Dergiler / Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 5

EDİRNE ATATÜRK ANITI

Sayfa
46–79
Yayın Tarihi
2018-12-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tüm bu niteliklerine rağmen anıtın 1986 yılında gerçekleştirilen sıra dışı ve kuralsız yer değiştirme işlemi, Cumhuriyet’in ve onun erken dönemine ait Türk Sanat Tarihi’nin ortak değeri ve mirası olan heykel eserlerinin gerektiği gibi önemsenerek korunup korunmadıklarının, Edirne özelinden hareketle tüm Türkiye’de sorgulanması ve araştırılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Edirne’ye bir Atatürk anıtının yaptırılması kararı 1929 yılında Edirne’deki resmi makamlarca alınmış ve bunun için 1930 yılı bütçesinde ödenek ayrılmıştır. 1930 yılının başlarında anıtın gerçekleştirilmesi için bir yarışma düzenlenmiş ve yarışmaya proje sunan Cumhuriyet döneminin ilk Türk heykeltraşlarından Ratip Aşir Acudoğu, Sabiha Bengütaş ve Kenan Yontunç’un projeleri arasından Yontunç’unki seçilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kenan Yontunç heykelini, amaçlanandan farklı bir malzemeyle ve gecikmeli olarak tamamlayabilmiş ve heykel 23 Nisan 1931 tarihinde törenle açılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Tüm bu niteliklerine rağmen anıtın 1986 yılında gerçekleştirilen sıra dışı ve kuralsız yer değiştirme işlemi, Cumhuriyet’in ve onun erken dönemine ait Türk Sanat Tarihi’nin ortak değeri ve mirası olan heykel eserlerinin gerektiği gibi önemsenerek korunup korunmadıklarının, Edirne özelinden hareketle tüm Türkiye’de sorgulanması ve araştırılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anıt · Heykel · Edirne

Özet

Edirne’ye bir Atatürk anıtının yaptırılması kararı 1929 yılında Edirne’deki resmi makamlarca alınmış ve bunun için 1930 yılı bütçesinde ödenek ayrılmıştır. 1930 yılının başlarında anıtın gerçekleştirilmesi için bir yarışma düzenlenmiş ve yarışmaya proje sunan Cumhuriyet döneminin ilk Türk heykeltraşlarından Ratip Aşir Acudoğu, Sabiha Bengütaş ve Kenan Yontunç’un projeleri arasından Yontunç’unki seçilmiştir. Kenan Yontunç heykelini, amaçlanandan farklı bir malzemeyle ve gecikmeli olarak tamamlayabilmiş ve heykel 23 Nisan 1931 tarihinde törenle açılmıştır. Edirne Atatürk Anıtı, Cumhuriyet tarihinde gerçekleştirilen ilk on Atatürk anıtından biri olması nedeniyle tarihsel bir öneme ve değere sahiptir. Anıtı sanat tarihsel açıdan değerli kılan ise; sırasıyla önce Atatürk’ün büstünü yapan ilk Türk heykeltıraşı, sonra Atatürk’ün modelliğinden yararlanarak onun maskını yapabilen ilk ve son Türk heykeltıraşı ve son olarak da Atatürk anıtı yapan ilk Türk heykeltıraşı ünvanlarına sahip Kenan Yontunç tarafından yapılmış olmasıdır.Yukarıda anılan bu iki temel özelliğinden dolayı Edirne Atatürk Anıtı, Osmanlı döneminden kalma olağanüstü nitelikteki anıtsal mimari yapıların ardından, Cumhuriyet döneminin Edirne’ye kazandırdığı belki de ilk ve en önemli anıt eserdir. Tüm bu niteliklerine rağmen anıtın 1986 yılında gerçekleştirilen sıra dışı ve kuralsız yer değiştirme işlemi, Cumhuriyet’in ve onun erken dönemine ait Türk Sanat Tarihi’nin ortak değeri ve mirası olan heykel eserlerinin gerektiği gibi önemsenerek korunup korunmadıklarının, Edirne özelinden hareketle tüm Türkiye’de sorgulanması ve araştırılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILMAZ, E. (2018). EDİRNE ATATÜRK ANITI. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 5, 46–79. https://ajindex.com/articles/790766

