Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırmanın temel kaynağınıGenelkurmay ATASE Arşivi ve Cumhurbaşkanlığı Cumhuriyet Arşivindeki belgeler oluşturmuştur.İlaveten süreli yayınlar ve telif eserlerden de yararlanılmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Çalışmanın amacı Hatay’ın bağımsızlığını kazanması sürecinde, Nisan 1938’den itibarenHatay’daki seçim faaliyetlerinin başlamasıyla birlikte Türkiye ve Türkler aleyhinde yapılan olumsuzpropaganda faaliyetlerini irdelemek olarak tanımlanır.1936 yılında Hatay sorunun ortaya çıkmasıyla birlikte Türkiye’nin yürütmüş olduğu barışçı diplomasimeyvesini vermiş, Sandler raporu doğrultusunda Milletler Cemiyeti Nisan 1937’de Sancak’ın ayrıvarlığını kabul etmiştir. Sancak için hazırlanan statü ve anayasa gereğince yasama meclisininoluşturulması için seçimlerin yapılması kararlaştırılmıştır. Bu amaçla Nisan 1938’de Sancak’taseçimlerin başlaması öngörülmüştür.Bu süreçte seçimlerin Türkler aleyhine sonuçlanması için Milletler Cemiyeti Seçim Komisyonuüyeleri ve Fransa propaganda faaliyetlerine başlamıştır. Seçim Komisyonu seçim yönetmeliğiniFransız görevlilerine danışarak hazırladığı gibi ayrıca halka bir beyanname neşrederek Türk olmayanunsurların baskıya maruz kaldığını belirtmiştir. Öte yandan Fransa seçimlerin kendi lehinesonuçlanması için Türkiye aleyhtarı propaganda faaliyetlerini hızlandırmıştır. Fransa, Suriye’debulunan Hınçak ve Taşnak Ermenilerini keza Arap nüfusunu Hatay’a taşıyarak bunları seçmen olarakkaydetmiş, böylece bölgedeki Arap ve Ermeni nüfusunu artırmıştır. Seçimlerde Türklerden yana olanAlevi halkı baskı altına almış, Türk listelerine kaydolmak isteyen seçmenlere gözdağı vermek içinlistelere yazılanların katledileceğine ilişkin propaganda yayılmıştır. Bu şekilde Türklerin seçmensayısı az gösterilmeye çalışılmıştır. Fransa’nın kışkırtmalarıyla Arap dünyasında Türkiye aleyhtarıpropaganda faaliyetleri hız kazanmıştır. Fransa’nın propagandif tavrı bölgede bulunan etnik unsurlararasında gerginliği tırmandırmıştır.Bölgede aktif propaganda yapan diğer bir ülke ise İtalya’dır. İskenderun’daki İtalyan konsolosu İtalyalehine propaganda faaliyetlerini artırarak Alevilere “Alevi Faşistliği” propagandası yapmıştır.Türkiye, Hatay’daki yabancıların muntazam bir şebeke kurarak bir program dâhilinde yaptıklarıpropagandaları önlemek ve aktif bir karşı propaganda faaliyetine koyulmak gerektiğini anlamıştır.Araştırmada 1938 Hatay seçimleri sırasında Fransa’nın ve bilahare İtalya’nın Türkler aleyhine yaptığıpropaganda faaliyetleri arşiv kaynaklarına dayanarak irdelenmiştir. Araştırmanın temel kaynağınıGenelkurmay ATASE Arşivi ve Cumhurbaşkanlığı Cumhuriyet Arşivindeki belgeler oluşturmuştur.İlaveten süreli yayınlar ve telif eserlerden de yararlanılmıştır.
Abstract
The purpose of this study is to investigate negative propaganda activities against Turkey and Turkish people with the start of election activities in Hatay during the period that Hatay gained independence as from April 1938. In 1936, the peaceful policy carried out by Turkey for solving the Hatay problem brought results, and the League of Nations recognized the independence of the Sanjak in accordance with the Sandler report in April, 1937. It was decided to hold elections in order to form a legislative assembly in conformity with the status and constitution prepared for the Sanjak. For this purpose, it was proposed to start elections in the Sanjak in April, 1938. Members of the Election Commission of the League of Nations and France started propaganda activities for arriving at a conclusion against Turkish people during this period. The Election Commission prepared the election regulation in consultation with the French officials and also stated that non-Turkish groups were under pressure by promulgating a declaration to the community. Moreover, France accelerated the propaganda activities against Turkey for the purpose that the elections would result in its own favour. France moved Hınçak and Taşnak Armenians and also Arab population from Syria to Hatay and registered them as electors and thus increased the Arabic and Armenian population in the region. In the elections, it suppressed the Alevi people who were on Turkey’s side, and propaganda was spread about that the listed people would be slaughtered in order to threaten the people who desired to enrol into the Turkish lists. By this way, the number of Turkish electors was tried to be shown lesser. With the provocations of France, propaganda activities against Turkey accelerated in the Arabic world. The propagandistic attitude of France increased the tension among the ethnic groups in the region. Another country carrying out active propaganda in the region was Italy. The Italian consul in İskenderun increased the propaganda activities on behalf of Italy and carried out “Alevi Fascism” towards the Alevi people. Turkey understood that it was necessary to prevent propaganda activities of the foreigners in Hatay performed by forming a coordinated network within the scope of a program and to settle down an active counter-propaganda. In this research, the propaganda activities of France during the 1938 Hatay elections and of Italy afterwards against Turkish people were analysed depending on archival resources. The main sources of the research were the documents in the ATASE Archive of General Staff and the Republic Archives of the Presidency. Moreover, periodicals and the copyrighted works were also used.