Dergiler / Yerbilimleri / 2021 / Cilt: 42 - Sayı: 2

Sille Hamurda Kayasının Bozunma Davranışının Araştırılması

Investigation of Weathering Behaviour of Sille Bimrock

Sayfa
179–198
Yayın Tarihi
2022-11-06
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Blokların Schmidt geri sıçrama değerlerinin matrikse ait değerlerden daha yüksek olduğu ve kaya yapılarının dış duvarlarındaki geri sıçrama değerlerinin iç odaların duvarlarında ölçülenlerden belirgin biçimde düşük olduğu ortaya konmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilindiği gibi hamurda kayalar blok ve matriks olmak üzere iki bileşenden oluşmaktadırlar.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buna karşın, blokların suda dağılmaya karşı duraylılık indeksinin matriks ve hamurda kayanın suda dağılma indeks değerlerine oranla oldukça yüksek olduğu belirlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Blokların Schmidt geri sıçrama değerlerinin matrikse ait değerlerden daha yüksek olduğu ve kaya yapılarının dış duvarlarındaki geri sıçrama değerlerinin iç odaların duvarlarında ölçülenlerden belirgin biçimde düşük olduğu ortaya konmuştur.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bozunma · donma-çözünme · hamurda kaya

Özet

Bilindiği gibi hamurda kayalar blok ve matriks olmak üzere iki bileşenden oluşmaktadırlar. Bu kayaların dayanım, deformasyon ve bozunma davranışının araştırılmasında hamurda kaya ile birlikte blok ve matriksin jeo-mekanik özelliklerinin ve bozunma karakteristiklerinin belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmada hamurda kayanın donma-çözünme ve suda dağılmaya karşı duraylılık olmak üzere iki süreç açısından fiziksel bozunma davranışı araştırılmıştır. Buna ek olarak, bu tür bir kayanın yerinde ve dolayısıyla zaman açısından doğal sürecinde bozunması sonucu dayanımındaki azalma gözlenmiştir. Bu amaçla bozunmaya bağlı olarak dayanım azalmasının yerinde tayin edilmesi için Sille Antik Kenti’ndeki (Konya) kaya oyma yapılarının duvarlarında Schmidt çekici deneyleri uygulanmıştır. Laboratuvar ve arazi çalışmalarının tümünde hamurda kayayı oluşturan matriks ve blok bileşenleri ve hamurda kayanın kendisi ayrı ayrı incelenmiştir. Ayrıca, laboratuvar ve arazi ölçeğinde bozunma sonucu hamurda kayada ve hamurda kaya kütlesinde gerçekleşen fiziksel değişimler birbiriyle ve diğer volkanik/volkanoklastik kayalarla karşılaştırılmıştır. Sonuçlara göre, hamurda kaya ve matriksin suda dağılmaya karşı duraylılığının düşük olduğu belirlenmiştir. Buna karşın, blokların suda dağılmaya karşı duraylılık indeksinin matriks ve hamurda kayanın suda dağılma indeks değerlerine oranla oldukça yüksek olduğu belirlenmiştir. Donma-çözünme çevrimleri sonunda hem hamurda kayada hem de blok ve matrikste tek eksenli sıkışma dayanımının kritik biçimde azaldığı belirlenmiştir. Blokların Schmidt geri sıçrama değerlerinin matrikse ait değerlerden daha yüksek olduğu ve kaya yapılarının dış duvarlarındaki geri sıçrama değerlerinin iç odaların duvarlarında ölçülenlerden belirgin biçimde düşük olduğu ortaya konmuştur.