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. KAYNAKÇA Arşiv Belgesi Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), Reisicümhur Hazretlerinin Edirnede rekzolunan heykellerinin merasimle açıldığınn D., Tarih: 25.04.1931, Sayı: 1502/319. Gazeteler Anonim, (1929, 3 Ekim). Bir Türk san’atkarının muvaffakiyeti Heykeltraş Kenan B. Gazimizin mükemmel bir heykelini yaptı. Cumhuriyet Gazetesi, s.1,2. Anonim, (1930, 14 Şubat). Gazi Heykeli. Edirne Postası, s.1,2. Anonim, (1930, 23 Şubat). Gazi Heykeli. Edirne Milligazete, s.1. Anonim, (1930, 11 Mart). Gazi Heykeli Kenan Ali beyin projesi kabul edildi. Edirne Postası, s.1. Anonim, (1930, 31 Mart). Heykel Kaidesi. Edirne Milligazete, s.1. Anonim, (1930, 19 Kasım). Gazi Heykeli. Edirne Milligazete, s.1. Anonim, (1930, 21 Aralık). Gazi heykeli K. Ali B. Yapmayacak mı? Edirne Postası, s.2. Anonim, (1931, 15 Ocak). Gazi heykeli KenanAliB tarafından Peşteye ısmarlanmış. Edirne Postası, s.1. Anonim, (1931, 31 Şubat). Gazi Heykeli. Edirne Milligazete, s.1. Anonim, (1931, 19 Mart). Gazi Heykeli. Edirne Milligazete, s.1. Anonim, (1931, 20 Nisan). Gazi Heykeli Peşteden Getirildi. Edirne Postası, s.1. Anonim, (1931, 23 Nisan). Heykel Meselesi. Edirne Postası, s.1,2. Anonim, (1931, 27 Nisan). 23 Nisan Nasıl Geçti. Edirne Postası, s.1,2. Kitap ve Dergiler Bağman L. ve Onur O. (1982). Atatürk’ün yaşamında Edirne. İstanbul: Günlük Ticaret Gazetesi Tesisleri. Berk, N. (1937). Türk heykeltraşları. İstanbul: Güzel Sanatlar Akademisi Neşriyatı. Elibal, G. (1973). Atatürk ve resim-heykel. (2). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  2. Gezer, H. (1984). Cumhuriyet dönemi türk heykeli (3). Ankara:
  3. İş Bankası Kültür Yayınları.
  4. Osma, K. (2003). Cumhuriyet dönemi anıt heykelleri (1923-1946). Ankara:
  5. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi. Özsezgin, K. (1999). Türk plastik sanatçıları. İstanbul:
  6. Yapı Kredi Yayınlar Sırrı, Nahid. (1940). Bir Edirne Seyahatnamesi. Ülkü. (85), 27. Tarihin tanığı fotoğraflarla; Edirne. Edirne Belediyesi kültür yayını. (Yazar ve tarih bilgisi yok) Resmi Yazılar ve Eklerindeki Belgeler Edirne Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü’nün 8.4.1986 tarih ve 233 (86)-959 no’lu yazısı. Yazının fotokopisi Edirne Valiliği’nin 3.5.1994 tarih ve B160PER4220000/716 sayılı yazısı ekinde Kıvanç OSMA’ya gönderilmiştir. Edirne Belediyesi Encümeni’nin 15.4.1986 tarih ve 86/782 no’lu kararı. Kararın fotokopisi Edirne Valiliği’nin 3.5.1994 tarih ve B160PER4220000/716 sayılı yazısı ekinde Kıvanç OSMA’ya gönderilmiştir. Edirne Belediyesi Encümeni’nin 17.4.1986 tar