KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Artuklu Akademi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 1

Kelam Ekolleri Bağlamında Marifetullah'ın Vücûbiyet Kaynağı

The Modality Source of Knowledge of Allah Within the Context of Islamic Schools of Thought

Mehmet ŞAŞA
Sayfa
57–90
Yayın Tarihi
2018-06-25
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede marifetullahı aklî bir sorumluluk olarak görenler, bu kimsenin uhrevî azaba müstehak olduğunu; şer’î bir yükümlülük görenler ise uhrevî azabın söz konusu olmayacağını ileri sürmüşlerdir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kelamcılar, marifetullahın vâcip olduğu konusunda görüş birliğine varmışlardır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu tartışma, özellikle de ilahî çağrının ulaşmadığı kimselerin yükümlü olup olmayacağı ve bunların ahiretteki durumlarının ne olacağı hususunda temerküz etmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede marifetullahı aklî bir sorumluluk olarak görenler, bu kimsenin uhrevî azaba müstehak olduğunu; şer’î bir yükümlülük görenler ise uhrevî azabın söz konusu olmayacağını ileri sürmüşlerdir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Marifetullah · kelamcılar · vâcip

Özet

Kelamcılar, marifetullahın vâcip olduğu konusunda görüş birliğine varmışlardır. Ancak bu vücûbiyetin kaynağının ne olduğu konusunda kelamcılar kendi aralarında ittifak edememişlerdir. Bu tartışma, özellikle de ilahî çağrının ulaşmadığı kimselerin yükümlü olup olmayacağı ve bunların ahiretteki durumlarının ne olacağı hususunda temerküz etmiştir. Mâturîdî kelamcılarının büyük bir çoğunluğu, Mu’tezile ve birçok çağdaş kelamcılar, marifetullahı aklî bir yükümlülük olarak kabul etmiş ve ahirette bu kimselerin azaba müstehak olacaklarını ileri sürmüşlerdir. Eş’arîler, Haşeviyye, Şia’nın bir kısmı, Hâricîlerden bazıları ve Dırar b. Amr gibi öne çıkan bazı kelamcılar ise marifetullahı şer’î bir sorumluluk olarak addetmiştir. Öte yandan onların üzerinde ittifak ettikleri diğer bir konu da marifetullah konusunda nazarın vâcip olduğu konusudur. Yani kelamcıların hepsi, marifetullahın akılla elde edilebileceğini, aklın O’nu bilmede bir âlet olduğunu ileri sürmüşlerdir. Varılan bu farklı sonuçlara göre kendisine ilahî mesaj ulaşmadığı için Allah’ı bilmeyenlerin ahiretteki durumunun ne olacağı sorusuna verilecek cevap da değişkenlik arz etmiştir. Bu çerçevede marifetullahı aklî bir sorumluluk olarak görenler, bu kimsenin uhrevî azaba müstehak olduğunu; şer’î bir yükümlülük görenler ise uhrevî azabın söz konusu olmayacağını ileri sürmüşlerdir.

Abstract

The theologians have reached a consensus that the knowledge of God

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞAŞA, M. (2018). Kelam Ekolleri Bağlamında Marifetullah'ın Vücûbiyet Kaynağı. Artuklu Akademi, Cilt: 5 - Sayı: 1, 57–90. https://ajindex.com/articles/77587

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (5)

  1. Aliyyu’l-Kârî, Ali b. Sultan Muhammed, Minehu’r-Ravdi’l-Ezher fî Şerhu’lFıkhi’l-Ekber, Dâru’l-Beşâiri’l-İslâmiyye, Beyrut 1419/1998. Aliyyu’l-Kârî, Şerhu’l-Emâli, İstanbul 1319. Amasî, Şeyhzâde Abdurrahîm b. Ali, Nazmu’l-Ferâid ve Cem’u’l-Fevâid, II. Baskı, Kâhire 1317. Âmidî, Ali b. Muhammed Seyfuddin, Ebkâru’l-Efkâr fî Usûlu’d-Dîn, (I-V), II. Baskı, Dâru’l-Kutub ve’l-Vesâiki’l-Kavmiyye, Kâhire 2004..., el-İhkâm fî Usûli’l-Ahkâm, (I-IV), Dâru’s-Samii, Suud-i Arabîstan 2003.
  2. Ardoğan, Recep, “Mu’tezile’ye Göre İman Konusunda Aklın Gücü ve Sorumluluğu”, Marife Dergisi (Mu’tezile Sayısı), Sayı: 3, Konya 2004, ss. 293-314.
  3. Atay, Hüseyin, “Bilgi Teorisi”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 29 (1), Ankara 1987, ss. 1-39.
  4. Bağçeci, Muhittin, Allah’ı Bilmek, Etüt Ofset yay., Kayseri trs. Bağdadî, Ebû Mansûr Abdilkâhir b. Tâhir et-Temimî, el-Fark beyne’l-Fırak, Nşr. M. M. Abdülhamid, Beyrut 1416/1995..., Usûlu’d-Dîn, İstanbul 1346/1928. Bakıllânî, el-Kadı Ebû Bekr b. Tayyib, el-İnsâf fîmâ Yecibu İ’tikâdihi velâ Yecûzu’l-Cehlu bihî, II. Baskı, (thk. Muhammed Zâhid el-Kevserî), Kâhire 1421/2000. Basrî, Ebû Hüseyn Muhammed b. Ali b. Tayyib, Kitâbu’l-Mu’temed fî Usûli’lFıkh, (I-II), (thk. Muhammed Hamîdullah), Dımeşk 1385/1965. Beyâzîzâde, Ahmed b. Hasan b. Sinânuddin, Usûlu’l-Münîfe li’l-İmam Ebî Hanîfe, (Nşr. İlyas Çelebi), İstanbul 1416/1996..., İşârâtu’l-Merâm min İbârâti’l-İmam Ebî Hanife en-Nu’man fî Usûli’dDîn, Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, Beyrut 1428/2007. Câbirî, Muhammed Âbid, Arap-İslâm Kültürünün Akıl Yapısı, II. Baskı, (Çev.: Burhan Köroğlu-Hasan Hacak-Ekrem Demirli), Kitapevi yay., İstanbul 2000. Cürcânî, Seyyid Şerif Ali b. Muhammed, Şerhu’l-Mevâkıf, (I-VIII), Dâru’lKutubi’l-İlmiyye, Beyrut 1419/1998. Cüveynî, Abdülmelik b. Abdullah b. Yûsuf b. Muhammed İmamu’lHarameyn, eş-Şâmil fî Usûli’d-Dîn, (thk. Ali Sâmi el-Yenşâr-Faysal Bedîr –Seyyid Muhammed Muhtâr), Dâru’l-Meârif, İskenderiyye 1969..., el-Burhân fî Usûli’l-Fıkh, (I-II), (thk. Abu’l-Azîm Dîb), Katar 1399..., Akîdetu’n-Nizâmiyye fî Erkâni’l-İslâmiyye, (thk. M. Zâhid el-Kevserî), Kâhire 1412/1992..., Kitâbu’l-İrşâd ilâ Kavâidi’l-Edilleti fî Usûli’l-İ’tikâd, (thk. Muhammed Yûsuf Mûsâ-Ali Abdulmun’îm Abdulhamîd), Mektebetu’l-Hancı, Mısır 1329/1950.
  5. Çubukçu, İbrahim Agah, İslâm Düşünürleri, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi yay., No: 137, Ankara 1977. Devvanî, Ebû Abdillâh Celâlüddîn Muhammed b. Es‘ad b. Muhammed, Şerhu’l-Akâidi’l-Adudiyye,