Dergiler / Artuklu Akademi / 2020 / Cilt: 7 - Sayı: 1

Ortaçağ İslam Mimarisi Süsleme Programında Kakma Tekniği: Mardin Örneği

Sayfa
29–76
Yayın Tarihi
2020-06-26
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, Mardin’in İslami Dönem tarihi yapılarından taş kakma tekniği süslemeye sahip Latifiye Camii, Hamza-i Kebir Camii, Zinciriye Medresesi ve Kasımiye Medresesi’nin kısaca tarihi ve mimari özellikleri verildikten sonra bu süslemelerin yapıların hangi bölümlerinde kullanıldığı, desen ve motif detaylarıyla açıklanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Öz Sanat üretiminin bir bileşeni olan süslemenin temel amacı o sanat eserinin izleyici üzerinde etki yaratmasıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmamıza konu olan kakma tekniği, ana inşa malzemesi üzerine farklı renkteki malzemenin kakılması ile oluşturulan bir tekniktir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, Mardin’in İslami Dönem tarihi yapılarından taş kakma tekniği süslemeye sahip Latifiye Camii, Hamza-i Kebir Camii, Zinciriye Medresesi ve Kasımiye Medresesi’nin kısaca tarihi ve mimari özellikleri verildikten sonra bu süslemelerin yapıların hangi bölümlerinde kullanıldığı, desen ve motif detaylarıyla açıklanmıştır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler mimari · mardin · süsleme

Özet

Öz Sanat üretiminin bir bileşeni olan süslemenin temel amacı o sanat eserinin izleyici üzerinde etki yaratmasıdır. Mimari yapılarda ana malzeme olarak yüzyıllardır kullanılan taş, coğrafi etkenlerin ve dayanıklılığın yanında kişisel beğeni sonucunda da tercih edilmiştir. Mimaride süslemenin malzemeye göre çeşitlendiğini, kullanılan malzemenin yüzeyine uygulanan müdahaleyle tekniklerin ortaya çıktığını söyleyebiliriz. Mimaride taş süslemede kabartma, oyma, kafes oyma, kakma, kazıma, boyama teknikleri ile renkli taş kullanımından söz edilebilir. Çalışmamıza konu olan kakma tekniği, ana inşa malzemesi üzerine farklı renkteki malzemenin kakılması ile oluşturulan bir tekniktir. Bu çalışmada, Mardin’in İslami Dönem tarihi yapılarından taş kakma tekniği süslemeye sahip Latifiye Camii, Hamza-i Kebir Camii, Zinciriye Medresesi ve Kasımiye Medresesi’nin kısaca tarihi ve mimari özellikleri verildikten sonra bu süslemelerin yapıların hangi bölümlerinde kullanıldığı, desen ve motif detaylarıyla açıklanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YEŞİLBAŞ, E. (2020). Ortaçağ İslam Mimarisi Süsleme Programında Kakma Tekniği: Mardin Örneği. Artuklu Akademi, Cilt: 7 - Sayı: 1, 29–76. https://ajindex.com/articles/77558

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Akok, Mahmut. “Merzifonda Çelebi Mehmet Medresesi”. Mimarlık, Güzel Sanatlar ve Şehircilik Dergisi, IX/1-2, (İstanbul 1952), 29-37.
  2. Aldoğan, Ayşen Nurdan. “Gebze-Çoban Mustafa Paşa Camii ve Memlûk Etkili Bezemesi”. Türkiyemiz, 38, (İstanbul 1982): 27-38.
  3. Alper, Berrin. “Mercek Altında Bir Yapı: Sultan Kasım Medresesi”. Taşın Belleği Mardin. 241-264. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2005.
  4. Altun, Ara. “Mardin’de Türk Devri Anıtsal Mimarisine Genel Bakış”. Taşın Belleği Mardin. 149-175. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2005.
  5. Altun, Ara. Anadolu’da Artuklu Devri Türk Mimarisi’nin Gelişmesi. bs.İstanbul: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1978.
  6. Altun, Ara. Mardinde’ki Türk Devri Mimarisi. bs. İstanbul: Mardin Valiliği Yayınları, 2011.
  7. Arık, Oluş. “Çininin Tarihçesine Kısa Bakış”. ed. Rüşhan Arık- Oluş Arık, Anadolu Toprağının Hazinesi Çini Selçuklu ve Beylikler Çağı. bs. İstanbul: Kale Grubu Kültür Yayınları 2007.
  8. Artuk, İbrahim. Artuk İlinin Tarihi Belgesi. bs. İstanbul: Güven Basımevi, tsz. Artuk, İbrahim. “Mardin Zinciriye Medresesi ve Bânisi”. Selçuklu Araştırmaları Dergisi, III, (1971): 191-194.
  9. Aslanapa, Oktay. Türk Sanatı. bs. İstanbul: Remzi Kitabevi 1993.
  10. Atalan, Özlem. “Artuklu Mimarisi’nin Anıtsal Mimarisinin Korunması Üzerine Model Yaklaşımı: Kasımiye Medresesi Örneği”, I. Uluslararası Artuklu Sempozyumu Bildirileri, 25-26-27 Ekim 2007 Mardin, ed. İbrahim Özçoşar, Mardin Valiliği, (Mardin 2008), II, 305-315.
  11. Ayduslu, Nevin. “Selçuklu Ve Beylikler Döneminde Kakma Çiniler Ve Günümüz Sanatından Bir Kaç Örnek”. Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 29, (2012): 17- 33. Bakırer, Ömür. Onüç ve Ondördüncü Yüzyıllarda Anadolu Mihrapları. bs. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1976.
  12. Barışta, Hatice Örcün. “Mardin Kasımiye ve Zinciriye Medreselerinin Taş Süslemelerinde Gözlenen Benzerlikler”, I. Uluslararası Artuklu Sempozyumu Bildirileri, 25-26-27 Ekim 2007 Mardin, ed. İbrahim Özçoşar, Mardin Valiliği, ( Mardin 2008), II, 244. Bayhan, Ahmet Ali. “Mısırdaki Eyyubi Devri Mimari Eserleri: Medreseler ve Hankah/ Zaviyeler”. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 12, (Erzurum:2004):1-16.
  13. Beksaç, Engin. “Eyyubiler (Sanat)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, XII, (İstanbul 1995): 20- 32. Creswell, Keppel Archibald, Cameron. “Mardin and Diyarbekr”, In Muqarnas XV: An Annual on the Visual Culture of the Islamic World. ed. Gülru Necipoglu. bs. Leiden: E.J. Brill,1998, 2-8.
  14. Çaça, Sultan. Mardin’de Artuklu Dönemine Ait Bir Medrese: Zinciriye (Sultan İsa)