Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightSon olarak siyaset alanında güçlü devlet geleneğinin kurumsal olarak çözülüşü ve sosyal grupların davranış - etkileşimleriyle biçimlenen yeni siyaset yapısı ortaya konmaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu makale Türkiye’de “devlet – toplum ilişkisi olarak siyaset”in 1990’lardan bugüne dönüşümünü kavramsal olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu kavramsal analiz için öncelikle Cumhuriyet Türkiye’sine hakim siyaset yapısını tanımlayan kurucu parametrelerin tespiti yapılmaktadır. Kurucu parametrelerin tespiti konusunda literatürde Türkiye siyasetini analiz etmek üzere daha önceden geliştirilmiş olan yerleşik kavramsal modellere başvurulmaktadır. Bu kapsamda yerleşik kavramsal modeller olarak Şerif Mardin’in “merkez – çevre”, Metin Heper’in “aşkın devlet – toplum”, İdris Küçükömer’in “Batıcı laik – Doğucu İslamcı” cephe ve Emre Kongar’ın “devletçi seçkinci - gelenekçi liberal” cephe modellerinin literatür analizi yapılmaktadır. Ardından, yerleşik kavramsal modellerin analiziyle tespit edilen kurucu parametrelerden hareketle Türkiye siyaset yapısında 1990 sonrası yaşanan değişim incelenmektedir. Çalışmada Cumhuriyet Türkiye’sine hakim siyaset yapısının, genel olarak 2000 sonrasında gerçekleşen siyasal reformlar etrafında değişerek, kurumsal düzeyde “güçlü devlet geleneği”ne dayalı siyaset yapısından “total siyaset”e dayalı bir siyaset yapısına dönüştüğü iddia edilmektedir. Bu bağlamda ilk olarak ekonomi alanında, yeni üretim ilişkileri, sermaye aktörlerinde çeşitlenme, sermayenin toplumsal alana yayılması etrafında dönüşümün ekonomi boyutu incelenmektedir. İkinci olarak toplumsal alanda, sivil toplum alanının genişlemesi, kimlik politikalarının yükselişi, sosyal gruplarda aktörleşme etrafında dönüşümün toplumsal boyutu ele alınmaktadır. Son olarak siyaset alanında güçlü devlet geleneğinin kurumsal olarak çözülüşü ve sosyal grupların davranış - etkileşimleriyle biçimlenen yeni siyaset yapısı ortaya konmaktadır.
Abstract
This article aims to conceptually analyze the transformation of politics, as a state-society relationship, in Turkey from the 1990s until today. To do this conceptual analysis, firstly, a detection of the founding parameters which describe the dominant political structure of Republic of Turkey is done. For the detection of founding parameters, the settled conceptual models that have been developed previously to analyze the politics of Turkey are consulted. As the settled conceptual models, the models of Şerif Mardin’s “centerperiphery”, Metin Heper’s “transcendent state – society”, İdris Küçükömer’s “Proponents of westernization/ secularist - Proponents of easternization/Islamist” front and Emre Kongar’s “statist preeminent - traditionalist liberal” front are analyzed. Then, the changes in the structure of the post-1990 politics of Turkey is analyzed with reference to founder parameters which are detected from the settled conceptual models. The major argument of this article is that the dominant political structure of the Republic of Turkey, overall changing around political reforms after 2000, has transformed at the institutional level from the “strong state tradition - based” political structure to “total politics - based” political structure. In this context, this study explores how the strong state tradition transformed and the social groups turned into an actor in Turkish politics.