Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 9 - Sayı: 2

MAĞRİB VE ENDÜLÜS’TE BERBERÎ HÂKİMİYETİNİN MİMARLARI: ABDULLAH B. YÂSÎN VE YÛSUF B. TÂŞFÎN

FOUNDERS OF THE BERBER DOMINATION IN THE MAGHREB AND AL-ANDALUS: ABDULLAH B. YASİN AND YUSUF B. TASHFİN

Sayfa
191–208
Yayın Tarihi
2022-10-24
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Taşfîn’de Endülüste cihad faaliyetlerine devam etmişse de özellikle ondan sonra hem Mağripte Muvahhidler isyanı hem Endülüsteki karışıklıklar neticesinde 1147 yılında siyasi sahneden çekilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslam’ın siyasi cephesi henüz 7.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yüzyılda Kuzeybatı Afrika’yı, 8.
💡
Sonuç & Katkı:Taşfîn’de Endülüste cihad faaliyetlerine devam etmişse de özellikle ondan sonra hem Mağripte Muvahhidler isyanı hem Endülüsteki karışıklıklar neticesinde 1147 yılında siyasi sahneden çekilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslam · Kuzey Afrika · Mağrib

Özet

İslam’ın siyasi cephesi henüz 7. Yüzyılda Kuzeybatı Afrika’yı, 8. Yüzyılda ise İber yarımadasını kapsamasına rağmen İslam tarihine ilişkin malumatımızın Şam-Bağdat odaklı olması İslam’ı doğu eksenli düşünmemize neden olmuştur. İslamiyet’in Kuzey Afrika ve İber yarımadasında yayılmış olması doğu-batı arasında siyasi ve bilimsel etkileşime zemin hazırlamıştır. İslam’ın nispeten Doğudaki faaliyetleri daha iyi bilinse de Mağrib’te ki faaliyetlerde yadsınamayacak kadar önemlidir. Örneğin; İslam için Doğu da İslam siyasi hayatını bir düzen içerisine alan Selçuklular (1040-1157) ne ifade ediyorsa Mağripte de Murâbıtlar (1056-1147) benzeri bir rol üstlenmişlerdir. Çünkü her iki devlette İslam birliğini tesis etme ve Hristiyan dünyasını hedef almada benzer faaliyetler göstermişlerdir.IX. Yüzyılda Müslüman olan Berberilerden Sanhâce boyunun Cüdale kabilesi reisi Yahya b. İbrahim, kendisi ve kabilesinin İslamiyet’i öğrenmesi için Ebû İmran el- Fasî’den bir öğrencisini göndermesini ister. Netice itibariyle de bu vazifeyi ifa etmek maksadıyla Abdullah b. Yasin bölgeye gider. Başlangıçta sadece İslam’ı öğretmek maksadıyla yola çıkılmışken Abdullah b. Yasin’in gayretleri sonucu hem Mağribi hem de Endülüs’ü hakimiyeti altında tutan bir devlet ortaya çıkmıştır.Emîr el-Müslimin unvanı ile Yusuf b. Taşfîn dönemi Murâbıtlar Devletinin yükseliş dönemi olarak ele alınmaktadır. Nitekim 1086 yılında Kastilya Kralı VI. Alfonso liderliğindeki Hristiyan kuvvetlerini Zellaka savaşında mağlup etmesi ve Endülüs’teki Tavaif’i-Mülük emirliklerini hakimiyeti altında toplaması Taşfîn’in bi-hakkın bu unvana liyakatini göstermiştir. Kısacası bu dönem Batı İslam dünyası topraklarının ilk defa aynı ellerde toplandığı dönemdir.Yusuf b. Taşfîn’den sonra yerine geçen Ali b. Yusuf b. Taşfîn’de Endülüste cihad faaliyetlerine devam etmişse de özellikle ondan sonra hem Mağripte Muvahhidler isyanı hem Endülüsteki karışıklıklar neticesinde 1147 yılında siyasi sahneden çekilmiştir.

