Dergiler / History Studies / 2013 / Cilt: 5 - Sayı: 3

Modernleşen sanayiye ayak uydurmak: Osmanlı Irak’ında kurulan sanayi mektepleri

Adapting to ındustrial modernisation: Industrial schools established in Ottoman Iraq

Sayfa
151–173
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bağdad, Basra ve Musul vilayetlerinden oluşan Irak kıtası da Islahhane/Sanayi Mektebi açılan yerlerden biri olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makale Osmanlı İmparatorluğu’nda sanayide modernleşmenin eğitim alanındaki etkilerini Irak’ta kurulan sanayi mekteplerini ele alarak incelemektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Makalede Osmanlı’nın son dönemindeki sanayileşme gayretlerinin, Irak vilayetlerinde ortaya nedenleri, çıkış şekli ve etkileri üzerinde durulmakta ve bu gayretin Irak sanayisinin gelişimine yaptığı katkılar tespit edilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bağdad, Basra ve Musul vilayetlerinden oluşan Irak kıtası da Islahhane/Sanayi Mektebi açılan yerlerden biri olmuştur.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makale Osmanlı İmparatorluğu’nda sanayide modernleşmenin eğitim alanındaki etkilerini Irak’ta kurulan sanayi mekteplerini ele alarak incelemektedir. Makalede Osmanlı’nın son dönemindeki sanayileşme gayretlerinin, Irak vilayetlerinde ortaya nedenleri, çıkış şekli ve etkileri üzerinde durulmakta ve bu gayretin Irak sanayisinin gelişimine yaptığı katkılar tespit edilmektedir. Osmanlı İmparatorluğu’nda 19. yüzyılın ikinci yarısında başlayan endüstriyel modernleşme ve makineleşme süreci sanayi sektörüne teknik eleman yetiştirme biçimlerinde değişikliğe yol açmıştır. Endüstriyel modernleşmenin bir sonucu olarak eski dönemlerde usta-çırak ilişkisine dayalı teknik eleman yetiştirme modeli büyük oranda ortadan kalkmış ve yeni gelişen sanayi sektörlerine adapte olacak personelin yetiştirilmesine gayret edilmiştir. Osmanlı Devleti teknik eleman yetiştirmek amacı ile bir çok Islahhane/Sanayi Mektebi açmıştır. Bağdad, Basra ve Musul vilayetlerinden oluşan Irak kıtası da Islahhane/Sanayi Mektebi açılan yerlerden biri olmuştur.

Abstract

This article examines the effects of Ottoman industrial modernization on education with a special focus on the industrial schools established in Iraq. The article studies the late Ottoman industrialization in Iraq with its causes, emergence and implications and indicates the contributions of this Ottoman investment in the development of industry in Iraq. Starting from the second half of the nineteenth century, the industrial modernization and mechanization in the Ottoman Empire led to changes in forms of technical personnel training for the industrial sector. As a result of industrial modernization, the previous technical personnel training model, which was based on the master-apprentice relationship, largely disappeared and the training of new staff who could adapt to the emerging industry sectors was implemented. In order to train technical personnel for their industrial needs the Ottomans opened a number of Reformatories/Industrial Schools throughout the empire. Iraq, consisting of Baghdad, Basra and Mosul provinces, was one of these places with new Industrial Schools.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KURT, B. (2022). Modernleşen sanayiye ayak uydurmak: Osmanlı Irak’ında kurulan sanayi mektepleri. History Studies, Cilt: 5 - Sayı: 3, 151–173. https://ajindex.com/articles/537214

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. A. Arşiv Kaynakları 1. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA) Bâbıâli Evrak Odası (BEO) Dâhiliye Nezareti Hukuk Kısmı (DH.H) Dâhiliye Nezareti İdâre-i Umûmiye (DH.İD) Dâhiliye Nezareti Mektûbi Kalemi (DH.MKT) Dâhiliye Nezareti Muhaberât-ı Umûmiye (DH.MUİ) Dâhiliye Nezareti Şifre Kalemi (DH.ŞFR) Dâhiliye Nezareti Tesri-i Muamelat ve Islahat Komisyonu (DH.TMIK.S) Dâhiliye Nezareti Tesri-i Muamelat ve Islahat Komisyonu Muamelat Evrakı (DH.TMIK.M) Dâhiliye Nezareti Umur-ı Mahalliye-i Vilayat Müdüriyeti (DH.UMVM) Hariciye Nezareti Hukuk Müşavirliği İstişare Odası (HR.HMŞ.İŞO) İrade Adliye ve Mezahib (İ.AZN) İrâde Dâhiliye (İ.DH) İrade Dosya Usulü (İ.DUİT) İrâde Hususi (İ.HUS) Maarif Nezareti Mektûbi Kalemi (MF.MKT) Sadaret Mühimme Kalemi Evrakı (A.MKT. MHM) Şura-yı Devlet Evrakı (ŞD) Ticaret ve Nafia Nezareti Sanayi İdaresi (T.SNİ) Yıldız Perakende Maliye Nezareti Maruzatı (Y.PRK.ML) Yıldız Mütenevvî Maruzât Evrakı (Y.MTV) Yıldız Resmi Maruzât Evrakı (Y.A.RES) 2. The National Archives (TNA) Foreign Office (FO) B. Gazete ve Dergiler 1. Salnameler Musul Vilayeti Salnamesi Sene 1308, Defa 1; Sene 1308, Defa 2; Sene 1312, Defa 3; Sene 1325, Defa 4; Sene 1330, Defa 5. Salname-i Vilayet-i Bağdad Sene 1292, Defa 1; Sene 1299, Defa 3; Sene 1300, Defa 4; Sene 1301, Defa 5; Sene 1309, Defa 8; Sene 1312, Defa 11; Sene 1319, Defa 17; Sene 1321, Defa 18; Sene 1324, Defa 20; Sene 1325, Defa 21. Salname-i Vilayet-i Basra Sene 1308, Defa 1; Sene 1309, Defa 2; Sene 1311, Defa 3; Sene 1318, Defa 4; Sene 1320, Defa 5. Salname-i Nezaret-i Maarif-i Umumiye Sene 1319, 4. Sene. 2. Gazeteler Zevra Gazetesi C. Kitap ve Makaleler Abbas Azzavi, Tarihü'l-Irak Beyne İhtilaleyn, 8 Cilt, Bağdad: Şeriketü't-Ticare, 1955/1375. Abdulrazzak el-Hilalî, Tarihü’t-Ta’lim fi’l-Irak fi’l-Ahdi’l-Osmani: 1638-1917, Bağdad: Vizaretü’l-Maârif, 1959.
  2. Akyıldız, Ali, Osmanlı Dönemi Tahvil ve Hisse Senetleri, İstanbul: Türk Ekonomi Bankası, 2001.
  3. Akyüz, Yahya, Türk Eğitim Tarihi, Ankara: Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, 1982. Âli Bey, Dicle’de Kelek ile Bir Yolculuk (İstanbul’dan Bağdad’a ve Hindistan’a), Osmanlıca’dan Çev. Cahit Kayra, İstanbul: Büke Yayıncılık, 2003.
  4. Ceylan, Ebubekir, The Ottoman Origins of Modern Iraq, London: I.B. Tauris, 2011.
  5. Clark, Edward C., “Osmanlı Sanayi Devrimi”, Tanzimat: Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu, Der. Mehmet Seyitdanlıoğlu, Halil İnalcık, Ankara: Phoenix Yayınevi, 2006, ss.467-480.
  6. Cuinet, Vital, La Turquie d'Asie: I. Geographie, Administrative, Stat