Dergiler / Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi / 2026 / Sayı: 1

KURUMSAL KALİTE KARBON AYAK İZİNİ ENGELLER Mİ? BİR PANEL VERİ ANALİZİ

Does Institutional Quality Prevent Carbon Footprint Reduction? A Panel Data Analysis

Murat Çetin(TEKIRDAG NAMIK KEMAL UNIVERSITY)0000-0002-7886-4162
Büşra Karataşer(TEKİRDAĞ NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3208-657X
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-05-15
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nedensellik analizi de önemli nedensellik bulgularını ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Gelişmekte olan ekonomiler sadece işsizlik, enflasyon ve cari açık gibi makro ekonomik sorunlar ile değil yüksek karbon emisyonları ve ekolojik ayak izi değerleri gibi çevresel problemlerle de karşı karşıya kalmakta dolayısıyla çevre kalitesini iyileştiren politikalar üretmeye devam etmektedirler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma 15 gelişmekte olan ekonomide kurumsal kalite-karbon ayak izi ilişkisine odaklanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Nedensellik analizi de önemli nedensellik bulgularını ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2002-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Kurumsal Kalite · Karbon Ayak İzi · AMG

Özet

Gelişmekte olan ekonomiler sadece işsizlik, enflasyon ve cari açık gibi makro ekonomik sorunlar ile değil yüksek karbon emisyonları ve ekolojik ayak izi değerleri gibi çevresel problemlerle de karşı karşıya kalmakta dolayısıyla çevre kalitesini iyileştiren politikalar üretmeye devam etmektedirler. Bu çalışma 15 gelişmekte olan ekonomide kurumsal kalite-karbon ayak izi ilişkisine odaklanmaktadır. Çalışma karbon ayak izi modeline diğer açıklayıcı değişkenler olarak ekonomik büyüme, petrol tüketimi, ticari dışa açıklık ve yenilenebilir enerji kullanımı da entegre etmektedir. 2002-2023 döneminde değişkenler arasındaki ilişkilerin analizinde panel AMG tahmincisi ve Dumitrescu-Hurlin nedensellik yaklaşımından yararlanılmaktadır. Çalışma seriler arasındaki bir eşbütünleşmeyi kanıtlamaktadır. Panel AMG tahminleri kurumsal kalite ile karbon ayak izi arasında anlamlı bir ilişki tespit edemez. Ekonomik büyüme, petrol tüketimi ve ticari dışa açıklık karbon ayak izini körüklerken yenilenebilir enerji kullanımı ise karbon ayak izini engelleyici bir etki yapmaktadır. Nedensellik analizi de önemli nedensellik bulgularını ortaya koymaktadır. Bulgular gelişmekte olan ekonomilerde çevresel bozulmayı engelleyici önemli politika önerileri belirleyebilecektir.

Abstract

Developing economies face not only macroeconomic problems such as unemployment, inflation, and current account deficits, but also environmental problems such as high carbon emissions and ecological footprint values; therefore, they continue to produce policies that improve environmental quality. This study focuses on the relationship between institutional quality and carbon footprint in 15 developing economies. The study integrates economic growth, oil consumption, trade openness, and renewable energy use as other explanatory variables into the carbon footprint model. The panel AMG estimator and the Dumitrescu-Hurlin causality approach are used to analyze the relationships between variables during the 2002-2023 period. The study demonstrates cointegration between the series. Panel AMG estimators do not detect a significant relationship between institutional quality and carbon footprint. Economic growth, oil consumption, and trade openness fuel carbon footprints, while the use of renewable energy has a mitigating effect. Causality analysis also reveals significant causal findings. These findings can identify important policy recommendations to prevent environmental degradation in developing economies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çetin, M., Karataşer, B. (2026). KURUMSAL KALİTE KARBON AYAK İZİNİ ENGELLER Mİ? BİR PANEL VERİ ANALİZİ. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, Sayı: 1. https://doi.org/10.54707/meric.1899186

