Dergiler / Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 13

DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİNDE ERMENİ CEMAATİNİN İKTİDARA YAKLAŞIMI: PATRİK KAREKİN HAÇADURYAN'IN BAŞBAKAN ADNAN MENDERES'E ARZUHALLERİ (1951-1960)

THE APPROACH OF ARMENIAN MINORITY TOWARDS THE GOVERNMENT: PATRIARCH KAREKIN HAÇADURYAN'S PETITIONS TO PRIME MINISTER ADNAN MENDERES (1951-1960)

Sayfa
185–215
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi belgeleri, resmi yayınlar ve dönemin gazeteleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Cumhuriyet döneminde Türkiye'de yaşayan Ermeni vatandaşlar diğer azınlıklar gibi devletle olan ilişkilerini Lozan Antlaşması çerçevesinde sürdürmüşlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle dünyada ve Türkiye'de hissedilen demokratikleşme süreci, azınlık haklarını da olumlu yönde etkilemiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi belgeleri, resmi yayınlar ve dönemin gazeteleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Cumhuriyet döneminde Türkiye'de yaşayan Ermeni vatandaşlar diğer azınlıklar gibi devletle olan ilişkilerini Lozan Antlaşması çerçevesinde sürdürmüşlerdir. Ermeni cemaa- ti, Tek Parti döneminde iktidara karşı daha mesafeli bir tavır içerisinde olmuştur. Ancak II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle dünyada ve Türkiye'de hissedilen demokratikleşme süreci, azınlık haklarını da olumlu yönde etkilemiştir. Özellikle Demokrat Parti'nin ikti- dara gelmesi ile Ermeniler sorunlarını Hükümet nezdinde daha rahat ifade etmeye baş- lamış, bu durum Ermeni cemaatinin DP'ye olan sempatisini artırmıştır. Araştırmanın odak noktasını Ermeni Patriği Karekin Haçaduryan'ın Ermeni cemaatinin sorunlarına çözüm bulmak için yaptığı çalışmalar oluşturmaktadır. Bu kapsamda Ha- çaduryan'ın Başbakan Adnan Menderes'e göndermiş olduğu arzuhaller, Ermeni cemaa- tinin taleplerini gündeme taşımış ve bu istekler en üst noktada karşılık bulmuştur. Özel- likle kilise ve vakıflarla ilgili meseleler ve bununla bağlantılı diğer sorunların halledilme- sinde Haçaduryan'ın mektuplarının büyük bir payı olduğunu söylemek mümkündür. Çalışmanın amacı, DP döneminde Patrik olarak seçilen Karekin Haçaduryan'ın Başbakan Adnan Menderes'e gönderdiği arzuhaller dikkate alınarak Ermeni cemaati ile iktidar arasındaki ilişkilerin boyutunu irdelemektir. Bu meyanda Haçaduryan'ın ilişkileri nor- malleştirme çabası ve Ermeni cemaatinin birikmiş sorunlarını dile getirmesi, buna karşı- lık Başbakan Adnan Menderes'in bu sorunları çözmeye yönelik iradesi de değerlendiril- miştir. İncelenen dönemde gündemde olan sorunlara çözüm arayışları günümüzde de- vam etmekte olan azınlık hakları ile ilgili tartışmalara ışık tutacaktır. Araştırma Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi belgeleri, resmi yayınlar ve dönemin gazeteleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.

Abstract

During the Republic period, Armenian citizens living in Turkey maintained theirrelations with the state within the scope of Lausanne Treaty like other minority groups. Armenian minority had more distant attitudes towards the government during the single-party period. However, the de- mocratization process which wasfelt with theend of The Second World War both in the world and in Turkey also influenced therights of minority groups positively. Armenians began to express their problems more comfortably to the government especially with the Democrat Party's acceding to power and this situation increased thesympathy of Armenian minority towards the Democrat Party. The main focus of thisstudy is comprised of the Armenian Patriarch Karekin Haçaduryan's at- tempts to find solutionsforthe problems of Armenian minority. Within thisscope, the petitions sent by Haçaduryan to the Prime Minister Adnan Menderes put the demands of Armenian minor- ity into words and all these demands were met at the highest level. It can also besaid that Ha- çaduryan'sletters played an important role especially in thesolution of the issues on churches and charitablefoundations and other problems related to them. This study examinestherelations between the Armenian minority and the government considering the petitionssent by Karekin Haçaduryan, who wasselected asthe patriarch in the Democrat Party period, to the Prime Minister Adnan Menderes. In this aspect, the Prime Minister Adnan Mende- res's decisionsto solve the problemsin return to Haçaduryan' attemptsto normalizetherelations, and his putting all problems of Armenian minority into words areevaluated. Solution seeking attemptsfor the problems during the mentioned period will shed light on the discussionsrelated to minority rights which are going on today. This study has been prepared based on the documents of The Republic Archive of The Prime Ministry, formal publications and newspapers of therelated period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KURNAZ, F. Ş. (2022). DEMOKRAT PARTİ DÖNEMİNDE ERMENİ CEMAATİNİN İKTİDARA YAKLAŞIMI: PATRİK KAREKİN HAÇADURYAN'IN BAŞBAKAN ADNAN MENDERES'E ARZUHALLERİ (1951-1960). Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 13, 185–215. https://ajindex.com/articles/596190

