022). Türkiye’de Plansız Organik Dokulu Mahalleler ile Planlı Geometrik Dokulu Mahallelerin Kamusal Mekan Anlayışında Süregelen, Değişen ve Dönüşen Özelliklerin Konutlarla İlişkilerinin Karşılaştırılmaları. İDEALKENT, Cilt: 13 - Sayı: 38, 2560–2598. https://ajindex.com/articles/860133

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Alada, A.B. (2008). Kentsel yönetime katılımda mahalle. Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yayını, DOSYA-08:Yerel Yönetimlere Katılım, Bülten 64, 66-70. 15 Şubat 2022 tarihinde http://www.yayed.org/id74-incelemeler/dosya-08-8-kentsel-yonetime-katilimda-mahalle-adalet-b-alada.php#.YkKz0TdBxbU adresinden erişildi. Alexander, C., Ishikawa, S. ve Silverstein, M. (1977). A pattern language: towns, buildings, construction. New York: Oxford University Press.
  2. Alsaç, Ü. (1993). Türk kent düzenlemesi ve konut mimarlığı. İstanbul:
  3. İletişim Yayınları.
  4. Altay, C. (2007). Kentsel sürdürülebilirlik açısından kültürel planlama ve mekansal icraatlar. Bülten 51, 25-29. 13 Şubat 2022 tarihinde https://www.academia.edu/5980966/ adresinden erişildi. Aru, K. A. (1998). Türk kenti. İstanbul:YEM Yayın. Bakan, K. ve Konuk, G. (1987) Türkiye’de kentsel dış mekanların düzenlenmesi. TÜBİTAK, Yayın No: 4-5, İstanbul: Yapı Araştırma Enstitüsü. 15 Aralık 2022 tarihinde https://aperta.ulakbim.gov.tr/record/2193#.Y6DLS-xBxbU adresinden erişildi. Bourdieu, P. (2018). Social space and the genesis of appropriated physical space. International Journal of Urban and Regional Research, 42(1), 106-114. https://doi.org/10.1111/1468-2427.12534
  5. Cerasi, M. M. (1999). Osmanlı kenti Osmanlı İmparatorluğu’nda 18. ve 19. yüzyıllarda kent uygarlığı ve mimarisi. İstanbul:
  6. YKY. Ercan, M. A. (2012). Sürdürülebilir topluluk. M. Ersoy (Der.), Kentsel Planlama Ansiklopedik Sözlük, 410-413. İstanbul:
  7. Ninova Yayınları.
  8. Erdagöz, Ö. (2012). Mahalle yönetimi ve geleceği. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi, 0 (1), 59-101. 1 Şubat 2022 tarihinde https://dergipark.org.tr/tr/pub/mdergi/issue/16881/175762 adresinden erişildi. Erdönmez, M. E., (2005). Açık kamusal kent mekanlarının toplum ilişkilerindeki etkileri. Megaron, YTÜ Mim. Fak. E-Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, 67-87. 6 Şubat 2022 tarihinde https://jag.journalagent.com/megaron/pdfs/MEGARON-21939-ARTICLE-ERDONMEZ.pdf adresinden erişildi. Ergenç, Ö. (1984). Osmanlı şehrindeki “mahalle”nin işlev ve nitelikleri üzerine. Osmanlı Araştırmaları IV, 69-78. 15 Ocak 2022 tarihinde http://www.isam.org.tr/documents/_dosyalar/_pdfler/osmanli_arastirmalari_dergisi/osmanl%C4%B1_sy4/1984_4_ERGENCO.pdf adresinden erişildi. Google Earth, 2022. https://earth.google.com/web/. adresinden erişildi. Gökgür, P. (2017). Kentsel mekanda kamusal alanın yeri. İstanbul:
  9. Bağlam Yayıncılık. Gümüş, İ. (2018) Toplumsal yapı: kavramsal çerçeve, yaklaşımlar ve unsurları. Türkiye’nin Toplumsal Yapısı, M. Aykaç (Der.