Bu çalışmada, Orhan Veli şiirinde mizah ve ironi gibi tekniklerin hangi amaçlar ve işlevlerde kullanıldığı, eserlerinden örneklerle incelendi.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:Cumhuriyet sonrası Türk şiirine Garip hareketi ile yeni bir bakış ve soluk getiren Orhan Veli, geleneksel şiir algısını yıkarak öznenin varoluş problemine genellikle (bilhassa Garip tarzıyla kaleme aldığı şiirlerde) mizah ve ironi penceresinden bakmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Cumhuriyet sonrası Türk şiirine Garip hareketi ile yeni bir bakış ve soluk getiren Orhan Veli, geleneksel şiir algısını yıkarak öznenin varoluş problemine genellikle (bilhassa Garip tarzıyla kaleme aldığı şiirlerde) mizah ve ironi penceresinden bakmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, Orhan Veli şiirinde mizah ve ironi gibi tekniklerin hangi amaçlar ve işlevlerde kullanıldığı, eserlerinden örneklerle incelendi.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Orhan Veli Kanık · şiir · mizah
Özet
Cumhuriyet sonrası Türk şiirine Garip hareketi ile yeni bir bakış ve soluk getiren Orhan Veli, geleneksel şiir algısını yıkarak öznenin varoluş problemine genellikle (bilhassa Garip tarzıyla kaleme aldığı şiirlerde) mizah ve ironi penceresinden bakmıştır. Bu çalışmada, Orhan Veli şiirinde mizah ve ironi gibi tekniklerin hangi amaçlar ve işlevlerde kullanıldığı, eserlerinden örneklerle incelendi.
Abstract
By destroying the traditional perception of poetry with the Garip movement, Orhan Veli, who brought a new perspective and a fresh tone to Post-Republican Turkish poetry, generally viewed the problem of existence from the perspective of humor and irony (especially in the poems he wrote in Garip style). In this study, both the purposes and functions of literary techniques such as humor and irony in Orhan Veli’s poetry were examined with examples from his works.
Yakupi, M. (2026). ORHAN VELİ ŞİİRİNİN ‘KANIK’SANAN ‘GARİP’ TARAFI: MİZAH VE İRONİ. Katre Uluslararası İnsan Araştırmaları Dergisi, Cilt: 11 Sayı: 21, 46–65. https://doi.org/10.53427/katre.1734781
Ahmed Hâşim. (2013). Bir Günün Sonunda Arzu (Bütün Şiirleri). İstanbul: Can Sanat Yayınları.
Akın, S. Necip Fazıl’ın Yayımlamadığı Orhan Veli ve Oktay Rıfat Şiirleri. Sunay Akın. (Yayınlanma Tarihi: 14.04.2019): https://youtu.be/qMn9Q5NnjN8 (Erişim Tarihi: 23.05.2020).
Anday, M. C. Melih Cevdet Anday ve Garip Akımı (1989). TRT Arşiv. (Yayınlanma Tarihi: 28.11.2018): https://youtu.be/jkjjp_K7zao (Erişim Tarihi: 16.05.2020).
Cebeci, O. (2017). Komik Edebî Türler (Parodi, Satir ve İroni). İstanbul: İthaki Yayınları.
Durmuş, İ. (2005). Mizah. TDV İslâm Ansiklopedisi içinde (ss. 205-206). 30. İstanbul.
Eğilmezler Boylan, M. (2015). Humorists’ Narratives on Social Role of Humor in Turkey in a Historical Perspective (Tarihsel Perspektiften Türkiye’de Mizahın Sosyal Rolü Üzerine Mizahçıların Anlatıları). (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı Sosyoloji Bilim Dalı, Ankara.
Ercilasun, B. (1994). Orhan Veli Kanık (Hayatı, Sanatı ve Eserlerinden Seçmeler). İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Fedai, Ö. (2009). Garip ve İkinci Yeni Şiirinde Bir Kaynak Olarak Humour ve İroni. Turkish Studies, 4/(1-1), 997-1021.
Gezer, A. & Çelik, Y. (2017). Mizah Ekseninde İroni Çerçevesinde Anlam İlişkileri ve Ayşe Kilimci’nin Hikâyelerinde Mizahî Dil. Current Research in Social Sciences, 3/(3), 98-114.
Issı, A. C. (2012). Pozitivist ‘Garip’ Manifestosu “Kuş ve Bulut” Şiirinden Nasıl Görünür? Edebiyatı Dipte(n) Kuşatmak (Modern Türk Edebiyatı Üzerine Yazılar) içinde (ss. 33-37). İstanbul: Roza Yayınevi.
Namık Kemal. (2019). Hürriyet Kasidesi. Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı 11 Ders Kitabı içinde (ss. 68-69). Haz. Mehmet Ali Yerlikaya. İstanbul: Ekoyay Eğitim Yayıncılık Matbaacılık.
Oral, T. (1998). Yaza Çize. İstanbul: İris Yayınevi.
Orhan Veli. (2010). Bütün Şiirleri. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Sazyek, H. (2006). Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Garip Hareketi. Ankara: Akçağ Yayınları.
TDK. (2011). Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Tuğluk, A. (2017). İroni Nedir? İdil, 6/(29), 441-467.
Uçman, A. (1988). Ağaç. TDV İslâm Ansiklopedisi içinde (ss. 460). 1. İstanbul.
Uzunkaya, U. (2011). Orhan Veli’nin Kitabe-i Seng-i Mezar’larında Metinlerarası İlişkiler. IJSES Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 1/(2), 31-34.
Ünal, H. (2015). İroni. Türk Dili, CIX/(767-768), 174-181.