Dergiler / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2008 / Cilt: 0 - Sayı: 47

Çorum-Dodurga'da bir inanç merkezi: Mehmetdedetekke köyü ve at kurbanı

A faith center in Dodurga, Çorum: Mehmetdedetekke village and horse sacrifice

Sayfa
93–110
Yayın Tarihi
2022-11-03
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada Mehmet Dede Sultan Türbesi etrafında oluşan halk inançları ile Gatırgunnadan İsmail Dede adına her yıl mayıs ayında sunulan at kurbanı ele alınmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Çorum, Anadolu’nun Türkleşmesi sürecinde ilk dönemlerden başlayarak Alevî-Bektaşî topluluklarının yaşam coğrafyalarından biri olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çorum’a bağlı onlarca Alevî yerleşim yerinden biri olan Dodurga ilçesi Mehmetdedetekke köyü, hem köye adını veren Mehmet Dede Sultan hem de Dede Dağı’nda, adına bağlı olarak at kurban edilen Gatırgunnadan İsmail Dede dolayısıyla önemli bir inanç merkezi durumundadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada Mehmet Dede Sultan Türbesi etrafında oluşan halk inançları ile Gatırgunnadan İsmail Dede adına her yıl mayıs ayında sunulan at kurbanı ele alınmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Çorum, Anadolu’nun Türkleşmesi sürecinde ilk dönemlerden başlayarak Alevî-Bektaşî topluluklarının yaşam coğrafyalarından biri olmuştur. Çorum’a bağlı onlarca Alevî yerleşim yerinden biri olan Dodurga ilçesi Mehmetdedetekke köyü, hem köye adını veren Mehmet Dede Sultan hem de Dede Dağı’nda, adına bağlı olarak at kurban edilen Gatırgunnadan İsmail Dede dolayısıyla önemli bir inanç merkezi durumundadır. Bu çalışmada Mehmet Dede Sultan Türbesi etrafında oluşan halk inançları ile Gatırgunnadan İsmail Dede adına her yıl mayıs ayında sunulan at kurbanı ele alınmıştır.

Abstract

Çorum has been one of the vital habitations for Alevi-Bektasi community starting from the first periods of the Anatolian’s being Turkicized process. Mehmetdedetekke, a village of Dodurga county, is one of Alevi settlements in Çorum and it is an important faith center thanks to both Mehmet Dede Sultan giving his name to the village and Gatırgunnadan İsmail Dede, for the name of whose horses are sacrificed in Dede Mountain. The folk believes arising about Mehmet Dede Sultan Tomb and the horse sacrifice for the name of Gatırgunnadan İsmail Dede in May every year are the subjects examined in this study.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BEKKİ, S. (2022). Çorum-Dodurga'da bir inanç merkezi: Mehmetdedetekke köyü ve at kurbanı. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 47, 93–110. https://ajindex.com/articles/635113

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. a. Yazılı Kaynaklar AKSÜT, Ali. (2007). “At Kurbanı”, 2. Uluslararası Türk Kültür Evreninde Alevilik ve Bektaşilik Bilgi Şöleni Bildiri Kitabı, Cilt 1, Ankara: Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Merkezi Yayınları.
  2. BAŞGÖZ, İlhan; Andreas Tietze.(1999),
  3. Türk Halkının Bilmeceleri, Ankara:
  4. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  5. BEKKİ, Salahaddin. (2004). “Nevruz-Kurban İlişkisi ve Kurbana Bağlı Olarak Yapılan Ritler ve Pratikler”, Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, Sayı 29, (Bahar 2004).
  6. BEKKİ, Salahaddin. (2008). Pir(i) Davut Türbesi Örneğinde Alevilerde Su, Ateş, Kurban ve Ağaç Kültü”, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, Sayı 45 (İlkbahar), s. 93–101.
  7. DARYAL, Ali Murat. (1994).
  8. Kurban Kesmenin Psikolojik Temelleri, İstanbul: Marmara Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı yayınları. Derleme Sözlüğü. (1972).
  9. Cilt VI, Türk Dil Kurumu Yayınları,
  10. Ankara.
  11. EKREM, Nuraniye-Erkin H. (1995). “Uygurlarda Nevruz Kutlamaları”, Türk Kültüründe Nevruz Uluslararası Bilgi Şöleni (Sempozyumu) Bildirileri, (Ankara, 20–22 Mart 1995), Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  12. ERGİN, Muharrem. (1989).
  13. Dede Korkut Kitabı I, Ankara:
  14. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  15. ERGİNER, Gürbüz. (1997).
  16. Kurban, Kurbanın Kökenleri ve Anadolu’da Kanlı Kurban Ritüelleri, İstanbul:
  17. Yapı Kredi Yayınları.ERÖZ, Mehmet. (1980). “Türk Boylarında ‘Kansız Kurban’ Geleneği”, Türk Kültürü, Yıl XVIII, Sayı 211–214.
  18. ERÖZ, Mehmet. (1992). Eski Türk Dini (Gök Tanrı İnancı) ve Alevîlik-Bektaşilik, İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları.
  19. FEYİZLİ, Hasan Tahsin. (1988). İslâm’da ve Diğer İnanç Sistemlerinde Oruç-Kurban, İstanbul: Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı Yayınları.
  20. GÖKBULUT, Güler Özden.(1999). “Hasan Dede ve Hasan Dede Türbesi”, Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi, Sayı 9, (Bahar). GÜÇ, Ahmet. (2003). Çeşitli Dinlerde ve İslâm’da Kurban, İstanbul:
  21. Düşünce Kitabevi Yayınları.
  22. İNAN, Abdülkadir. (1976). Eski Türk Dînî Tarihi, İstanbul:
  23. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  24. İNAN, Abdülkadir. (1995). Tarihte ve Bugün Şamanizm Materyaller ve Araştırmalar, Ankara:
  25. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  26. İNAN, Abdülkadir. (1998). “Türk Şamanizmi Hakkında”, Makaleler ve İncelemeler, C. I, Ankara:
  27. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  28. KARAMAN, Hayreddin vd. (2006). Kur’an Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir, C. II, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları. Kemâleddîn Demîrî. (2001). Hayâtü’l Hayevân Havas ve Esrarı, (Çev.: Rahmi Serin; Hzl.: Osman Pamuk), İstanbul:
  29. Pamuk Yayıncılık. KÖROĞLU, Halık (1998). “Kitab-ı Dede