Dergiler / Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları / 2020 / Cilt: 0 - Sayı: 41

İNSANI GELİŞTİRME TARTIŞMALARINA BİYOETİK BİR BAKIŞ

A BIOETHICAL VIEW FOR HUMAN ENHANCEMENT DEBATE

Sayfa
31–52
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Etik bakış açısı, bu teknolojilere dair sosyal, hukuki ve politik olarak hangi adımları atmamız gerektiği konusunda bize yol gösterici olacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Uygulamalı etiğin önemli dallarından biri olan tıp etiği, özellikle yeni tıbbi tedavi yöntem ve teknolojilerinin İnsanlar üzerinde denenmesiyle günümüz felsefi tartışmalarında daha çok yer almaya başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:İnsanı geliştirme içerdiği ahlaki soru ve sorunlar itibariyle hem tıp etiği hem de biyoetik disiplini altında tartışılabilecek kapsamlı bir konudur.
💡
Sonuç & Katkı:Etik bakış açısı, bu teknolojilere dair sosyal, hukuki ve politik olarak hangi adımları atmamız gerektiği konusunda bize yol gösterici olacaktır.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Uygulamalı etiğin önemli dallarından biri olan tıp etiği, özellikle yeni tıbbi tedavi yöntem ve teknolojilerinin İnsanlar üzerinde denenmesiyle günümüz felsefi tartışmalarında daha çok yer almaya başlamıştır. Biyoetik disiplini İse yüksek biyoteknoloji uygulamalarının İnsanların yanısıra diğer canlılar üzerinde de uygulanması sonucu ortaya çıkan ahlaki problemleri ele almaktadır. İnsanı geliştirme içerdiği ahlaki soru ve sorunlar itibariyle hem tıp etiği hem de biyoetik disiplini altında tartışılabilecek kapsamlı bir konudur. Yardımcı üreme teknikleri, preimplantasyon genetik teşhis ve taramalar, CRISPR-Cas9 gibi gen düzenleme yöntemleri, zeka, kişilik veya bedenin belirli özelliklerini geliştirmek üzere tasarlanmış İlaçlar, İnsanların normal sınırlarını aşan protezler ya da yaşamın uzatılmasına yönelik çalışmalara baktığımızda insanı geliştirmeye yönelik bu teknolojilerin artık bilimkurgu konusu olmaktan çıkıp, hayatlarımızda yer almaya başladığını görmekteyiz. Bu gelişmeler yakın gelecekte belki de bizimle ilgili en temel parametreleri değiştirecek, İnsan yaşamını alıştığımız halinden bambaşka bir şeye dönüştürerek paradigma değişimine sebep olacaktır. Bu nedenle, tıp etiği ve biyoetik gibi disiplinlerin bu şekildeki güncel tartışmalarının felsefi zeminde ele alınarak, özellikle bireyler ve toplum üzerinde nasıl sonuçları olabileceğinin ayrıntılı bir şekilde irdelenmesi ve etik bir çerçeve sağlanması konusunda disiplinler arası işbirliği yapılması elzemdir. Etik bakış açısı, bu teknolojilere dair sosyal, hukuki ve politik olarak hangi adımları atmamız gerektiği konusunda bize yol gösterici olacaktır.

Abstract

Medical ethics, as one of the İmportant branches of applied ethics, has become increasingly İnvolved İn contemporary philosophical debates, most particularly by testing emerging medical treatment methods and technologies on human beings. The discipline of bioethics deals with the ethical problems arising from the application of high biotechnology on human beings, as well as other living creatures. Human enhancement İs a comprehensive İssue that can be discussed under both medical ethics and bioethics İn terms of having moral matters and questions. Concerning the developments such as assisted reproductive techniques, preimplantation genetic diagnosis and screenings, gene editing techniques such as CRISPR-Cas9, drugs designed to İmprove intelligence, personality or specific body features, prosthetics that transcend the normal limits of human beings or researches on life extension, we observe that these human enhancement technologies that we used to see as science fiction now have started to take place İn our lives. It’s possible that, İn the near future these developments will change the most basic parameters about us and will lead to a paradigm shift by transforming human life İnto utterly diff erent thing from something we have experienced before. Therefore, İt İs crucial to scrutinize the concequenses both on individuals and society İn detail and to provide an ethical framework with interdisciplinary collaborations by discussing such debates of medical ethics and bioethics on a philosophical basis. The ethical perspective will be a guide for us on what steps we need to take socially, legally, and politically regarding these technologies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERTİN, H., BARDAKÇI, T. (2022). İNSANI GELİŞTİRME TARTIŞMALARINA BİYOETİK BİR BAKIŞ. Kutadgubilig: Felsefe Bilim Araştırmaları, Cilt: 0 - Sayı: 41, 31–52. https://ajindex.com/articles/576863

