Dergiler / Mavi Atlas / 2022 / Cilt: 10 - Sayı: 1

Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarının Söz Varlığı: Özel Adlar

Vocabulary in the Secondary School Turkish Textbooks: Proper Names

Sayfa
29–46
Yayın Tarihi
2022-04-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulgularına göre özel adların 5. sınıf ders kitaplarında 678, 6. sınıf ders kitaplarında 784, 7. sınıf ders kitaplarında 1050, 8. sınıf ders kitaplarında 1062 kez tekrar ettiği, böylece özel ad sayısının 5. sınıftan 8. sınıfa kadar kademeli şekilde arttığı belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmanın amacı söz varlığı unsurlarından biri olan özel adların ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki kullanım sıklığını tespit etmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu ders kitaplarında yer alan 255 adet okuma/serbest okuma metni özel adlar bakımından incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulgularına göre özel adların 5. sınıf ders kitaplarında 678, 6. sınıf ders kitaplarında 784, 7. sınıf ders kitaplarında 1050, 8. sınıf ders kitaplarında 1062 kez tekrar ettiği, böylece özel ad sayısının 5. sınıftan 8. sınıfa kadar kademeli şekilde arttığı belirlenmiştir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:255 adet
⚙️Değişkenler:Türkçe ders kitabı · söz varlığı · özel adlar

Özet

Bu araştırmanın amacı söz varlığı unsurlarından biri olan özel adların ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki kullanım sıklığını tespit etmektir. Tarama modelinde doküman incelemesiyle yürütülen araştırmanın inceleme nesnesini ortaokul kademesinde her sınıf düzeyinden ikişer olmak üzere toplam sekiz adet Türkçe ders kitabı oluşturmuştur. Bu ders kitaplarında yer alan 255 adet okuma/serbest okuma metni özel adlar bakımından incelenmiştir. İçerik analizi tekniğiyle tahlil edilen veriler “kişi ad ve soyadları”, “hayvanlara verilen özel adlar”, “yer adları”, “devlet adları”, “dinle ilgili adlar ve din/mezhep adları”, “millet adları”, “dil ve lehçe adları”, “kitap, dergi, gazete ve sanat eseri adları”, “tarihi olay, çağ ve dönem adları”, “kurum, kuruluş, kurul adları”, “yapı adları”, “gezegen ve yıldız adları”, “etkinlik ve özel gün adları” olmak üzere on üç kategori altında sınıflandırılmıştır. Araştırma bulgularına göre özel adların 5. sınıf ders kitaplarında 678, 6. sınıf ders kitaplarında 784, 7. sınıf ders kitaplarında 1050, 8. sınıf ders kitaplarında 1062 kez tekrar ettiği, böylece özel ad sayısının 5. sınıftan 8. sınıfa kadar kademeli şekilde arttığı belirlenmiştir. Ders kitaplarında 3574 kez tekrar eden özel adlardan en sık kullanılanların “kişi ad ve soyadları” (f=1589) ile “yer adları” (f=863) olduğu, en fazla kullanılan isimlerin ise Türk (f=116), Mustafa Kemal (Atatürk) (f=107), Anadolu (f=97), İstanbul (f=85), Karagöz (f=79), Allah (f=56) ve Mimar Sinan (f=51) şeklinde sıralandığı tespit edilmiştir.

Abstract

This study aims to determine the frequency of use of proper nouns, among the vocabulary elements, in the secondary school Turkish textbooks. The study was conducted with document analysis in the survey model, and the research object consisted of eight Turkish textbooks, being two from each grade level of the secondary school. A total of 255 reading/free reading texts in these textbooks were examined in terms of proper nouns. The data analyzed through content analysis were categorized under 13 titles, being “personal names and surnames”, “proper names given to animals”, “place names”, “state names”, “religious names and religion/sect names”, “nation names”, “language and dialect names”, “names of books, magazines, newspapers and works of art”, “names of historical events, eras and periods”, “names of institutions, organizations, boards”, “names of structures”, “names of planets and stars”, “names of events and special days”. According to the findings, proper names are repeated 678 times in 5th; 784 times in 6th; 1050 times in 7th; and 1062 times in 8th grade textbooks. Accordingly, it was found that the number of proper names gradually increase from 5th to 8th grades. Of all the proper names repeated 3574 times in the textbooks, the most frequently used ones are "personal names and surnames" (f=1589) and "place names" (f=863). The most used names are found to be Turk (f=116), Mustafa Kemal (Atatürk) (f=107), Anatolia (f=97), Istanbul (f=85), Karagöz (f=79), Allah (f=56) and Mimar Sinan (f=51).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KEMİKSİZ, Ö. (2022). Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarının Söz Varlığı: Özel Adlar. Mavi Atlas, Cilt: 10 - Sayı: 1, 29–46. https://ajindex.com/articles/719719

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Ağın-Haykır, H., Kaplan, H., Kıryar, A., Tarakcı, R. & Üstün, E. (2018). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu Türkçe 5 ders kitabı. MEB Yayınları.
  2. Akbulut, K. (2018). Ataol Behramoğlu'nun şiirlerinde kelime dünyası [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Fırat Üniversitesi.
  3. Akın, K. (2018). Ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan okuma metinlerinin söz varlığı üzerine bir değerlendirme. Social Sciences Studies Journal, 22, 3695-3706. https://doi.org/10.26449/sssj.801
  4. Akın, K. & Kavruk, H. (2018). Bestami Yazgan’ın çocuklar için kaleme aldığı masal metinlerinin söz varlığı üzerine bir araştırma. Social Science Development Journal, 3(9), 110-122.
  5. Aksakallı, M. (2015). Âşık Mahzunî Şerif'in şiirlerinde söz varlığı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Niğde Üniversitesi.
  6. Aksan, D. (2003). Her yönüyle dil- ana çizgileriyle dilbilim (2. baskı). Türk Dil Kurumu Yayınları.
  7. Aksan, D. (2004). Türkçenin söz varlığı (3. basım). Engin Yayınevi.
  8. Aktaş, E. (2016). Okuma eğitimi açısından Sevim Ak’ın çocuk öykülerinde söz varlığı. Millî Eğitim, 45(210), 539-562.
  9. Apaydın, N. (2010). 6. sınıf Türkçe ders kitaplarının söz varlığı açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  10. Arslan-Kutlu, H. (2006). MEB ilköğretim 6, 7. ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin söz varlığı açısından değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
  11. Arslan, N. & Durukan, E. (2014). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında söz varlığı unsurlarının incelenmesi. International Journal of Language Academy, 2(4), 247-265. http://dx.doi.org/10.18033/ijla.168
  12. Baldan, N. (2009). Yeni program 6. sınıf Türkçe ders kitabındaki metinlerin kelime serveti ve güçlük seviyesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Celal Bayar Üniversitesi.
  13. Baş, B. (2006). 1985-2005 yılları arasında çocuk edebiyatı sahasında yazılmış tahkiyeli metinlerin söz varlığı üzerine bir araştırma [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
  14. Baş, B. (2012). Türk masallarının söz varlığı üzerine bir değerlendirme. Millî Folklor, 24(93), 125-134.
  15. Baş, B. (2016). Çocuk kitaplarında ortak söz varlığı unsurları üzerine bir değerlendirme. Millî Eğitim, 45(210), 391-409.
  16. Burgaz, A. (2015). Sezai Karakoç'un şiirlerinde söz varlığı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  17. Büyükhellaç, S. (2014). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.
  18. Ceran, D., Dağ, A., Yıldı