Dergiler / Journal of Universal History Studies / 2020 / Cilt: 3 - Sayı: 2

Osmanlı Tarihsel Anlatısına Görsel Bir Kaynak: Dirk van der Hagen Atlası’na Yansıyan Savaş Gravürleri

A Visual Source for The Ottoman Historical Narrative: Battle Engravings Reflected on the Dirk van der Hagen’s Atlas

Sayfa
242–274
Yayın Tarihi
2020-12-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dönemin en erken tarihli ülke haritalarını kapsaması konusunda adeta bir model teşkil eden atlas, siyasi gelişmeleri ele alan resimlerden mitolojik sahnelere, şehir manzaralarından peyzaj görünümlerine kadar çok sayıda renkli baskıyı içinde barındırmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Dünya haritacılık tarihinin yükselişe geçtiği XVI. yüzyılda ortaya çıkan atlas kavramı, başlangıçta harita derlemeleri için kullanılmış olsa da bu tarif zamanla değişikliğe uğrayarak, harita içindeki yerler hakkında bilgi veren kitap formu ile özdeşleşmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu türün ilk örneklerinden birisi de Hollanda Kraliyet Kütüphanesi’nde muhafaza edilen 1690 tarihli Dirk van der Hagen Atlası’dır.
💡
Sonuç & Katkı:Dönemin en erken tarihli ülke haritalarını kapsaması konusunda adeta bir model teşkil eden atlas, siyasi gelişmeleri ele alan resimlerden mitolojik sahnelere, şehir manzaralarından peyzaj görünümlerine kadar çok sayıda renkli baskıyı içinde barındırmaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Atlas · Dirk van der Hagen · Osmanlı

Özet

Dünya haritacılık tarihinin yükselişe geçtiği XVI. yüzyılda ortaya çıkan atlas kavramı, başlangıçta harita derlemeleri için kullanılmış olsa da bu tarif zamanla değişikliğe uğrayarak, harita içindeki yerler hakkında bilgi veren kitap formu ile özdeşleşmiştir. Bölgenin coğrafyasına özgü topografik detayları içeren bu eserler, aynı zamanda devrin tarihi ve sosyal gelişimine ışık tutan resimlerle bezenmiştir. Bu türün ilk örneklerinden birisi de Hollanda Kraliyet Kütüphanesi’nde muhafaza edilen 1690 tarihli Dirk van der Hagen Atlası’dır. Dört cilt halinde hazırlanmış olan yapıt, tarih ve coğrafya atlası niteliğinde derlenmiş kompozit bir harita kitabıdır. Dönemin en erken tarihli ülke haritalarını kapsaması konusunda adeta bir model teşkil eden atlas, siyasi gelişmeleri ele alan resimlerden mitolojik sahnelere, şehir manzaralarından peyzaj görünümlerine kadar çok sayıda renkli baskıyı içinde barındırmaktadır.

Abstract

Although the concept of the atlas, which emerged in the XVIth century when the history of world cartography had been on the rise and was originally used for map compilations, in the course of time, this description changed and has been associated with the book form providing information about the places on the map. These works that contain topographic details specific to the geography of the region are also decorated with pictures that shed light on the historical and social development of the age. One of the first of its kind is the “Dirk van der Hagen’s Atlas”, dated 1690, preserved in the Royal Library of the Netherlands. The work of art prepared in four volumes is a composite map book, which was compiled as a history and geography atlas. The atlas constituting almost a model for its characteristics of covering the earliest country maps of the period, includes many colorful prints from paintings about political developments to mythological scenes, from city views to landscape views.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YAYLA, R. I. (2020). Osmanlı Tarihsel Anlatısına Görsel Bir Kaynak: Dirk van der Hagen Atlası’na Yansıyan Savaş Gravürleri. Journal of Universal History Studies, Cilt: 3 - Sayı: 2, 242–274. https://ajindex.com/articles/782091

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Adıyeke, Nuri (1988), Hikâyet-i Azimet-i Sefer-i Kandiye, Ege Üniversitesi, İzmir. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). [2] Ágoston, Gábor (2013), Osmanlı’da Savaş ve Serhad, Çev. K. Şakul, Timaş Yayınları, İstanbul. [3] Akad, M. Tanju (2018b), Türk Tarihinin Yönünü Değiştiren Savaşlar I: Kara Savaşları, İnkılâp Kitabevi, İstanbul. [4] Akad, M. Tanju (2018a), Türk Tarihinin Yönünü Değiştiren Savaşlar II: Deniz Savaşları, İnkılâp Kitabevi, İstanbul. [5] Aktan, Berkin (2019), “Kara Mehmed Paşa’nın Viyana Elçiliği (1665)”, Journal of Turkish Studies, (Türklük Bilgisi Araştırmaları), Sayı 51, Aralık. (147-176). [6] Alkhoven, Patricia (1999), “De Atlas Van der Hagen Digitaal”, Kartografisch Tijdschrift, Volume XXV, Number 4, Oktober ( 23-28). [7] Arık, Sabire (2005), “Polonya Kralı III. Jan Sobieski’nin Hükümdarlık Dönemi (1674-1696)”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, Sayı 24/38, (213-238). [8] Asch, Ronald G. (20039, “1598-1648 Otuz Yıl Savaşları Dönemi”, Top, Tüfek ve Süngü: Yeniçağda Savaş Sanatı 1453-1815,
  2. Ed. J. Black, Kitap Yayınevi, İstanbul. (52-53). [9] Baysun, M. Cavid (1979), “IV. Mehmed”, İslam Ansiklopedisi, Cilt 7, İstanbul. [10] Britannica. (21.08.2020). II. Maximilian Emanuel. www.britannica.com/biography/Maximilian-II-Emanuel. [11] Brunner, Felix (2001),
  3. Gravürün El Kitabı, Atelye Alaturka, İstanbul. [12] Caiiwenherghe, Carlos van (2005), “Gerardus Mercator Rupelmundanus: Cartographer&Renaissance Man”, The Hydrographic Journal, Number 116, April. (16-18). [13] Cengiz, H. Ali (2019), “Osmanlı Kaynaklarında Girit Seferi”, Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 9/17, Ocak. (105-133). [14] Cezar, Mustafa (1960),
  4. Mufassal Osmanlı Tarihi, Cilt IV, Baha Matbaası, İstanbul. [15] Cosmescu, Dragoş (2015), Venetian Renaissance Fortifications in the Mediterranean, McFarland Company, North Carolina. (90-92). [16] Çelik, Haydar (1998),
  5. Gravür Sanatı, Engin Yayınları, İstanbul. [17] Çoruhlu, Tülin ve Çötelioğlu, Aysel (1995),
  6. Askeri Müze Resim Koleksiyonu, Askeri Müze ve Kültür Sitesi Yayınları, İstanbul. [18] Danişmend, İsmail Hami (1972),
  7. İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi, Cilt 3, Türkiye Yayınevi, İstanbul. [19] David Rumsey Map Collection (10.08.2020). Atleses. www.davidrumsey.com/view/atlases#world-atlases-1570-1800. [20] Defterdar Sarı Mehmed Paşa (1995), Zübde-i Vekayiât: Tahlil ve Metin (1066-1116 / 1656-1704),
  8. Haz. Abdülkadir Özcan, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara. [21]