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Chudik, A. and Pesaran, M.H. (2013). Large panel data models with cross-sectional dependence: A survey. CESifo Working Paper No. 4371, CESifo Group Münich.
  2. Do, T.T.P., Hong, H.T.H. and Thi, D. (2025). Green finance, natural resources, and environmental quality in Asia: the moderating role of institutional quality, International Journal of Sustainable Energy, 44(1), 2553082. https://doi.org/10.1080/14786451.2025.2553082
  3. Dumitrescu, E.I. and Hurlin, C. (2012). Testing for Granger non- causality in heterogeneous panels. Economic Modelling, 29(4), 1450-1460.
  4. GFN (2025). Carbon footprint data. https://www.footprintnetwork.org/
  5. Gaberli, Ü ve Akdeniz, A. (2024). Uluslararası Turizm Talebi ve Cari İşlemler Dengesi İlişkisi: Akdeniz Havzası Ekonomilerinden Ampirik Bulgular. International Journal of Social Inquiry, 17(3), 563−574.
  6. Gaberli, Ü ve Akdeniz, A. (2024). Türkiye’de Uluslararası Turizm Talebinin Belirleyicileri: 2002-2022 Dönemi Panel Veri Analizi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 297-316.
  7. Huang, D., Loganathan, N., Subramaniam, Y. and Kogid, M. (2026). Trade engagement, economic growth, and institutional quality on environmental degradation for ASEAN-5 under the green belt-road initiative, The Chinese Economy, 59(1), 68-85. https://doi.org/10.1080/10971475.2025.2518026
  8. Hussein, H.A., Warsame, A.A. Abdi, A.H. (2025). Exploring the impacts of institutional quality, urbanization, and disaggregate globalization on environmental pollution in Somalia. Cogent Economics and Finance, 13(1), 1, 2528438. https://doi.org/10.1080/23322039.2025.2528438
  9. Kamal, M.A., Ullah, A., Qureshi, F., Zheng, J. and Ahamd, M. (2023). China’s outward FDI and environmental sustainability in belt and road countries: does the quality of institutions matter? Journal of Environmental Planning and Management, 66(5), 1002-1036. https://doi.org/10.1080/09640568.2021.2008883
  10. Omri, A., and Bel Hadj, T. (2020). Foreign investment and air pollution: Do good governance and technological innovation matter? Environmental Research, 185, 109469. https://doi:10.1016/j.envres.2020.109469.
  11. Pesaran, M.H., 2006. Estimation and inference in large heterogeneous panels with a multifactor error structure. Econom. 74 (4), 967-1012. https://www.jstor.org/stable/3533533
  12. Pesaran, M.H. (2004). General diagnostic test for cross section dependence in panels. Working Paper, University of Cambridge & USC. http://refhub.elsevier.com/S0304-4076(25)00174-5/sb61
  13. Pesaran, M.H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of crosssection dependence. Journal of Applied Econometrics, 22 (2), 265-312. https://doi.org/10.1002/jae.951.
  14. Pesaran, M.H. and Yamagata, T. (2008). Testing slope homogeneity in large panels. Journal of Econometrics, 142 (1), 50-93. https://doi.org/10.1016/j.jeconom.2007.05.010
  15. Saboori, B., Mahdavian, S.M. and Radmehr, R. (2024). Assessing the environmental impact of institutional quality at aggregate and disaggregate levels: The role of renewable and non-renewable energy consumption and trade in MENA countries. Sustainable Environment, 10(1),2426833. https://doi.org/10.1080/27658511.2024.2426833
  16. Sogut, Y., Demirtas, N., Teksan, E., Torusdag, M., Inal, V. and Aydin, M. (2025). Building a sustainable environment in EU countries: the critical role of infrastructure investments and institutional quality, International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 32(1), 96-109. https://doi.org/10.1080/13504509.2024.2410763
  17. Westerlund, J. (2007). Testing for error correction in panel data. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 69(6), 709-748. https://doi.org/10.1111/j.1468-0084.2007.00477.x
  18. World Bank (2025). World Development Indicators, https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators