Dergiler / History Studies / 2019 / Cilt: 11 - Sayı: 1

Büveyhî Hânedânı’nın Menkıbevî Kuruluşu ve Tarihi Arka Planı

The Legendary Foundation of Buwayhid Dynasty and It’s Historical Background

Sayfa
23–52
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hatta cenazelerinin ardından uzun süreli yas tuttukları, taziye sırasında saçlarını başlarını açıp, ellerini yüzlerini dövüp, sakallarını cenaze sahibine sürdükleri, ataerkil bir toplum oldukları, çok eşliliğin bulunmadığı, ölen kocasının ardından evlenen kadına kötü bakılması gibi çeşitli toplumsal karakteristikleri de not edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:4/10. yüzyılın ortalarına doğru İran ve Irak’ın büyük bir kısmını hâkimiyetleri altına alan Büveyhî Hanedanı, Hilafet topraklarındaki ayrılıkçı siyasi yapılanmaların önemli bir halkasını temsil eder. 4/10. asrın başında Hasan el-Utruş’un Deylem bölgesindeki 13 yıllık faaliyetleri sayesinde İslâm’ı kabul ettikleri anlaşılmakta ve Farsçanın Kuzey İran lehçesini kullandıkları kabul edilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Büveyhîlerin mensup oldukları Deylem insanı hakkındaki bazı kayıtlar, onların gözü pek, savaşçı, zorluklar karşısında metanetli, zayıf cüsseli, seyrek saçlı, bitişik kaşlı, aceleci, aldırmaz ve biraz pasaklı tabiatta kimseler olduklarına işaret eder.
💡
Sonuç & Katkı:Hatta cenazelerinin ardından uzun süreli yas tuttukları, taziye sırasında saçlarını başlarını açıp, ellerini yüzlerini dövüp, sakallarını cenaze sahibine sürdükleri, ataerkil bir toplum oldukları, çok eşliliğin bulunmadığı, ölen kocasının ardından evlenen kadına kötü bakılması gibi çeşitli toplumsal karakteristikleri de not edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

4/10. yüzyılın ortalarına doğru İran ve Irak’ın büyük bir kısmını hâkimiyetleri altına alan Büveyhî Hanedanı, Hilafet topraklarındaki ayrılıkçı siyasi yapılanmaların önemli bir halkasını temsil eder. 4/10. asrın başında Hasan el-Utruş’un Deylem bölgesindeki 13 yıllık faaliyetleri sayesinde İslâm’ı kabul ettikleri anlaşılmakta ve Farsçanın Kuzey İran lehçesini kullandıkları kabul edilmektedir. Büveyhîlerin mensup oldukları Deylem insanı hakkındaki bazı kayıtlar, onların gözü pek, savaşçı, zorluklar karşısında metanetli, zayıf cüsseli, seyrek saçlı, bitişik kaşlı, aceleci, aldırmaz ve biraz pasaklı tabiatta kimseler olduklarına işaret eder. Ayrıca Taberistanlılar gibi giyinip, kısa mızraklar (zûbînât) ve renkli kalkanlar taşıdıkları, paralı asker olarak muhtelif orduların piyade birliklerinde hizmet ettikleri, kendi toplumları dışındakilerle evlenmedikleri, tuhaf evlilik adetlerinin bulunduğu belirtilir. Hatta cenazelerinin ardından uzun süreli yas tuttukları, taziye sırasında saçlarını başlarını açıp, ellerini yüzlerini dövüp, sakallarını cenaze sahibine sürdükleri, ataerkil bir toplum oldukları, çok eşliliğin bulunmadığı, ölen kocasının ardından evlenen kadına kötü bakılması gibi çeşitli toplumsal karakteristikleri de not edilmiştir.

Abstract

Abstract: The Buwayhid Dynasty, who had dominated a major part of Iran and Iraq towards the middle of the 4/10th century, represents an important part of the disunionist political structures in the Caliphate territory. It is understood that they adopted Zaydî Shiî Islam at the beginning of the 4/10th century, thanks to Hasan al-Utrush’s 13 years of activities in Deylem region. It’s also accepted that they were speaking the north-western variety of Persian language. As regards to the characteristics of Dailamites, to whom Buwayhids belonged, they were such fearless, firm, undersized, hirtellous, adjacent eyebrows, hasty, disregardful, a bit slabby people. However, they wore exactly in the same way as the Tabaristani people, and were armed with a sword and a coloured shield, and were carrying three small javelins (zûbînât). As mercenaries, the Dailamites had served as infantry units in various armies. They practiced endogamy within their tribes, and their pre-wedding rituals witness some weird customs; for instance, the groom stayed in the bride’s house for three days. Historical sources of the period drew attention to the extravagance of the Dailamite’s lamenting over their dead. Meanwhile they put off the head covers and hit their faces and lay their beards on the funeral host. They were patriarchal society, and a widow, after her husband’s death, will never remarry, otherwise she would be belittled before her clan.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Dündar, A., BAKIR, A. (2022). Büveyhî Hânedânı’nın Menkıbevî Kuruluşu ve Tarihi Arka Planı. History Studies, Cilt: 11 - Sayı: 1, 23–52. https://ajindex.com/articles/536781

