Dergiler / Yerbilimleri / 2018 / Cilt: 39 - Sayı: 3

Savcılıebeyit (Kaman-Kırşehir) Altın Cevherleşmesi ve Cevherleşmenin Orta Anadolu’nun (Türkiye) Çarpışma Sonrası Yükselme ve Genleşme Tektoniği ile Olan Kökensel Ilişkisi

Savcılıebeyit (Kaman-Kırşehir) Gold Mineralization and Its Genetic Relationship With Post-Collisional Exhumation and Extensional Tectonics in Central Anatolia, Turkey

Sayfa
155–176
Yayın Tarihi
2022-11-04
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bölgede, metamorfik ve granitik kayaçlar içinde önemli altın bulguları batıda Savcılıebeyit ve Terziali (Kırşehir), orta kesimlerde Himmetdede ve Mahmatlar (Kayseri), Akçataş (Nevşehir), ve güneydoğuda Gümüşler (Niğde) cevherleşmeleridir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Orta Anadolu’da altın aramaları son on yılda artmış ve önemli potansiyel altın cevherleşmeleri keşfedilmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu damarlar Kırşehir’in 60 km batısındaki Cefalıkdağ-Baranadağ granit-migmatit domunun güneydoğu eteklerinde bulunmaktadırlar.
💡
Sonuç & Katkı:Bölgede, metamorfik ve granitik kayaçlar içinde önemli altın bulguları batıda Savcılıebeyit ve Terziali (Kırşehir), orta kesimlerde Himmetdede ve Mahmatlar (Kayseri), Akçataş (Nevşehir), ve güneydoğuda Gümüşler (Niğde) cevherleşmeleridir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Orta Anadolu’da altın aramaları son on yılda artmış ve önemli potansiyel altın cevherleşmeleri keşfedilmiştir. Bölgede, metamorfik ve granitik kayaçlar içinde önemli altın bulguları batıda Savcılıebeyit ve Terziali (Kırşehir), orta kesimlerde Himmetdede ve Mahmatlar (Kayseri), Akçataş (Nevşehir), ve güneydoğuda Gümüşler (Niğde) cevherleşmeleridir. Savcılıebeyit altın cevherleşmesi daha çok altınlı kuvars damarlarında görülmekte ve Orta-Batı Anadolu’da metamorfik kayaçlar içinde keşfedilen ilk altın zenginleşmesidir. Bu damarlar Kırşehir’in 60 km batısındaki Cefalıkdağ-Baranadağ granit-migmatit domunun güneydoğu eteklerinde bulunmaktadırlar. Bu çalışmada bu altınlı kuvars damarlarının jeolojik ve yapısal ön çalışmaları sunulmuştur.İnceleme alanı, Senozoyik çökellerle örtülü ve çoğunlukla yüksek dereceli metamorfik ve derinlik kayaçlarının yeraldığı Paleozoyik-Mezozoyik Kırşehir Masifi içinde yer almaktadır. Altınlı kuvars damarları migmatitler, migmatitik gnayslar, gnays-şist-mermer ardalanmaları, kalk-silikatik gnayslar ve mermerler içinde bulunmaktadırlar. Kuvars damarları metamorfik yan kayaçların yapraklanma ve önemli litolojik düzlemleriye uyumsuz olup damarların yankayaçlarla dokanakları keskindir. Damarlar, tek veya damar sistemleri şeklinde gözlenmekte olup, devamlılıkları doğrultu yönünde 2 km ye, eğim yönünde ise en az 200 m ye ulaşmaktadır. Damar kalınlıkları birkaç mm den 2 metreye kadar değişmektedir. Altınlı kuvars damarları başlıca kuvars, arsenopirit, pirit ve ikincil hematit ve limonitten oluşmaktadır. Diğer yaygın mineraller kalsit, muskovit, biyotit, klorit ve epidottur. Damarlar içinde altının dağılımı düzensiz olup damarların sadece oksitlenmiş, hematit ve limonitçe zengin yüzeye yakın kesimlerinde yüksek altın değerleri elde edilmektedir.. Kuvars damarlardaki sıvı kapanımlarının homojenleşme sıcaklıkları 160° C’den 400° C’nin üzerinde geniş bir aralıkta dağılım göstermektedir. Sıvı kapanımları genelde karbon dioksitçe zengin olup yüksek tuz içeriklidirler (% 20-33 NaCl eşdeğeri). Altınlı kuvars damarları, metal içeriği, yan kayaç alterasyonu, mineraloji, oluşum koşulları ve yapısal kontrol açısından orojenik altın yatakları ile benzer özelliklere sahiptir. Damarların migmatitlerle, yüksek dereceli metamorfik kayaçlar ve granitoidlerle olan mekânsal birlikteliği bunların oluşumunun Orta Anadolu’daki metamorfizma, yükselme ve/veya migmatitik domlaşma ve granitoid yerleşimi ile ilgili olduğunu ifade etmektedir.

