Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 18

Geçmişin yeniden inşası: Târîh-i Sultân Selîm Han ve tasvirleri

Reconstruction of the past: Târîh-i Sultân Selîm Han and its illustrations

Sayfa
63–82
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu yazı ile amaçlanan, çoğunlukla saray örnekleri ile tanınan Osmanlı tasvir sanatında, saray dışında üretilmiş olması ile özgün bir yere sahip olan bu el yazmasından yola çıkarak saray dışındaki resim ortamının niteliği hakkında bazı gözlemler yapmak; Osmanlı kentlilerinin geçmişlerini algılama ve bu algıyı görsel dile aktarma biçimlerini 17. yüzyılın özgül koşulları içinde anlamaya çalışmaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu yazının çıkış noktasını 17. yüzyılın ilk yarısında resimlenmiş olan resimli bir I.
📊
Temel Bulgular & Veri:Selîm tarihi oluşturur.
💡
Sonuç & Katkı:Bu yazı ile amaçlanan, çoğunlukla saray örnekleri ile tanınan Osmanlı tasvir sanatında, saray dışında üretilmiş olması ile özgün bir yere sahip olan bu el yazmasından yola çıkarak saray dışındaki resim ortamının niteliği hakkında bazı gözlemler yapmak; Osmanlı kentlilerinin geçmişlerini algılama ve bu algıyı görsel dile aktarma biçimlerini 17. yüzyılın özgül koşulları içinde anlamaya çalışmaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu yazının çıkış noktasını 17. yüzyılın ilk yarısında resimlenmiş olan resimli bir I. Selîm tarihi oluşturur. Târîh-i Sultân Selîm Han adlı bu eser, Hoca Sâdeddin Efendinin Tâcüt-tevârîhinin I. Selîm devrine ayrılmış son bölümünü oluşturur. El yazmasında, çoğunlukla I. Selîmin askerî seferleri sırasında meydana gelen olayları betimleyen otuz dört tasvir yer alır. Resimlerin üslup ve ikonografisi saray dışında üretildiğini ve tüketildiğini düşündürür. Bu yazı ile amaçlanan, çoğunlukla saray örnekleri ile tanınan Osmanlı tasvir sanatında, saray dışında üretilmiş olması ile özgün bir yere sahip olan bu el yazmasından yola çıkarak saray dışındaki resim ortamının niteliği hakkında bazı gözlemler yapmak; Osmanlı kentlilerinin geçmişlerini algılama ve bu algıyı görsel dile aktarma biçimlerini 17. yüzyılın özgül koşulları içinde anlamaya çalışmaktır.

Abstract

The main topic of this paper is an illustrated history of Selîm I produced at the mid. seventeenth century. The manuscript called Târîh-i Sultân Selîm Han constitutes the last part of the Tâcü t-tevârîh, the Crown of Histories , written by Hoca Sâdeddin Efendi. The Târîh-i Sultân Selîm Han includes 34 full-page paintings made probably by the same artist. The illustrations of the manuscript depict events took place during the reign of Selîm I. As a rare example of commercial painting production outside the Ottoman palace workshop, this manuscript gives an invaluable opportunity to discuss the nature of the bazaar painting as well as the past concept of Ottoman city dwellers. Beside it, the iconography of its paintings enables us to examine the impact of the oral literary tradition on shaping visual imaginations of the Ottomans.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DEĞİRMENCİ, T. (2022). Geçmişin yeniden inşası: Târîh-i Sultân Selîm Han ve tasvirleri. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 18, 63–82. https://ajindex.com/articles/533663

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Aktepe, M. (1958). Hoca Sa’deddin Efendi’nin Tâcü’t-tevarih’i ve Bunun Zeyli Hakkında. Türkiyat Mecmuası, XII (106), 101-111.
  2. And, M. (1985). 17. Yüzyıl Türk Çarşı Ressamları. Tarih ve Toplum, 6, 40-45.
  3. And, M. (1989). 17. Yüzyıl Türk Çarşı Ressamlarının Padişah Portreleri. Türkiyemiz, 58, 4-13.
  4. Argunşah, M. (2009, Fall). Türk Edebiyatında Selîmnameler. Turkish Studies, 4(8), 31- 47. Assman, J. (2001). Kültürel Bellek. Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik (A. Tekin, Çev.). İstanbul:
  5. Ayrıntı Yayınları.
  6. Ayan, H. (1981). Cevrî, Hayâtı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Divanının Tenkidli Metni. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Basımevi. Babinger, F. (1992). Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri (C. Üçok, Çev.). Ankara:
  7. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  8. Blochet, E. (1932-1933). Catalogue des Manuscrits Turcs. 1.cilt, Paris: Bibliothèque Nationale. Değirmenci, T. (2011). An Illustrated Mecmua: The Commoner’s Voice and the Iconography of the Court in Seventeenth-Century Ottoman Painting. Ars Orientalis, 41, 186-218.
  9. Değirmenci, T. (2012). Şah İsmail’in Gözdesi Tâclı Hanım’ın Tasviri. Toplumsal Tarih, 211, 42-45.
  10. Derman, M. U. (1994). Derviş Abdî-i Mevlevî. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi içinde (C. 9, ss. 190-191). İstanbul:
  11. Türkiye Diyanet Vakfı. Dikici, A. E. (2006).
  12. Imperfect Bodies, Perfect Companions? Dwarfs and Mutes at the Ottoman Court in the Sixteenth and Seventeenth Centuries. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sabancı Üniversitesi,
  13. İstanbul.
  14. Doğan, M. (1992). Çerkesler Katibi Yusuf’un Selîm-Nâmesi’nin Mukâyeseli Metin Tenkidi ve Değerlendirmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi.
  15. Emecen, F. (2012). Yavuz Sultan. İstanbul: Yitik Hazine Yayınları. Evliyâ Çelebi. (2007). Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi. Seyit Ali Kahraman-Yücel Dağlı- R. Dankoff (Haz.), 10. Kitap. İstanbul:
  16. Yapı Kredi Yayınları.
  17. Fentress, J. and Chris W. (1992). Social Memory. Oxford: Blackwell Publishers.
  18. Fox, A. (2000). Oral and Literate Culture in England, 1500-1700. Oxford: Oxford University Press.
  19. Gökbilgin, M. T. (1993). Sancak-ı Şerif. İslâm Ansiklopedisi içinde ( C. 10. ss. 189- 191). İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları. Hoca Sadeddin Efendi. (1279). Tâcü’t-tevârîh. 2.cilt, İstanbul:
  20. Tabhane-i Amire. Kafadar, C. (1994). Eyüp’te Kılıç Kuşanma Törenleri. Eyüp: Dün/Bugün, Sempozyum, 11-12 Aralık 1993. T. Artan (Yay.Haz.), İstanbul:
  21. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Kâtip Çelebi. (2007). Keşfü’z-Zunûn, An Esâmi’l-Kütübi Ve’l-Fünûn (Kitapların Ve İlimleri