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (1)

  1. ÂŞIK PAŞAZÂDE, Osmanoğulları’nın Tarihi (Haz. Kemal Yavuz, M. A. Yekta Saraç), K Kitaplığı, İstanbul 2003. EL-BEYRÛNÎ, Ebü’r-Reyhân Muhammed b. Ahmed, el-Âsâru’l-Bâkiyye mine’l-Kurûni’l- Hâliyye, Mektebetü’s-Sekâfeti’d-Dîniyye: Kahire 2008; Maziden Kalanlar (el-Âsâr el-Bâkiye), (Çev. Ahsen Batur), Selenge Yayınları: İstanbul 2011. EL-BEYRÛNÎ, Ebü'r-Reyhân Muhammed b. Ahmed, Kitâbu'l-Cemâhir fi M'arifeti'l-Cevâhir, Beyrut 1945. EL-HEMEDÂNÎ, Muhammed b. Abdülmelik, Tekmiletü Târîhi’t-Taberî, [Târîhu’t-Taberî’nin 11. Cildi] (thk. Muhammed Ebü’l-Fadl İbrahim), Dârü Süveydân, Beyrut 1967. EL-İSFAHÂNÎ, Hamza b. el-Hasan, Târîhu Sinî Mülûki’l-Ard ve’l-Enbiyâ’ (Nşr. Cevâd el-Îrânî et-Tebrîzî), Dâru Mektebeti’l-Hayât, Beyrut 1961. El-İSTAHRÎ, Ebû İshak İbrahim b. Muhammed el-Fârisî, el-Mesâlik ve’l-Memâlik, Dâru Sâdır, Beyrut 2004. EL-KAZVÎNÎ, Ebu’l-Kâsım, et-Tedvîn fî Ahbâri Kazvîn, (thk. Azîzullah el-Utâridî), Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1987. EL-KAZVÎNÎ, Zekeriyya b. Muhammed b. Mahmûd, Âsâru’l-Bilâd ve Ahbâru’l-İbâd, Dâru Sâdır, Beyrut 1960. El-MES’ÛDÎ, Ebü’l-Hasan Ali b. el-Hüseyn b. Ali, et-Tenbîh ve’l-İşrâf, (thk. Abdullah İsmail es-Sâvî), Dâru’s-Sâvî li’n-Neşr, Kahire 1938. El-MES’ÛDÎ, Ebü’l-Hasan Ali b. el-Hüseyn b. Ali, Mürûcü’z-Zeheb ve Me`âdinü’l-Cevher (Haz. Kemâl Hasan Mer’î), el-Mektebetü’l-`Asriyye, Beyrut 2005. EL-MUKADDESÎ, Ebû Abdillâh Şemsüddîn Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr el-Bennâ, Ahsenü’t-Tekâsim fî Ma’rifeti’l-Ekâlim, Medboli, Kahire 1991. EL-MÜHELLEBÎ, el-Hasan b. Ahmed, Kitâbü’l-Azîzî ev el-Mesâlik ve’l-Memâlik, (thk. Teysîr Halef), et-Tekvîn li’t-Tıbâa ve’n-Neşr, Dımaşk 2006. EL-YA’KUBÎ, Ahmed b. İshak b. Ca’fer, el-Büldân, Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 2002. ES-SUYÛTÎ, Celalüddin Abdurrahmân b. Ebî Bekr, Târîhu’l-Hulefâ’ (Thk. Hamdî ed-Demirdâş), Mektebetü Nizâr Mustafa el-Bâz, Riyad 2004. ET-TABERÎ, İbn Cerîr, Târîhu’r-Rusül ve’l-Mülûk, (thk. Muhammed Ebü’l-Fadl İbrahim), Dâru’l-Maârif, Kahire 1975. ET-TENÛHÎ, Ebû Ali el-Muhassin b. Ali b. Muhammed, Nişvârü’l-Muhâdara ve Ahbârü’l-Müzâkera, (Thk. `Abbûd eş-Şâlcî), Dâru Sâdır, Beyrut 1995. EZ-ZEBÎDÎ, Ebü’l-Fezy Muhammed b. Abdurrezzâk el-Hüseynî, Tâcü’l-`Arûs min Cevâhiri’l-Kâmûs, Dârü’l-Hidâye, Beyrut 2000. EZ-ZEHEBÎ, Şemsüddîn Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Osman b. Kaymaz, Târîhu’l-İslâm ve Vefayâti’l-Meşâhîri’l-A’lâm (Thk. Ömer Abdüsselâm Tedmurî), Dârü’l-Kitâbi’l-Arabî, Beyrut 1993. EZ-ZEVZENÎ, Hüseyin b. Ahmed b. Hüseyin, Şerhü’l-Muallakâti’s-Seb’, Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Ar