Bu çalışmada yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığının taşıdığı anlam genel olarak açıklanarak, yasama dokunulmazlığının tanımı yapılmış, ardından yasama dokunulmazlığının amacı ve tarihsel gelişimi incelenerek, 1982 Anayasası çerçevesinde yasama dokunulmazlığının kaldırılması usulü anlatılmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
🎯
Amaç & Hipotez:Yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığından oluşan parlamenter bağışıklıklar, parlamenterleri, görevlerini icra ederken, asılsız kovuşturmalara karşı koruyan ve parlamenterlerin şahsını değil de parlamentonun bütününü korumaya yönelik olarak kabul edilmiş düzenlemelerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Son dönemlerde anayasaya geçici madde eklenmesi suretiyle çözüme kavuşturulmaya çalışılan dokunulmazlıklar, bazı milletvekillerinin terör olaylarıyla ilişkilendirilen söylemleriyle yeniden tartışılır hale gelmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığının taşıdığı anlam genel olarak açıklanarak, yasama dokunulmazlığının tanımı yapılmış, ardından yasama dokunulmazlığının amacı ve tarihsel gelişimi incelenerek, 1982 Anayasası çerçevesinde yasama dokunulmazlığının kaldırılması usulü anlatılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anayasa · Parlamento · Yasama Sorumsuzluğu
Özet
Yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığından oluşan parlamenter bağışıklıklar, parlamenterleri, görevlerini icra ederken, asılsız kovuşturmalara karşı koruyan ve parlamenterlerin şahsını değil de parlamentonun bütününü korumaya yönelik olarak kabul edilmiş düzenlemelerdir. Kapsam, uygulamalar ve sonuçları bakımından, yasama dokunulmazlığı kurumu ülke gündemini meşgul eden konuların başında yer almaktadır. Son dönemlerde anayasaya geçici madde eklenmesi suretiyle çözüme kavuşturulmaya çalışılan dokunulmazlıklar, bazı milletvekillerinin terör olaylarıyla ilişkilendirilen söylemleriyle yeniden tartışılır hale gelmiştir. Bu çalışmada yasama sorumsuzluğu ve dokunulmazlığının taşıdığı anlam genel olarak açıklanarak, yasama dokunulmazlığının tanımı yapılmış, ardından yasama dokunulmazlığının amacı ve tarihsel gelişimi incelenerek, 1982 Anayasası çerçevesinde yasama dokunulmazlığının kaldırılması usulü anlatılmıştır.
BİLGİLİ, M. S., RUHİ, M. E. (2018). 1982 ANAYASASI’NDA YASAMA DOKUNULMAZLIĞININ KALDIRILMASI USULÜ. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt: 11 - Sayı: 1, 67–84. https://ajindex.com/articles/754704
AKTAŞ, Kadir; “Yasama Dokunulmazlığı Kurumunun Türkiye’deki Gelişimi”, Yasama Dergisi, Sayı: 3, Ekim-Kasım-Aralık, 2006, s. 85-114. A Matter of Privilege: A Discussion Paper on Canadian Parliamentary Privilege in The 21st Century, Interim report of the Standings Committee on Rules, Procedures and the Rights of Parliament, June 2015.
ADEM, Afet; Türkiye’de Yasama Dokunulmazlığı, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Kayseri, Şubat 2010.
AKTAŞ, Kadir; Yasama Dokunulmazlığı, Adalet Yayınevi,
Ankara, Temmuz 2009.
AKYÜREK, Akman; Parlamenterlerin Yasama Faaliyetlerinden Dolayı Hukuki ve Cezai Sorumlulukları (Doktrin-Uygulama-Yargıtay İçtihatları), Parlamento Hukuku Dizisi, No:1, Ankara, 1991.
ATALAY, Nurhan; Türkiye’de Yasama Dokunulmazlığı, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli 2008. Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Komisyonu (Venedik Komisyonu) Türkiye Anayasası’nın 83. Maddesinin İkinci Fıkrasının Askıya Alınması Hakkında Görüş, Council of Europa, CDL-AD (2016)027, 858/2016
GÖREN, Zafer; Anayasa Hukuku, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2006.
GÖZLER, Kemal; “Yasama Dokunulmazlığı: Bir Karşılaştırmalı Anayasa Hukuku İncelemesi”, AÜSBF Dergisi, Temmuz-Eylül 2001, Cilt: 56, No: 3, s. 71-101.
GÜLFİDAN, Osman Serkan; Yasama Dokunulmazlığı – Müessesenin Amacı Karşısında 1982 Anayasası’nda Yasama Dokunulmazlığının Kapsamı ve İstisnaları, 12 Levha Yayıncılık, İstanbul, Ekim 2011.
HARDT, Sascha; Parliamentary Immunity: A Comprehensice Study of the Systems of Parliamentary Immunity of the United Kingdom, France and the Netherlands in a European Context, September 2013.
İSLAM, Nadir Latif; “Milletvekili Dokunulmazlığında Meclis İçi Prosedür”, Yargıtay Dergisi, Cil:19, Sayı:2, 1993, s. 5-10.