Dergiler / Artuklu Akademi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 2

Terakki-Tekâmül Meselesine Tekkeden Yükselen Ses: “Darvin’e Cevab İrşadu’l-Ğâvîn Bi-Reddi Nazariyeti Feylesof Darvin” İsimli Risalenin Çeviri Yazısı ve Tahlili

The Rising Voice from the lodge of Progress and the Idea of Evolution: How Does a Sheikh Refute the Theory of Darwin?

Sayfa
271–340
Yayın Tarihi
2018-12-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yazma vesilesiyle, Osmanlı’nın son döneminde farklı mahfillerde tartışılan terakki ve tekâmül fikrinin bir tekke müntesibi tarafından nasıl anlaşılıp tahlil edildiği ortaya konulacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede, Osmanlı modernleşmesinin temel meselelerinden terakki ve tekâmül fikrini, bunun Darwin Nazariyesi ile irtibatını, nihayet Darwinci felsefenin tenkidini muhtevi bir yazmanın çevrimyazısı verilecek, yazmanın muhtevası tahlil edilecektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Darvin’e Cevab İrşadu’l-Ğâvîn Bi-Reddi Nazariyeti Feylesof Darvin isimli bu yazmanın müellifi, Osmanlı İstanbulu’nun en mühim tekkelerinden Eyüp Hasîrîzâde Dergâhı’nda 1880’den tekkelerin sırlandığı 1926’ya kadar postnişin olan Mehmed Elif Efendi’dir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yazma vesilesiyle, Osmanlı’nın son döneminde farklı mahfillerde tartışılan terakki ve tekâmül fikrinin bir tekke müntesibi tarafından nasıl anlaşılıp tahlil edildiği ortaya konulacaktır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2016 Verileri
⚙️Değişkenler:Terakki · Tekâmül · Darwin

Özet

Bu makalede, Osmanlı modernleşmesinin temel meselelerinden terakki ve tekâmül fikrini, bunun Darwin Nazariyesi ile irtibatını, nihayet Darwinci felsefenin tenkidini muhtevi bir yazmanın çevrimyazısı verilecek, yazmanın muhtevası tahlil edilecektir. Darvin’e Cevab İrşadu’l-Ğâvîn Bi-Reddi Nazariyeti Feylesof Darvin isimli bu yazmanın müellifi, Osmanlı İstanbulu’nun en mühim tekkelerinden Eyüp Hasîrîzâde Dergâhı’nda 1880’den tekkelerin sırlandığı 1926’ya kadar postnişin olan Mehmed Elif Efendi’dir. Muhtemelen Cumhuriyet’in ilk yıllarında yazılan bu yazmanın, 2016’ya kadar literatürde sadece ismi bilinmekteydi. Bu yazma vesilesiyle, Osmanlı’nın son döneminde farklı mahfillerde tartışılan terakki ve tekâmül fikrinin bir tekke müntesibi tarafından nasıl anlaşılıp tahlil edildiği ortaya konulacaktır.

Abstract

In this article, the transcription of a manuscript on the main issues of Ottoman modernization, the idea of ​​evolution and evolution, its connection with the Darwinian Theory and finally the criticism of Darwinian philosophy will be given; the content of the manuscript will be evaluated. The author of this manuscript named Darvin’e Cevab İrşadu’l-Ğâvîn Bi-Reddi Nazariyeti Feylesof Darvin is Mehmed Elif Efendi, who was a sheikh from 1980 until the year of 1926, when the lodges were closed in the Eyüp Hasîrîzâde Dergâhı, one of the most important lodges of Ottoman Istanbul. This manuscript, probably written in the early years of the Republic, was only the name of this manuscript known until 2016. On the occasion of this manuscript, it will be examined how the concept of evolution and evolution discussed in different circles in the last period of the Ottoman Empire was understood and analyzed by a sufi.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

İBANOĞLU, F. (2018). Terakki-Tekâmül Meselesine Tekkeden Yükselen Ses: “Darvin’e Cevab İrşadu’l-Ğâvîn Bi-Reddi Nazariyeti Feylesof Darvin” İsimli Risalenin Çeviri Yazısı ve Tahlili. Artuklu Akademi, Cilt: 5 - Sayı: 2, 271–340. https://ajindex.com/articles/77575

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Azamat, Nihat “Elif Efendi, Hasîrîzâde”, https://islamansiklopedisi.org.tr/elif-efendi-hasirizade;
  2. Bayrakdar, Mehmet, İslam’da Evrimci Yaratılış Teorisi, Ankara: Kitabiyat, 2001.
  3. Cündioğlu, Dücane, “Ernest Renan ve ‘Reddiyeler’ Bağlamında İslâm-Bilim Tartışmalarına Bibliyografik Bir Katkı”, Dîvân, 2, (1996), 1-94.
  4. Dener, Halit, Süleymaniye Umumi Kütüphanesi, İstanbul: Maarif Vekâleti, 1957.
  5. Doğan, Atilla, Osmanlı Aydınları ve Sosyal Darwinizm, İstanbul: Küre Yay., 2012.
  6. Hanioğlu, M. Şükrü, Bir Siyasal Örgüt Olarak Osmanlı İttihad ve Terakki Cemiyeti ve Jön Türklük (1889-1902), İstanbul: İletişim Yay. Hasırîzâde Mehmed Elif Efendi, Darvin’e Cevab İrşadu’l-Ğâvîn bi-reddi Nazariyeti Feylesof Darvin, Süleymaniye Kütüphanesi, Sütlüce Dergâhı, no: “456”. Kara, İsmail, Din İle Modernleşme Arasında Çağdaş Türk Düşüncesinin Meseleleri, İstanbul: Dergâh Yay., 2003.
  7. Kurt, Hüseyin, “Hasırîzâde Mehmed Elif Efendi’nin Hayatı, Eserleri ve Tasavvufî Görüşleri”, Doktora Tezi, Ankara Ü.S.B.E., Ankara 2003.
  8. Özdinç, Rıdvan, Akıl, İrade, Hürriyet Son dönem Osmanlı Dinî Düşüncesinde İrade Meselesi, İstanbul: Dergâh Yay., 2013.
  9. Tanman, Baha “Hasîrîzâde Tekkesi”, https://islamansiklopedisi.org.tr/hasirizade-tekkesi erişim tarihi 14.10.2018.
  10. Tanrıverdi, Eyüb, “Hasîrîzâde Mehmed Elîf Efendi’nin Muhtâru’l-Enbâ Adlı Eseri”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi (SBArD), 14/27, Bahar (2016), 223-224.
  11. Ülken, Hilmi Ziya, Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi, İstanbul: Ülken Yay., 1998.