Abstract

As is known, bimrocks are composed of two constituents, blocks and matrix. It is crucial to determine the geo-mechanical properties and weathering characteristics of bimrock, blocks and matrix, individually, while studying on the strength, deformation and weathering behaviour of these rocks. In this study, physical weathering behaviour of bimrock was investigated in terms of two processes such as freezing-thawing and slake durability. In addition, strength reduction because of weathering of such rock has been observed in situ and therefore in its natural process in terms of time. For this purpose, Schmidt hammer tests were applied on the walls of the rock-hewn structures in Sille Antique City (Konya) in order to determine the strength reduction due to the in-situ weathering. The matrix and block constituents that compose the bimrock and the bimrock itself were separately examined in all of the laboratory and field studies. In addition, physical changes in the bimrock and bimrock mass because of weathering were compared both for laboratory and field scale and with the weathering behaviour of other volcanic/volcanoclastic rocks. The results suggested that the bimrock and matrix have very low slake stability. On the other hand, it was determined that the slake durability index of the blocks is quite higher than the durability index of the matrix and the bimrock. It was revealed that the uniaxial compressive strength of the bimrock, block and matrix decrease critically when subjected to the freezing-thawing cycles. The Schmidt rebound values of the blocks are higher than values of matrix, and the rebound values on the outer walls of the rock structures are significantly lower than determined on the walls of the inner chambers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AVŞAR, E. (2022). Sille Hamurda Kayasının Bozunma Davranışının Araştırılması. Yerbilimleri, Cilt: 42 - Sayı: 2, 179–198. https://ajindex.com/articles/647082

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Afifipour, M., and Moarefvand, P., 2014. Mechanical behavior of bimrocks having high rock block proportion. International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 65, 40-48. ASTM., 2014. Annual Book of ASTM Standards-Soil and Rock, Building Stones, Section-4, Construction vol. 04.08. ASTM Publications. Philadelphia. Avşar E., 2019. Piroklastik Kayaçların (Sille, Konya) Tek Eksenli Sıkışma Dayanımlarının Tahmini. MÜHJEO’2019: Ulusal Mühendislik Jeolojisi ve Jeoteknik Sempozyumu, 03-05 Ekim 2019,
  2. PAÜ, Denizli. Avşar, E., 2020. Contribution of fractal dimension theory into the uniaxial compressive strength prediction of volcanic welded bimrock. Bulletin of Engineering Geology and the Environment, 79, 3605-3619.
  3. Aydan, Ö., and Ulusay, R., 2003. Geotechnical and environmental characteristics of man-made underground structures in Cappadocia, Turkey. Engineering Geology, 69 (3/4), 245-272.
  4. Barbero, M., Bonini, M., Borri-Brunetto, M., 2008. Three-dimensional finite element simulations of compression tests on bimrock. In Proceedings of the 12th Int. Conference of International Association for Computer Methods and Advances in Geomechanics IACMAG, Goa, India. 631–637.
  5. Boving, T.B., and Grathwohl, P., 2001. Tracer diffusion coefficients in sedimentary rocks: correlation to porosity and hydraulic conductivity. Journal of Contaminant Hydrology, 53, 85-100.
  6. Coli, N., Berry, P., Boldini, D., 2011. In situ non-conventional shear tests for the mechanical characterisation of a bimrock (BimTest). International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 48, 95–102.
  7. Coli, N,, Berry, P., Boldini, D., Bruno, R., 2012. The contribution of geostatistics to the characterisation of some bimrock properties. Engineering Geology, 137-138, 53–63.
  8. Deniz, B.E., and Topal, T., 2021. A new durability assessment method of the tuffs used in some historical buildings of Cappadocia (Turkey). Environmental Earth Sciences, 80:266. Ergüler, Z.A., 2009. Field-based experimental determination of the weathering rates of the Cappadocian tuffs. Engineering Geology, 105, 186–199.
  9. Erguler, Z.A., and Ulusay, R., 2009. Water-induced variations in mechanical properties of clay-bearing rocks. International Journal of Rock Mechanics and Mining Sciences, 46, 355–370.
  10. Fener, M., and Ince, İ., 2015. Effects of the freeze-thaw (F-T) cycle on the andesitic rocks (Sille-Konya/Turkey) used in construction building. Journal of African Earth Sciences, 109, 96-106.
  11. Franklin, J.A., and Chandra, A., 1972. The sl