Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2016 / Cilt: 48 - Sayı: 48

XV. Yüzyıl Osmanlı Sufiliğinde İki Esrarlı Nokta – Tarih Yazıcılığı Açısından Bir Deneme Bölüm II: Ümmi Kemal Örneği

Two 15th Century Ottoman Sufi Mysteries – An Historiographical Essay Part II: The Case of Ümmi Kemal

Sayfa
39–66
Yayın Tarihi
2016-07-27
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Makalenin sonundaki ekte Anonim Velayetname’nin bu kısmının İngilizce çevirisi ve açıklamalar verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Onbeşinci yüzyıl Anadolu tekke edebiyatında Ümmi Kemal iyi bilinen bir şairdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu menkıbevi kaynak yeterince incelenmemiştir. 2008’de Hayati Yavuzer, Kemal’in hayatı ve Divanı hakkında uzun yıllar boyu bu konudaki esas anlatı olarak kalacak kapsamlı bir kitap yayımlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Makalenin sonundaki ekte Anonim Velayetname’nin bu kısmının İngilizce çevirisi ve açıklamalar verilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2008 Verileri
⚙️Değişkenler:Ümmi Kemal · Sultan Şücaüddin · Hayati Yavuzer

Özet

Onbeşinci yüzyıl Anadolu tekke edebiyatında Ümmi Kemal iyi bilinen bir şairdir. Ancak Divanı’nda geçen isimler haricinde hayatı hakkında pek az bilgi vardır. Pek detaylı olmasa da Divanı’ndan Safevi tarikatı mensuplarıyla olan ilgisi anlaşılır. Kemal’in yaşadığı devire yakın menkıbevi kaynaktaki bir hikaye onun katledildiğini ima eder ve sonraki biyografilere temel oluşturur. Bu menkıbevi kaynak yeterince incelenmemiştir. 2008’de Hayati Yavuzer, Kemal’in hayatı ve Divanı hakkında uzun yıllar boyu bu konudaki esas anlatı olarak kalacak kapsamlı bir kitap yayımlamıştır. Yine de Kemal’in hayatının sonu hakkındaki belirsizlik devam etmektedir. Bu yazıda, makalenin birinci kısmında olduğu gibi (Birinci Kısım, “Eşrefoğlu’nun Sonu Ne Oldu?”) birincil kaynakların pek de ipucu vermeyen dilinin ötesine geçip bir şair olarak Kemal’in ününün yaygınlığına rağmen neden tarihi bir şahsiyet olarak karanlıkta kaldığını incelemeyi hedefliyorum. Bir 15. yy. eseri olan Anonim Velayetname, Ümmi Kemal’i yine ünlü ama karanlıkta kalmış bir başka şahsiyet olan Sultan Şücaüddin’le ilişkilendirir. Makalenin sonundaki ekte Anonim Velayetname’nin bu kısmının İngilizce çevirisi ve açıklamalar verilmiştir.

Abstract

The name Ümmi Kemal is prominent in the history of 15th century Anatolian literature, especially in the tekke environment. However, almost nothing is known about the poet’s life beyond names found in his Divan. His tarikat connection with the Safavids is clear if little understood. A single hagiographic anecdote based on a near contemporary source points to a violent death and informs the earliest biographical accounts. That source remains inadequately examined. In 2008 Hayati Yavuzer published a comprehensive study of Kemal’s life and an edition of his Divan, a book which will remain the “standard account” for many years. In this article, as in Part I (“What Happened to Esrefoglu?”) I attempt to get past the opaque language of the scant primary sources to understand better why Kemal remained obscure despite his popularity as a poet. I append an annotated translation of a section of the anonymous 15th (?) century Velayetname which connects Kemal to the prominent but obscure Sultan Şücaüddin.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

HİCKMAN, B. (2016). XV. Yüzyıl Osmanlı Sufiliğinde İki Esrarlı Nokta – Tarih Yazıcılığı Açısından Bir Deneme Bölüm II: Ümmi Kemal Örneği. Osmanlı Araştırmaları, Cilt: 48 - Sayı: 48, 39–66. https://ajindex.com/articles/695264