Abstract

Gold exploration works in central Anatolia, Turkey, were intensified during the last decade, and potentially important gold mineralizations were discovered. In the region, important gold discoveries hosted by metamorphic and granitic rocks are, in the west, Savcılıebeyit and Terziali (Kırşehir), in the middle part, Himmetdede and Mahmatlar (Kayseri), Akçataş (Nevşehir), and at the southeast, Gümüşler (Niğde) mineralizations. The Savcılı gold mineralization consists mainly of gold-quartz veins, and is the first discovered gold enrichment hosted by metamorphic rocks of west-central Anatolia. These veins are situated at the southeastern margin of the Cefalıkdağ-Baranadağ granite-migmatite dome, at 60 km west of the city of Kırşehir. In this study, preliminary results of geological and structural investigations of the gold-quartz veins are presented. The study area is part of the Palaeozoic-Mesozoic Kırşehir Massif that comprises mainly high-grade metamorphic and plutonic rocks covered by Cenozoic sediments. The gold-quartz veins are hosted by migmatite, migmatitic gneiss, gneiss-schist-marble intercalations, calc-silicate gneiss and marble. Quartz veins are discordant with respect to the foliation and major lithologic boundaries, and have sharp contacts with the enclosing metamorphic wall rocks. Veins occur as single or composite, relatively continuous veins that are up to about 2 km long and extend for at least 200 m down dip. Their thickness ranges from a few millimetres to two metres. The gold-quartz veins consist mainly of quartz, arsenopyrite, pyrite and secondary haematite and limonite. Other common minerals in the veins are calcite, muscovite, biotite, chlorite and epidote. The distribution of gold is erratic, and only weathered, haematite- and limonite-rich parts of the veins near the surface consistently display higher gold contents. Homogenisation temperatures obtained from fluid inclusions in the quartz vein have a wide range, from 160˚C to well above 400˚C. The fluid inclusions are generally rich in carbon dioxide and also have high salinities (20-33 % NaCl equivalent). The gold-quartz veins have many similarities to orogenic gold deposits in terms of metal associations, wall-rock alteration assemblages, mineralogy, formation conditions and structural control. The spatial association of the veins with migmatites, high-grade metamorphic rocks and granitoids suggests an origin related to metamorphism, uplift and/or migmatite doming and granitoid emplacement in central Anatolia.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GENÇ, Y., YÜRÜR, M. T. (2022). Savcılıebeyit (Kaman-Kırşehir) Altın Cevherleşmesi ve Cevherleşmenin Orta Anadolu’nun (Türkiye) Çarpışma Sonrası Yükselme ve Genleşme Tektoniği ile Olan Kökensel Ilişkisi. Yerbilimleri, Cilt: 39 - Sayı: 3, 155–176. https://ajindex.com/articles/647090

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Akçay M., 1994. Genesis of the stibnite-cinnabar-scheelite deposits of the Gümüşler area, Niğde, central Turkey and implications for their gold potential. Ph.D thesis, University of Leicester, 241pp. (unpublished). Ataman G. 1972. Etude préliminaire sur l’âge radiométrique de Cefalıkdağ massif, l’un des massifs granitique-granodioritique au sud-est d’Ankara. Hacettepe Fen ve Mü-hendislik Bilimleri Dergisi 2(1): 44-49 (in Tur-kish with French abstract). Aydın SN. and Önen AP., 1999. Field, petrographic and geochemical features of the Baranadağ quartz monzonite of the Central Anatolian Granitoids, Turkey. Turk. J. Earth Sci. 8: 113-123. Ayan M., 1963. Contribution à l´étude petrographique et géologique de la region située au Nord-Est de Kaman. MTA publ. 115: 332 pp. Bellot JP, Lerouge C, Bailly L and Bouchot V., 2003. The Biards Sb-Au-bearing shear zone (Mas-sif Central, France): an indicator of crustal-scale transcurrent tectonic guiding Late Variscan collapse. Economic Geology 98: 1427-1447. Bennett DG and Barker AJ., 1992. High salinity fluids: The results of retrograde metamorphism in thrust zones. Geochimica et Cosmochimica Acta 56: 81-95.
  2. Bierlein FP, Fuller T, Stüwe K, Arne DC and Keays RR., 1998. Wallrock alteration associated with turbidite-hosted gold deposits. Examp-les from the Palaeozoic Lachlan Fold Belt in central Victoria, Australia. Ore Geology Re-views 13: 345-380.
  3. Boiron MC, Cathelineau M, Banks DA, Yardley BWD, Noronha F, Miller FM., 1996. P-T-X con-ditions of late Hercynian fluid penetration and the origin of granite-hosted gold quartz veins in northwestern Iberia: A multidiscipli-nary study of fluid inclusions and their che-mistry. Geochimica et Cosmochimica Acta 60: 43-57.
  4. Boiron MC., Cathelineau M., Banks DA., Fourcade S., Vallance J., 2003. Mixing of metamorp-hic and surficial fluids during the uplift of the Hercynian upper crust: consequences for gold deposition. Chemical Geology 194: 119-141.
  5. Bouchot V, Milesi JP and Ledru P., 2000. Crustal-scale hydrothermal palaeofield and related variscan Au, Sb, W orogenic deposits at 310-305 Ma (French Massif Central, Varis-can Belt). SGA News 10: 1-12. Brinkmann R., 1971. Das kristalline Grundgebirge von Anatolien. Geologische Rundschau 60: 886-899. Brinkmann R., 1976.
  6. Geology of Turkey. Elsevier, Amsterdam, 158 pp. Bucher K and Frey M., 1994. Petrogenesis of meta-morphic rocks. Springer, Heidelberg, 318 pp. Cameron EM., 1988. Archean gold: Relation to gra-nulite formation and redox zoning in