Dergiler / History Studies / 2020 / Cilt: 12 - Sayı: 6

Osmanlı Sosyoekonomik Hayatında Uyuşturucu Madde KaynaklarınınArz Boyutu: Haşhaş ve Kenevir Bitkisi

Supply Dimensions of Drugs Sources in the Ottoman Socio-economic Life: Poppy and Hemp Plant

Sayfa
3031–3055
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Osmanlı ekonomik ve toplumsal hayatında önemli yeri olan haşhaş ve kenevir bitkisini uyuşturucu madde arzı boyutuyla ele alan bu çalışma, uyuşturucu maddeye kaynaklık eden afyon ve esrarı, Osmanlı sosyoekonomik yapısı çerçevesinde tahlil etmeyi amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Haşhaş ve kenevir, tarihsel süreç içerisinde farklı alanlarda talep gören bitkiler olarak dikkati çekmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bitkiler içerisinde haşhaştan elde edilen afyon ile kenevirden elde edilen esrar, farklı alanlara hitap etmiş olsa da bazı alanlarda ortak kullanıma sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Osmanlı ekonomik ve toplumsal hayatında önemli yeri olan haşhaş ve kenevir bitkisini uyuşturucu madde arzı boyutuyla ele alan bu çalışma, uyuşturucu maddeye kaynaklık eden afyon ve esrarı, Osmanlı sosyoekonomik yapısı çerçevesinde tahlil etmeyi amaçlamaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Haşhaş ve kenevir, tarihsel süreç içerisinde farklı alanlarda talep gören bitkiler olarak dikkati çekmiştir. Bu bitkiler içerisinde haşhaştan elde edilen afyon ile kenevirden elde edilen esrar, farklı alanlara hitap etmiş olsa da bazı alanlarda ortak kullanıma sahiptir. Bunların başında, her iki bitkinin de uyuşturucu özelliği nedeniyle tıbbî sahada ağrı giderici ve tedavi edici özellikleri yanında, keyif amacıyla kullanılan ve talep gören ürünler olmasıdır. Eski toplumlarda olduğu gibi Osmanlı toplumunda da afyon ve esrar bir taraftan sağlık sektörünün vazgeçilmez ürünleri olmuş diğer taraftan da gizli bir şekilde keyif amacıyla kullanılmıştır. Afyon ve esrarın farklı amaçlarla kullanılması ise her bir amaca uygun arz ve talep piyasanın oluşmasını sağlamıştır. Bu süreçte Osmanlı Devleti’nde afyon ve esrar maddelerinin sağlık sektöründe kullanılması amaçlandığı için üretimden başlayarak, pazarlama ve satış süreçlerini de içine alan bir piyasa düzeni oluşturulmaya gayret edilmiştir. Buna karşı keyif amacıyla kullanıma yönelik ise mücadele politikaları benimsenmiştir. Osmanlı ekonomik ve toplumsal hayatında önemli yeri olan haşhaş ve kenevir bitkisini uyuşturucu madde arzı boyutuyla ele alan bu çalışma, uyuşturucu maddeye kaynaklık eden afyon ve esrarı, Osmanlı sosyoekonomik yapısı çerçevesinde tahlil etmeyi amaçlamaktadır.

Abstract

Poppy and hemp have attracted attention as plants that are in demand in different areas in the historical process.Although among these plants, opium obtained from poppy and cannabis obtained from hemp addressed todifferent areas they have common use in some areas. First of all, because of the sedative properties of bothherbs, they are used and demanded for pleasure purposes, besides the pain relieving and therapeutic propertiesin the medical field. As in old societies, in Ottoman society, opium and cannabis are indispensable products of the health sector onthe one hand, and on the other hand, they are used secretly for pleasure. The use of opium and cannabis fordifferent purposes enabled the supply and demand market suitable for each purpose. In this process, as theopium and cannabis materials were intended to be used in the health sector in the Ottoman Empire, an effort was made to create a market order that includes marketing and sales processes, starting with production. Onthe other hand, fight policies have been adopted against the use for pleasure. This study, which deals withpoppy and hemp plants, which have an important place in Ottoman economic and social life, with their drugsupply dimension, aims to analyze poppy and hemp that are sources of drugs within the framework of Ottomansocioeconomic structure.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÖKTEPE, K. (2022). Osmanlı Sosyoekonomik Hayatında Uyuşturucu Madde KaynaklarınınArz Boyutu: Haşhaş ve Kenevir Bitkisi. History Studies, Cilt: 12 - Sayı: 6, 3031–3055. https://ajindex.com/articles/536644

