Dergiler / Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi / 2019 / Sayı: 7

BİLİMSELLİK PARADİGMASINDAN KÜLTÜREL BATILILAŞMA ÜZERİNE BİR ELEŞTİRİ

A CRITIQUE OF CULTURAL WESTERNIZATION FROM THE PARADIGM OF SCIENTIFICISM

Sayfa
119–152
Yayın Tarihi
2019-06-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu durum pozitivist düşüncenin toplum üzerinde kültürel olarak hükümranlık kurma çabasın göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Batılılaşmaya tarihsel bir süreç içinde bakıldığında kültürel alanlara pozitivist bilimsel bilgi birikimini yansıttığı görülür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna karşın Nursi, çağa uygun bir anlayış ve metotla farklı bir bakış açısı getirerek kültürel Batılılaşmayı eleştirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu durum pozitivist düşüncenin toplum üzerinde kültürel olarak hükümranlık kurma çabasın göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Batılılaşma · Bilimsellik · Medeniyet

Özet

Batılılaşmaya tarihsel bir süreç içinde bakıldığında kültürel alanlara pozitivist bilimsel bilgi birikimini yansıttığı görülür. Batılılaşmanın özünde yer alan pozitivist düşünce, Osmanlı’nın son ve Cumhuriyet’in ilk dönemlerinde nesnel olarak uygulamaya konmuştur. Türkiye’de Batılılaşama, bilimsellik paradigmasından yeni toplumsal bir kültür oluşturma hedefi içinde gerçekleştirilmek istenmiştir. Başlangıçta bir medeniyet projesinin nesnel bir sunumu olan Batılılaşma ve bunun temelinde yer alan pozitivizm, siyasal ve kültürel sistem haline getirilmiştir. Akıl ve bilimi ön plana çıkaran Cumhuriyet döneminin yöneticileri, pozitivist bir yaklaşımla kültürel reformları radikal olarak uygulamaya çalışmıştır. Bu durum pozitivist düşüncenin toplum üzerinde kültürel olarak hükümranlık kurma çabasın göstermektedir. Buna karşın Nursi, çağa uygun bir anlayış ve metotla farklı bir bakış açısı getirerek kültürel Batılılaşmayı eleştirmektedir. Bu çalışmada, Nursi’nin yeni kavrayış şekli ile İslam terminolojisini modern söylemler üzerinden bağdaştırarak pozitivist düşünce karşısında yeni bir bilimsellik anlayışı üretmesi üzerinde durulmuştur. Nursi’nin pozitivist akla dayalı zihniyetin reddi ile inancı bilimsellikle yorumlaması ele alınarak, kültürel reformların dayanağı olan pozitivizm ve Batı medeniyetine yönelik eleştirilerine yer verilmiştir.

Abstract

Looking at Westernization in a historical process, it is seen that it reflects positivist scientific knowledge in cultural fields. The positivist thought, which is at the core of Westernization, was objectively applied during the last and the first periods of the Ottoman Empire. Westernization in Turkey, the paradigm of science has been aimed at creating a new social culture. In the beginning, Westernization, an objective presentation of a civilization project, and positivism, which is based on it, have been transformed into a political and cultural system. The managers of the Republican period, who put the mind and science to the fore, tried to radically apply cultural reforms with a positivist approach. This situation shows that positivist thought is trying to establish a cultural rule over society. On the other hand, Nursi criticizes cultural Westernization by introducing a different perspective with a contemporary approach and method. In this study, Nursi’s new way of understanding and reconciling Islam terminology through modern discourse focused on producing a new understanding of science in the face of positivist thought. Nursi’s critique of positivism and Western civilization, which is the basis of cultural reforms, is taken into consideration the rejection of positivist mindset and the interpretation of faith in science.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞAHİN, O. E. (2019). BİLİMSELLİK PARADİGMASINDAN KÜLTÜREL BATILILAŞMA ÜZERİNE BİR ELEŞTİRİ. Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi, Sayı: 7, 119–152. https://ajindex.com/articles/784836

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Akyürek, Göksun, Bilgiyi Yeniden İnşa Etmek, Tanzimat Döneminde Mimarlık, Bilgi ve İktidar, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2011.
  2. Belge, Murat. “Muhafazakârlık Üzerine”. Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Muhafazakârlık içinde, 5. cilt. ed. Ahmet Çiğdem. İstanbul: İletişim Yayınları, 2009.
  3. Belge, Murat. Militarist Modernleşme, Almanya, Japonya, Türkiye, Pozitivizm/Sosyal Darvinizm. İstanbul: İletişim Yayınları, 2014.
  4. Bozdoğan, Sibel. Modernizm ve Ulusun İnşası, Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde Mimari Kültür. çev. Tuncay Birkan. İstanbul: Metis Yayınları, 2001.
  5. Demirel, Tanel. “Cumhuriyet Döneminde Alternatif Batılılaşma Arayışları: 1946 Sonrası Muhafazakâr Modernleşmeci Eğilimler Üzerine Bazı Değinmeler”. Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Modernleşme ve Batıcılık içinde. ed. Uygur Kocabaşoğlu, 3: 118-238. İstanbul: İletişim Yayınları, 2009,
  6. Deren, Seçil. “Kültürel Batılılaşma”. Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Modernleşme ve Batıcılık içinde, ed. Uygur Kocabaşoğlu, 3: 382-402. İstanbul: İletişim Yayınları, 2009.
  7. Dernekli, Ahmet Emin ve Erdal Şahin. “Said Nursi’nin Eğitim Felsefesinde İnanç İnkâr Üzerine Bilimsellik Değerlendirmeleri”. Medresetüzzehra içinde, 141-158. Ankara: Merak Yayınları, 2013.
  8. Dumont, Paul. “Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı”. Tartışılan Laiklik: Fransa’da ve Türkiye’de İlkeler ve Algılamalar. der. Samim Akgönül. çev. Ceylan Gürman Şahinkaya. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2011.
  9. Findley, V. Carter. Modern Türkiye Tarihi - İslam, Milliyetçilik ve Modernlik 1789-2007. çev. Güneş Ayas. İstanbul: Timaş Yayınları, 2011.
  10. Gencer, Bedri. İslam’da Modernleşme. 2. Baskı. İstanbul: Doğu Batı Yayınları, 2012.
  11. Glassner, Peter E. “Dünyevilik (Sekülarizm)”. Modern Toplumsal Düşünce Sözlüğü. ed. William Outhwaite. çev. Melih Pekdemir. İstanbul: İletişim Yayınları, 2008.
  12. Hackett, Jeremiah. “Roger Bacon On Scientia Experimentalis”. Roger Bacon and The Sciences içinde, ed. Jeremiah Hackett. 277-315. New York: Brill Publishing, 1997.
  13. Kahraman, Hasan Bülent. “Bir Zihniyet, Kurum ve Kimlik Kurucusu Olarak Batılılaşma”. Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce, Modernleşme ve Batıcılık içinde, ed. Uygur Kocabaşoğlu, 3: 125-140. İstanbul: İletişim Yayınları, 2009.
  14. Kaplan, İsmail. Türkiye’de Milli Eğitim İdeolojisi ve Siyasal Toplumsallaşma Üzerindeki Etkisi. İstanbul: İletişim Yayınları, 2011.
  15. Kentel, Ferhat. “1990'ların İslami Düşünce Dergileri ve Yeni Müslüman Entelektüeller: Bilgi ve Hikmet, Umran, Tezkire Dergileri”. Modern Türkiye’de Siy