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Agar, Nicholas; Liberal Eugenics: In Defence of Human Enhancement. United Kingdom: Blackwell Publishing, 2004.
  2. Allhoff, Fritz; Patrick Lin & Jesse Steinberg; “Ethics of Human Enhancement: An Executive Summary”, Science and Engineering Ethics, 17(2), 2011, s. 201-212. Baranzke, heike; Batı’daki Biyomedikal Etik Tartışmalarında Özerklik ve İnsanlık Onuru. Çev. M.K. Temel, İstanbul: BETİM, 2018.
  3. Baron, David A.; David M. Martin & Samir A. Magd; “Doping in sports and its spread to atrisk populations: an international review”, World Psychiatry, 6(2), 2007, s. 54-59.
  4. Basaraba, Sharon; “Longevity Throughout history: How has human life expectancy changed over time?”, 2017, https://www.verywell.com/longevity-throughout-history-2224054 (erişim 23.07.2019). Beauchamp Tom L. & James F. Childress; Biyomedikal Etik Prensipleri, çev. M.K. Temel, İstanbul: BETİM, 2017.
  5. Boorse, Cristopher; “Health as a Theoretical Concept”, Philosophy of Science, 44(4), 1977, S. 542-573.
  6. Bostrom, Nick; “A History of Transhumanist Thought”, Journal of Evolution and Technology, 14(1), 2005, s. 1-25.
  7. Bostrom, Nick; “In Defense of Posthuman Dignity”, Bioethics, 19(3), 2005, s. 202-214.
  8. Bostrom, Nicek& Rebecca Roache; “Ethical Issues İn Human Enhancement”, Icinde J. Ryberg, T. Petersen, C. Wolf (ed.) New Waves in Applied Ethics. UK: Pelgrave macmillan, 2007, s. 120-152.
  9. Bostrom, Nick & Anders Sandberg; “Cognitive Enhancement: Methods, Ethics, Regulatory Challenges”, Science and Engineering Ethics, 15(3), 2009, s. 311-341.
  10. Braidotti, Rosi; İnsan Sonrası, çev. Ö. Karakaş, İstanbul: Kolektif Kitap, 2014.
  11. Cakic, Vince; “Smart drugs for cognitive enhancement: ethical and pragmatic considerations İn the era of cosmetic neurology”, Journal of Medical Ethics, 35(10), 2009, s. 611-615.
  12. Caplan, Arthur; “ethical implications of drugs for erectile dysfunction”, American Medical Association Journal of Ethics–Virtual Mentor, 16(11), 2014, s. 928-931.
  13. Cellan-Jones, Rory; “Off İce puts chips under staff ’s skin”, BBC Technology, 2015, https:// Www.bbc.com/news/technology-31042477 (erişim 21.06.2019).
  14. Cyranoski, David & Heidi Ledford; “Genome-edited baby claim provokes international outcry”, Nature, 563(7733), 2018, s. 607-608.
  15. Doudna, Jennifer A. & Samuel S. Sternberg; Gen Düzenlemenin Evrime Hükmeden İnanılmaz Gücü: Yaratılıştaki Çatlak, çev. M. Doğan, İstanbul: Koç üniversitesi Yayınları, 2018.
  16. Douglas, Thomas; “Enhancement in Sport, and Enhancement outside Sport”, Studies in Ethics, Law, and Technology, 1(