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Kaynakça Osmanlı Arşivi Kaynakları BOA, Ali Emiri Selim (AE.SSLM.III), nr. 4731. BOA, Cevdet Evkaf (C.EV), nr. 626/31551. BOA, Cevdet Maliye (C.ML), nr. 98/4360, 180/7611, 253/10464, 450/18215, 540/22213, 665/27219. BOA, Dahiliye Nezâreti İdare Evrakı (DH.İD), nr. 87/30. BOA, Dahiliye Nezareti Mebâni-i Emiriye Hapishaneler Müdüriyeti (DH.MB.HPS), nr.165/76. BOA, Dahiliye Nezareti Mebâni-i Emiriye Hapishaneler Müdüriyeti Müteferrik Evrakı (DH.MB.HPS.M), nr. 46/17. BOA, Dahiliye Nezareti Mektubî Kalemi (DH.MKT), nr. 543/60, 946/6. BOA, Dahiliye Nezareti Tesri-i Muamelât ve Islahat Komisyonu (DH.TMIK.M), nr. 168/9. BOA, Hatt-ı Hümâyun (HAT), nr. 659/32171. BOA, İrade Dâhiliye (İ.DH), nr. 229/13732. BOA, İrade Rüsumat (İ.RSM), nr. 32/36. BOA, Meclis-i Vâlâ Riyâseti (MVL), nr. 179/53, 179/59, 180/79. BOA, Sadaret Mühimme Kalemi Evrakı (MKT.MHM), nr. 489/10. BOA, Sadaret Nezaret ve Devair Evrakı (MKT.NZD), nr. 77/17. BOA, Şûrây-ı Devlet (Ş.D), nr. 290/44, 1178/13. BOA, Topkapı Sarayı Müze Arşivi Defterleri (T.S.MA.d), nr. 1730, 1796. BOA, Zabtiye Nezâreti (ZB), nr. 308/50, 601/130. BOA, Dahili Mektûbat (DH.MKT), nr. 2370/7. BOA, Hazine-i Hâssa Nezâreti Defterleri (HH.d), nr. 24838. BOA, Maliyeden Müdevver Defter (MAD.d), nr. 8312, 9674. BOA, Sadaret Mektubî Kalemi (A.MKT), nr. 28/57. Basılı Eserler ve Tezler ALİ HAYDAR, Haşhaş Ziraatı, Matbaa-ı Osmaniyye, Dersaadet 1330. AMASYAN EFENDİ, Afyon Tohumu Ziraatı Layihası, La Türki Matbaası, İstanbul 1287. ATAR, Abdulkadir, Şeyhülislam Fetvaları Işığında Osmanlı’da İktisadi Hayat, Albaraka Yay., İstanbul 2020.
  2. AYBAR, Celal, Osmanlı İmparatorluğu’nun Ticaret Muvazenesi 1878-1913, Ankara 1939.
  3. BABAOĞLU, Ali Nahit, Uyuşturucu ve Tarihi, Kaynak Yayınları, İstanbul 1997.
  4. BAYTOP, Asuman, Türkiye’de Botanik Tarihi Araştırmaları, Tübitak Yayınları, Ankara 2004.
  5. BERRİDGE, Virginia, Opium And The People (Opiate Use and Drug Control Policy in Nineteenth and Early Twentieth Century England), London 1999.
  6. BOOTH, Martin, Haşhaştan Eroine Uyuşturucunun 6000 Yıllık Öyküsü, Sabah Kitapları, İstanbul 1996.
  7. BOSTAN, İdris, Osmanlı Bahriye Teşkilâtı: XVII. Yüzyılda Tersâne-i Amire, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1992.
  8. BULDUK, Üçler, XVI. Asırda Karahisar-ı Sahib Sancağı, (Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü), Ankara 1993.
  9. ÇITIR, Burak, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Türkiye’de Afyon Ziraati ve Ticareti (1900-1939), (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2015).