Dergiler / History Studies / 2020 / Cilt: 12 - Sayı: 4

Türk Tarih Öğretiminde Psiko-Sosyal Açıdan Savaşlar ve Yansımaları (1914-1939)

Wars and Their Reflections in Terms of Psycho-sociology in Turkish History Teaching

Sayfa
1867–1882
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Anadolu’nun Yunanlılar ve batılı devletlerce işgal edilmesi ve işgal süresinceyaşanılan travmatik olaylar Türklerin toplumsal psikolojisinde ve kolektif belleğinde deriniz bırakmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada amaç Türk tarih öğretiminde psiko-sosyal açıdan savaşlar veyansımalarını incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Birincil kaynak olarak,Türkiye’de Maarif Vekâleti bünyesinde 1914-1939 yılları arasında okutulan tarih derskitapları kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Anadolu’nun Yunanlılar ve batılı devletlerce işgal edilmesi ve işgal süresinceyaşanılan travmatik olaylar Türklerin toplumsal psikolojisinde ve kolektif belleğinde deriniz bırakmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada amaç Türk tarih öğretiminde psiko-sosyal açıdan savaşlar veyansımalarını incelemektir. Çalışmada tarihsel metot kullanılmıştır. Birincil kaynak olarak,Türkiye’de Maarif Vekâleti bünyesinde 1914-1939 yılları arasında okutulan tarih derskitapları kullanılmıştır. Ders kitapları doküman incelemesi yolu ile incelenmiştir. Bahsigeçen ders kitaplarında Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı’nınyansımaları değerlendirilmiştir. Tarihsel anlatılar bir yönüyle toplumsal savunmamekanizmasının devreye girmesi anlamına gelmektedir. Bu savunma mekanizması iç vedış toplumsal olaylara tepki gösterilmesi demektir. Adına grup davranışı ya da toplumsaltepki diyebileceğimiz bu eylemler; aşağılanma, göçe zorlanma, ölümler, kayıplar, açlık,taciz ve tecavüze maruz bırakılma gibi dramatik ve travmatik olaylar karşısında ortayaçıkmaktadır. Tarihsel anlatı, tarihsel metinler ve tarih ders kitapları bu ruhsal olaylarınbirer uzantısı olarak görülebilir. Resmî tarih yazımında Balkan Savaşları hem bir felakethem de göç/yerinden edilme olguları bakımından açık bir şekilde kendine yer edinmiştir.Savaşın yol açtığı ölümler, kayıplar ve insanların yaşadıkları yerden göç etmeleri gibitravmatik olaylar ders kitaplarında yer alan metinlere nüfuz etmiştir. Birinci Dünya Savaşı,bu döneme ilişkin tarih yazımında tıpkı Balkan Savaşlarındaki gibi, ölüm, kayıp, tecavüzve aşağılanma gibi olaylar ile anılmış ve uğranılan haksızlık büyük bir duygusallıklaişlenmiştir. Anadolu’nun Yunanlılar ve batılı devletlerce işgal edilmesi ve işgal süresinceyaşanılan travmatik olaylar Türklerin toplumsal psikolojisinde ve kolektif belleğinde deriniz bırakmıştır.

Abstract

The aim in this study is to examine wars and their reflections psychosociologically in Turkish History teaching. The primary source used in the study is history course books taught in 1914-1939 by Ministry of Education in Turkey. The reflection of The Balkan Wars, The Turkish Independence War and The First World War is examined in the mentioned history course books. Historical narratives also mean that the social defense mechanism comes into play. This defense mechanism means reacting to internal and external social events. These actions can be called group behavior or social reaction; it emerges in the face of dramatic and traumatic events such as humiliation, forced migration,deaths, losses, hunger, abuse and rape. Historical narratives, historical texts and history textbooks can be seen as extensions of these spiritual events. Balkan Wars in official historiography, obviously took a place phenomenon both in terms of disaster and migration. The traumatic events such as deaths because of the war, losses, migrations from where people live penetrated to the textbooks. About this period of historiography, the First World War is remembered by the events such as death, loss, rape and humiliation just like in Balkan Wars and the injustice was dealt with a huge emotionality The invasion of Anatolia by the Greeks and Western states and the traumatic events experienced during the occupation left a profound impression on the social psychology and collective memory of the Turks.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜRKAN, H. (2022). Türk Tarih Öğretiminde Psiko-Sosyal Açıdan Savaşlar ve Yansımaları (1914-1939). History Studies, Cilt: 12 - Sayı: 4, 1867–1882. https://ajindex.com/articles/536716