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (2)

  1. Arşiv Belgeleri Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA), -BCA, nr. 30.18.1.2/132.45.11. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.868.5. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.866.9, s. 1-4. -BCA, nr. 30.1.0.0/116.732.5, s. 4. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.866.7, s. 2-3. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.866.8, s. 1-3. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.867.11. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.867.2, s. 1-2. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.868.1, s. 1-5. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.869.3. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.870.1, s. 1-29. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.870.7, s. 3-30. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.871.3, s. 1-5. -BCA, nr. 30.1.0.0/133.871.4, s. 1-2. -BCA, nr. 30.1.0.0/18.101.4. -BCA, nr. 30.1.0.0/5.24.9, s. 1-2. -BCA, nr. 30.10.0.0/109.723.12, s. 1-3. -BCA, nr. 30.18.1.2/113.38.4. -BCA, nr. 30.18.1.2/123.72.1. -BCA, nr. 30.18.1.2/124.93.3. -BCA, nr. 30.18.1.2/137.104.16. -BCA, nr. 30.18.1.2/144.75.20. -BCA, nr., 30.1.0.0/133.870.6. Düstur, Resmi Gazete ve Tutanaklar -Düstur, Tertip 2, C. 5, (1 Teşrinisani 1328-31 Teşrinievvel 1329), Matbaa-i Osmaniye, Dersaadet 1332. -Düstur, Tertip 2, C. 5, (1 Teşrinisani 1328-31 Teşrinievvel 1329), Matbaa-i Osmaniye, Dersaadet 1332. -Düstur, Tertip 2, C. 6, (1 Teşrinisani 1329-31 Teşrinievvel 1330), Matbaa-i Amire, Dersaa- det 1334. -Lozan Barış Konferansı Tutanaklar-Belgeler, İkinci Takım, C. II, Çev. Seha L.Meray, 3. Baskı,
  2. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2001. -T.C. Resmî Gazete, 13 Haziran 1935, S. 3027, s. 5319-5322. -T.C. Resmî Gazete, 13 Kânunuevvel 1934, S. 2879, s. 4527. -T.C. Resmî Gazete, 14 Temmuz 1938, S. 3959, s. 10274. -T.C. Resmî Gazete, 2 Temmuz 1934, S. 2741, s. 4075. -T.C. Resmî Gazete, 29 Teşrinisani 1934, S. 2867, s. 4501. -T.C. Resmî Gazete, 29 Teşrinisani 1934, S. 2867, s. 4501. -T.C. Resmî Gazete, 4 Haziran 1949, S. 7224, s. 16245. -TBMM Zabıt Ceridesi, Devre X, C. 8, İçtima 2, Ondokuzuncu İnikat, 26.XII, 1955, s.432. -TBMM Zabıt Ceridesi, Devre X, İçtima 2, C. 13, Seksendördüncü İnikat, 2.VII.1956, s. 15- 16. Süreli Yayınlar -"40 Bin Köy, 640 Belediyede Yapılacak Olan Seçimler ", Milliyet, 11.07.1950, s. 2. -"Başbakan, Ermeni Patriğini Kabul Etti", Cumhuriyet, 19.12.1952, s. 6. -"E. İzzet Benice ve Ermeni Patriğinin Menderes'e Yazdığı Mektup Açıklandı", Milliyet, 12.09.1960, s. 1. -"Ermeni Cemaati Patrik Haçaduryanı Protesto Ederek İstifasını İstiyor", Cumhuriyet, 13.09.1960, s. 1. -"Ermeni Gregoryan Patriği Dün Seçildi", Milliyet, 03.12.1950, s. 5. -"Ermeni Patriği 170 Kilo Altını Getiremedi ", Cumhuriyet, 10.10.1957, s. 1. -"Ermeni Patriği Ankara'dan Hareket Etti ", Milliyet, 07.04.1951, s. 5. -"