Abstract

Although the political front of Islam covered Northwest Africa in the 7th century and the Iberian peninsula in the 8th century, the fact that our knowledge about Islamic history is oriented between Damascus-Baghdad led us to think of Islam in the eastern- centered. The spread of Islam in North Africa and the Iberian peninsula paved the way for political and scientific interaction between East and West. Although the activities of Islam in the East are better known, its activities are undeniably important in the Maghreb. For example The Seljuks (1040-1157), who organized the Islamic political life in the East for Islam, played a similar role to the Almoravids (1056-1147) in the Maghreb. Because the both states showed similar activities in establishing Islamic unity and targeting the Christian world.The chief of the Judala clan of the Sanhaja tribe Yahya b. Ibrahim, one of the Berbers who converted to Islam in the 10th century, asked Abu Imran al-Fasi to send one of his students so that he and his tribe can learn about Islam. As a result, in order to fulfill this duty, Abdullah b. Yasin went to the region. In the beginning, that was only for the purpose of teaching Islam but as a result of Abdullah b. Yasin's efforts, a state emerged that dominated both Maghreb and al-Andalus.With the title of Amir al-Muslimin, Yusuf b. Tashfin's period was regarded as the rising era of the Almoravid State. The fact that he defeated the Christian forces led by Alfonso in the Battle of Zallaqa in 1086 and gathered the Muluk al-Tawaif emirates in Andalusia under his power showed that Tashfin had the title deservedly. In short, this period was the timespan when the lands of the Western Islamic world were gathered in the same hands for the first time.Even if Ali b. Yusuf b. Tashfin, the successor of Yusuf b. Tashfin, continued jihad activities in Andalusia, he withdrew from the political scene in 1147 as a result of both the Almohad rebellion in the Maghreb and especially following turmoil in al-Andalus.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EREN, C. (2022). MAĞRİB VE ENDÜLÜS’TE BERBERÎ HÂKİMİYETİNİN MİMARLARI: ABDULLAH B. YÂSÎN VE YÛSUF B. TÂŞFÎN. Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 9 - Sayı: 2, 191–208. https://ajindex.com/articles/750830

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Abun-Nasr, J. M. (1987). A History of the Maghrib in the İslamic Period. Cambridge: Cambridge University Press Adıgüzel, A. (2005). Abdulmümin b. Ali Döneminde Muvahhidler Devleti. (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Adıgüzel, A. (2018a). Mağrib ve Endülüs’ü Birleştiren Lider Yusuf b. Taşfin. İSTEM, (32), 231-257
  2. Adıgüzel, A. (2018b). XII. Yüzyıl Sonlarında Eyyubîler-Muvahhidler İlişkileri. Türk-İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi, 13(25), 57-73
  3. Adıgüzel, A. (7). Abdullah b. Yasin ve Murâbıtlar Hareketi. İslami İlimler Dergisi, 7(13), 49-67
  4. Ağırman, C. (2020). Müksirûn. TDV İslam Ansiklopedisi, 31, ss. 532-533, Ankara: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi Algül, H. (1986).
  5. İslam Tarihi, Cilt 3, İstanbul:
  6. Gonca Yayınları Anne-Dozy, R. P. (1913). Spanish İslam: A History of the Moslems in Spain. (Francis Griffin Stokes Trans.), London: Chatta&Windus Press Branco, M. D. and K. W. (2013). Berbers and Arabs in the Maghreb and Europe: Medieval Era. İ. Ness (Ed.) İn The Encyclopedia of Global Human Migration, Volume 2, ss.695-702, Chicheste: Wiley-Blackwell Press Brockelmann, C. (1960). History of the İslamic Peoples. (Joel Carmichael & Moshe Perlmann Trans.), Newyork: Capricorn Books Edition Buresi, P. (2018). Preparing the Almohad Caliphate: The Almoravids, Al-Usur al-Wusta. The journal of Middle East Medievalist, The Western Caliphates, 26, ss.151-168,
  7. University of Mariland Ceran, İ. (2009a). Sicilmâse. TDV İslam Ansiklopedisi, Cilt 37, ss. 136-138, İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi Ceran, İ. (2009b). Sûs. TDV İslam Ansiklopedisi, Cilt 37, ss. 570-571, İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi Ceran, İ. (2012). Fas Tarihi. Ankara:
  8. Türk Tarih Kurumu Yayınları Colin, G.S. (2012). D̲j̲azula. Encylopaedia of İslam, (Second Edition), https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/djazula- SIM_2058 (Erişim Tarihi: 2.02.2022)
  9. Cousin, A. & Daniel S. (1905) Le Maroc. Paris: Librairie du Figaro Çapar, O. (2020). Bağımsızlıktan Sonra Kuzey Afrika Ülkelerinde Siyasi Süreç: Fas ve Libya Örneği. Tarih ve Gelecek Dergisi, 6(2), ss.685-708
  10. Fierro, M. (2006). Almoravids. J. W. Meri (Ed.) Medieval Islamic Civilization, c. I, New York: Routledge Press Fromherz, A. (2016). The Making of the Maghrib: 600-1060 CE. Oxford Research Encyclopedia of African History, ss. 1-16,
  11. Oxford University Press Gomez-Rivas, C. (2020). Berber Rule and Abbasid Legitimacy: The Almoravids (434/1042-530/1147). M. Fierro (Ed.) The Routledge Handbook