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Manuscripts Âşık Ahmed: Menâkıb-ı Kemal Ümmî, İstanbul MS, Millet Ktp., Ali Emiri 1323. Müstakimzade: Mecellet al-nisâb, İstanbul MS, Süleymaniye, Halet Ef. 628. Primary and Secondary Sources EI. Encyclopaedia of Islam, M. Th. Houtsma et al (ed.), 4 vols., Leiden: Brill, 1913-36. EI2. Encyclopaedia of Islam, new edition, H.A.R. Gibb et al. (ed.), 12 vols. Leiden: Brill, 1979-2004 TDVIA. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, Bekir Topaloğlu et al (ed.), 44 vols., Istanbul 19, 1988-2013.
  2. Ayan, Huseyin: Nesimi. Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri ve Türkçe Divanının Tenkidli Metni, 2 vols., Ankara: TDK Yayınları 2002.
  3. Ayverdi, Ekrem Hakkı: Osmanlı Mi’marisinde Çelebi ve II. Sultan Murad Devri, İstanbul: Baha 1972.
  4. Bayram, Fatih: “A Karamanid Shaykh between the Safavid Order and the Ottoman Polity: Baba Yusuf of Aksaray”, Archivum Ottomanicum 26 (2009), pp. 253-98.
  5. Birdogan, Nejat: Alevi Kaynakları-1, İstanbul: Kaynak 1996. PART II: THE CASE OF ÜMMİ KEMAL 64 Burrill, Kathleen R. F.: The Quatrains of Nesimi Fourteenth-Century Turkic Hurufi, The Hague: Mouton 1972. Bursalı Mehmed Tahir: Osmanlı Mü’ellifleri, 3 vols., Istanbul: Matba’a-i Amire 1333-43. Bursali Mehmed Tahir: Osmanlı Mü’ellifleri, A. Fikri Yavuz and İsmail Özen (ed.), Istanbul: Meral 1971-75. Büyük Türk Klasikleri, 10 vols., İstanbul: Ötüken 1985-90.
  6. Cevdet, Ahmet: Tezkire-i Latifi, Istanbul: Ikdam 1314. Çiftci, Cemil: Maktul Şairler, Istanbul: Kitabevi 1997.
  7. Ekinci, Ramazan and Adem Ceyhan (ed.): Hafız Hüseyin Ayvansarayi, Vefayat-i Ayvansarayi, İstanbul: Buhara 2013.
  8. Elçin, Şükrü: “Bir Şeyh Şücaüddin Baba Velayetnamesi”, Türk Kültürü Araştırmaları 22 (1984)[= Necati Akdar Armağanı], pp. 199-218.
  9. Ergin, Muharrem: “Câmiü’l-Meâni’deki Türkçe Şiirler”, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi 3 (1949), pp. 539-69.
  10. Ergun, Sadettin Nüzhet: Türk Şairleri, 3 vols., Istanbul: Bozkurt 1936-45.
  11. Gibb, E. J. W.: A History of Ottoman Poetry, 6 vols. London, 1900-09.
  12. Gölpınarlı, Abdülbaki: Divan Şiiri. XV.-XVI. Yüzyıllar, İstanbul: Varlık 1954.
  13. Gölpınarlı, Abdülbaki: Nasreddin Hoca, Istanbul: Remzi 1961.
  14. Gülcan, D. Ali.: Karaman Velilerinden Şeyh Ali-yüs Semerkandi ve Kemal Ümmî, Bolu 1987.
  15. Gürsoy-Naskali, Emine.: “Yunus Emre ve Edebiyat Tarihçileri”, Yunus Emre Sempozyumu. Bildiriler, Istanbul: Marmara Üniversitesi 1992, pp. 41-46.
  16. Halman, Talat S.: Türk Edebiyatı Tarihi, 4 vols., İstanbul: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı 2006.
  17. Hickman, Bill: “Two 15th Century Ottoman Sufi Mysteries; An Historigraphical Essay. Part I.