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. Abdülbaki ve Sabri Esat, Yavrumun Tarih Kitabı, Şirket-i Mürettibiye Matbaası, İstanbul 1930.
  2. AHMAD, Feroz, From Empire To Republic. Essays On The Late Ottoman Empire And Modern Turkey, Volume 2, İstanbul Bilgi University Press, İstanbul 2014.
  3. Ahmed Refik, Tarih Okuyorum. Küçüklere Tarih Dersleri, Devre-İ Ulâ İkinci Sene, Beşinci Tab, Kitabhane-i İslam ve Askeri, Orhaniye Matbaası, İstanbul 1336/1920.
  4. Ahmed Refik, Tarih Okuyorum, Beşinci Tab, Orhaniye Matbaası, 1337/1921.
  5. Ahmed Refik, Milli Tarih Dersleri. Türkiye Tarihi, Evkaf Matbaası, 1339-1341/1923-1925.
  6. Ahmet Refik, Çocuklara Türk İstiklal Harbi, (İlk Mekteplere Mahsus), Hilmi Kitaphanesi, İstanbul 1929.
  7. Ahmed Refik, Çocuklara Tarih Bilgisi. Eski Zamanlar Türkler, Hilmi Kitaphanesi, İstanbul 1932.
  8. AKŞİN, Sina, İç Savaş ve Sevr’de Ölüm, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2010.
  9. AKŞİN, Sina, Kısa Türkiye Tarihi, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2011.
  10. ASSMANN, Jan, Kültürel Bellek. Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik, Ayrıntı Yayınları, İstanbul 2001.
  11. BAŞTERZİ, Ayşe Devrim, “Bellek ve Ötesi, Hatırlama, Unutma ve Hesaplaşma Üzerine”. Barış Kitabı Bireyden Topluma Savaşın ve Barışın Ruh Hali içinde, Ed. Ayşe Devrim Başterzi-A. Tamer Aker, Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları, Ankara 2015, s. 347-360.
  12. BİLGİN, Nuri, Tarih ve Kolektif Bellek, Bağlam Yayınları, İstanbul 2013.
  13. BİLGİN, Nuri, “Kimlik Arayışı Olarak Resmi Tarih. Tarih Eğitimi ve Tarihte “Öteki” Sorunu”, 2. Uluslararası Tarih Kongresi Tebliğler içinde, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2014, s. 107-122.
  14. BLOOM, Sandra L., “Psikotarihin Klinik Kullanımları” Çev. Mustafa Alican, Tarih Okulu Dergisi, Yıl 6, Sayı 16, 2013, s. 739-747.
  15. BORA, Tanıl, “Milli Tarihte Devlet Mitosu, Tarih ve Milliyetçilik.” I. Ulusal Tarih Kongresi Bildiriler içinde Mersin 1999, s. 7-10.
  16. BOZTAŞ, Mehmet Hamit, “Bir Afet Olarak Savaş ve Ruh Sağlığı.” Barış Kitabı Bireyden Topluma Savaşın ve Barışın Ruh Hali içinde, Ed. Ayşe Devrim Başterzi-A. Tamer Aker, Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları, Ankara 2015, s. 165-172.
  17. CANDANSAYAR, Selçuk, “Politik Kimliğin Kuruluşu”, Toplumsal Barış ve Kimlikler 17. Ulusal Sosyal Psikiyatri Kongresi içinde, İstanbul 2010.
  18. CHAMBERS, Iain, Göç, Kültür, Kimlik, Çev.: İsmail Türkmen-Mehmet Beşikçi, Ayrıntı Yayınları, İstanbul 2014.
  19. ÇUKUROVA, Bülent-Mezher Yüksel, “Öteki Üzerinden Kurulan Bir Kimlik Olarak Milliyetçilik.” Tarih ve Milliyetçilik. I. Ulusal Tarih Kongresi Bildiriler içinde, Mersin 1999, s. 1-3. D