Dergiler / İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi / 2005 / Cilt: 34 - Sayı: 2

Medyan En Kısa Yol Problemi: Maliyet-Erişebilirlik Hedeflerine Yönelik Bir Çok Amaçlı Taşımacılık Problemi Uygulaması

Sayfa
31–56
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın son bölümünde, baskın olmayan çözüm alternatiflerinin sübjektif değer yargılarının kullanılabildiği "Analitik Hiyerarşi Prosesi" (AHP) ile karar vericiler tarafından ne şekilde değerlenebileceği ele alınmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, bir çok amaçlı taşımacılık problemi modeli olan "Medyan En Kısa Yol Problemi" (MEKYP) ele alınmıştır, Potansiyel uygulama alanları; demiryolu, çevre yolu, metro güzergahları ile havayolunda rota belirleme problemlerini kapsayan MEKYP"nde, biri hat uzunluğu, diğeri erişilebilirlik (kullanıcı maliyeti) olmak üzere iki hedef mevcut olup, amaç her iki maliyetin de minimize edilmesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sonuçta elde edilen baskın olmayan çözüm değerleri "alternatif çözümler"i oluşturmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın son bölümünde, baskın olmayan çözüm alternatiflerinin sübjektif değer yargılarının kullanılabildiği "Analitik Hiyerarşi Prosesi" (AHP) ile karar vericiler tarafından ne şekilde değerlenebileceği ele alınmaktadır.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada, bir çok amaçlı taşımacılık problemi modeli olan "Medyan En Kısa Yol Problemi" (MEKYP) ele alınmıştır, Potansiyel uygulama alanları; demiryolu, çevre yolu, metro güzergahları ile havayolunda rota belirleme problemlerini kapsayan MEKYP"nde, biri hat uzunluğu, diğeri erişilebilirlik (kullanıcı maliyeti) olmak üzere iki hedef mevcut olup, amaç her iki maliyetin de minimize edilmesidir. Problemin çözüm aşamasında, ana hatta ait alternatif güzergahların belirlenmesi için "Double Sweep"yöntemi kullanılarak "K adet En Kısa Yol" hesaplanmıştır. K adet yol alternatifinin herbiri için, potansiyel ulaşım talebinin hatta erişim maliyeti hesaplanmıştır. "Hat uzunluğu" ve "erişilebilirlik" bileşenlerinden oluşan her bir çözüm, önceki çözüme göre avantaj sağlayıp sağlamadığına bakılarak elemeye tabi tutulmuştur. Sonuçta elde edilen baskın olmayan çözüm değerleri "alternatif çözümler"i oluşturmaktadır. Çalışmanın son bölümünde, baskın olmayan çözüm alternatiflerinin sübjektif değer yargılarının kullanılabildiği "Analitik Hiyerarşi Prosesi" (AHP) ile karar vericiler tarafından ne şekilde değerlenebileceği ele alınmaktadır.

Abstract

In this article Median Shortest Path Problem (MSPP) is presented as a multiobjective programming problem. Potential applications of the MSPP are the location of new railways, highways, subway lines and design of airline routes. MSPP is considered as a bicriteria problem, which objectives are "totalpath length" and "potential users costs". The goal is to minimize the two objectives. In the solution procedure of the problem, "K-th Shortest Path " is calcidated by using "Double Sweep Method". For each path alternative "user cost" is calculated. In the final step of the algorithm, solutions are compared with each other according to the path length and user costs. Nondominated solutions are eliminated, and final solutions are listed. In the last part of this study, it is shown that, how decision makers could evaluate alternative solutions by using Analytical Hierarchy Process.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TİMOR, M. (2022). Medyan En Kısa Yol Problemi: Maliyet-Erişebilirlik Hedeflerine Yönelik Bir Çok Amaçlı Taşımacılık Problemi Uygulaması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, Cilt: 34 - Sayı: 2, 31–56. https://ajindex.com/articles/554068

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. CURRENT, J., 1993, "Multiple Objectives in Transportation Network Design and Routing", European Journal of Operational Research, Vol. 65, s: 1-3.
  2. CURRENT, J., MARSH, M., 1993, "Multiobjective Transportation Network Design and Routing Problems: Taxonomy and annotations", European Journal of Operational Research, Vol. 65, s: 4-19.
  3. CURRENT, J., MIN, H., 1986, "Multiobjective Design of Transportation Networks: Taxonomy and Annotation", European Journal of Operational Research, Vol.26, s: 187-201.
  4. CURRENT J REVELLE, C, COHON, J., March 1985, "The Application of Location Models to the Multiobjective Design of Transportation Networks", The Ohio State University, College of Administrative Science, Working Paper Series, No: 85-38, s: 1-20.
  5. CURRENT, J.R., REVELLE, C.S., COHON, J.L., August 1987, "The Median Shortest Path Problem: A Multiobjective Approach to Analyze Cost vs. Accessibility in the Design of Transportation Networks", Transportation Science, Vol.21, No: 3, s: 188-197.
  6. COHON, J.L., 1978, Multiobjective Programming and Planning, Academic Press,
  7. New York. DEO N., PANG, C., 1984, "Shortest-Path Algortihms: Taxonomy and Annotation", Networks, Vol: 14, s: 275-323.
  8. FRIESZ, T.L., HARKER, P.T., 1983, "Multicriteria Spatial Price Equilibrium Network Design: Theory and Computational Results", Transportation Research, Vol. 17B, s: 411-426.
  9. FERRARI, P., 2003, "A Method for Choosing From Among Alternative Transportation Projects", European Journal of Operational Research, Vol.150, s: 194-203.
  10. HALDER, D.K., MAJUMDER, A., 1981, "A Method for Selecting Optimum Number of Stations for a Rapid Transit Line: An Application in Calcutta Tube Rail", Scientific Management of Transport Systems, s: 97-108.
  11. KARAKUŞ, N., 1995, "Kentiçi Toplu Taşım Sistemlerinde Güzergah Etüdlerinin Önemi", Gazi Üniversitesi,
  12. Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, s: 1 - 66. KORPELA, J., TUOMINEN, M., 1996, "A Decision Aid in Warehouse Site Selection'', International Journal of Production Economics, Vol. 45, s: 169-180.
  13. LAI, V.S., TRUEBLOOD, R.P., WONG, B.K., 1999, "Software Selection: A Case Study of the Application of the Analytical Hierarchical Process to the Selection of a multimedia Authoring System", Infonnation& Management, Vol. 36, s: 221-232.
  14. LIN, Z., YANG, C, 1996, "Evaluation of Machine Selection by the AHP Method", Journal of Materials Processing Technology, Vol. 57, s: 253-258.
  15. PHILLIPS, D.T., GARCIA-DIAZ, A., 1981,
  16. Fundamentals of Network Analysis, Prenti