Dergiler / İDEALKENT / 2020 / Cilt: 11 - Sayı: 30

Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi Kullanılarak Deprem Duyarlılığının Analizi: Adana Örneği

Sensitivity Analysis of Earthquake Using the Analytic Hierarchy Process (AHP) Method: Sample of Adana

Sayfa
570–591
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen ağırlık oranlarıyla birlikte coğrafi bilgi sistemlerinden de yararlanılarak deprem duyarlılık analizi oluşturulmuş ve kentte afet riski bulunduran bölgeler tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türkiye coğrafi konumu, jeolojik yapısı, iklim özellikleri ve morfolojisi nedeniyle çeşitli afetlerin sıkça yaşandığı bir ülkedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada analitik hiyerarşi süreci metodundan faydalanılmış, belirlenen parametrelerin ikili karşılaştırma matrisi sonucunda ise ağırlık oranları elde edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen ağırlık oranlarıyla birlikte coğrafi bilgi sistemlerinden de yararlanılarak deprem duyarlılık analizi oluşturulmuş ve kentte afet riski bulunduran bölgeler tespit edilmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türkiye coğrafi konumu, jeolojik yapısı, iklim özellikleri ve morfolojisi nedeniyle çeşitli afetlerin sıkça yaşandığı bir ülkedir. Bu afetlerin başında deprem, sel ve heyelan gelmektedir. Nitekim yaşanan yıkıcı depremler, küresel iklim değişikliği sonucu görülen sel ve heyelan felaketleri önemli can ve mal kayıplarına yol açmıştır. Ülkemizde birçok yerleşim alanı çeşitli afet risklerini barındırmaktadır. Bu risklere neden olan faktörlerin önceden belirlenmesi; kentlerde hasar görebilirlik düzeyine göre afet risklerini azaltma politikalarının uygulanmasına, afet öncesi, afet sırasında ve sonrasında oluşacak kayıpların en aza indirilmesine yardımcı olacaktır. Bu bağlamda çalışmada afet riski yüksek olan Adana kenti örneklem alanı olarak belirlenmiş, kentte bulunan Yumurtalık Merkez, Haylazlı, Kalemli, Ayvalık, Yeniköy, Demirtaş, Sugözü ve Narlıören yerleşmeleri afete duyarlı planlama bakış açısıyla incelenmiştir. Çalışmada analitik hiyerarşi süreci metodundan faydalanılmış, belirlenen parametrelerin ikili karşılaştırma matrisi sonucunda ise ağırlık oranları elde edilmiştir. Elde edilen ağırlık oranlarıyla birlikte coğrafi bilgi sistemlerinden de yararlanılarak deprem duyarlılık analizi oluşturulmuş ve kentte afet riski bulunduran bölgeler tespit edilmiştir.

Abstract

Turkey is a country where various disasters occur frequently due to its geological structureand position, climatic characteristics, and morphology. Earthquake, flood, and landslide arethe leading ones of these disasters. Hence, devastating earthquakes encountered and flood andlandslide disasters caused by global climate change have led to significant loss of life andproperties. Many settlement areas in our country contain various disaster risks. Determiningthe factors that cause these risks in advance and implementation of disaster risk reductionpolicies according to vulnerability levels in cities will help to minimize the losses resulting inpre-disaster, during and post-disaster periods. In this context, the settlement areas such asCentral Yumurtalık, Haylazlı, Kalemli, Ayvalık, Yeniköy, Demirtaş, Sugözü, Narlıörenlocated in Adana province were examined within the scope of disaster-sensitive planning. Inthe study, the analytical hierarchy process method was used, besides, an earthquake sensitivity analysis was established with the weight ratios determined as a result of the paired comparison matrix of the parameters, and the regions with risk of disaster in the city were identified.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güngör, M., Özkazanç, S., Sıddıqu, S. D. (2022). Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi Kullanılarak Deprem Duyarlılığının Analizi: Adana Örneği. İDEALKENT, Cilt: 11 - Sayı: 30, 570–591. https://ajindex.com/articles/544152

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. AFAD. (2014). Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. 216. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu accessed on Afet İşleri Genel Müdürlüğü. (2006). Yerbilimsel verilerin planlamaya entegrasyonu el kitabı. Türkiye Cumhuriyeti Bayındırlık ve İskan Bakanlığı. Akdeniz, H. A., and Turgutlu, T. (2007). Türkiye’de perakende sektöründe analitik hiyerarşik süreç yaklaşımıyla tedarikçi performans değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 1–17.
  2. Ataman, O., and Tabban, A. (1977). Türkiye’de yerleşme alanlarının doğal afetler ile ilişkileri. Mimarlık Dergisi, 153, 25–27.
  3. Boore, D. M., Joyner, W. B., and Fumal, T. E. (1997). Equations for estimating horizontal response spectra and peak acceleration from western North American earthquakes: A summary of recent work. Seismological Research Letters, 68(1), 128– 153. https://doi.org/10.1785/gssrl.76.3.368
  4. Bouchon, M. (1973). Effect of topography on surface motion. Bulletin of the Seismological Society of America, 63(2), 615–632.
  5. Bouchon, M., Schultz, C. A., and Toksöz, M. N. (1996). Effect of three-dimensional topography on seismic motion. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 101(B3), 5835–5846. Çelebi, M. (1991). Topographical and geological amplification: case studies and engineering implications. Struct. Saf., 10, 199–217.
  6. Chen, Y., Yu, J., and Khan, S. (2010). Spatial sensitivity analysis of multi-criteria weights in GIS-based land suitability evaluation. Environmental Modelling and Software, 25(12), 1582–1591. https://doi.org/10.1016/j.envsoft.2010.06.001
  7. Das, S. (2018). Geographic information system and AHP-based flood hazard zonation of Vaitarna basin, Maharashtra, India. Arabian Journal of Geosciences, 11(19). https://doi.org/10.1007/s12517-018-3933-4
  8. Değerliyurt, M. (2013). Kentsel gelişim ve deprem arasındaki ilişkinin incelemesine bir örnek: İskenderun (Hatay), 2. Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı, 25-27 Eylül 2013,
  9. Hatay Duc, T. T. (2006). Using GIS and AHP Technique for Land-Use Suitability Analysis. International Symposium on Geoinformatics for Spatial Infrastructure Development in Earth and Allied Sciences, 1–6. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.468.4502andrep=rep1a ndtype=pdf Efe, R. (2010). Biyocoğrafya. Bursa: MKM Yayıncılık. Ekinci, D. (2011). Zonguldak-Hisarönü arasındaki Karadeniz Akaçlama Havzasının kütle hareketleri duyarlılık analizi. İstanbul:
  10. Titiz Yayınları.
  11. Erden, T., and Ka