Dergiler / Gazi Türkiyat / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 24

ULUSAL DİL İNŞASI SÜRECİNDE ÖZ TÜRKÇE İLK ROMAN: SAVAŞTAN BARIŞA

Sayfa
141–150
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dönemin ölçünlü Türkçesinin dışında kalan ve yazarların kendi teklifi olan sözcükler eserin sonunda; “Kullandığımız Yeni Öz Türkçe Sözler” başlığı altında bir sözlükçede toplanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:1932 yılında Atatürk’ün Türk Dili Tetkik Cemiyeti’nin kurulmasına öncülük etmesi; bir ulusdevlet politikası ile Öz Türkçe ve/veya Öz Türkçeye uygun yeni kelimelerin türetilmesini ve bu kelimelerin yaygınlaştırılmasını da başlatmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Atatürk devri dil politikalarının öz Türkçeleşme yolunda ilginç bir örneği, Vâla Nureddin ve eşi Çüruksulu Meziyet’in “1934 Dil Bayramı’na Armağan” olarak sunduğu “Savaştan Barışa” isimli romandır.
💡
Sonuç & Katkı:Dönemin ölçünlü Türkçesinin dışında kalan ve yazarların kendi teklifi olan sözcükler eserin sonunda; “Kullandığımız Yeni Öz Türkçe Sözler” başlığı altında bir sözlükçede toplanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Vâla Nureddin · Türk Dil Kurumu · Savaştan Barışa

Özet

1932 yılında Atatürk’ün Türk Dili Tetkik Cemiyeti’nin kurulmasına öncülük etmesi; bir ulusdevlet politikası ile Öz Türkçe ve/veya Öz Türkçeye uygun yeni kelimelerin türetilmesini ve bu kelimelerin yaygınlaştırılmasını da başlatmıştır. Bu süreçte ele alınan dil politikalarının en büyük destekçileri, devrin aydın, akademisyen ve edebiyatçı kimlikleri ile öne çıkan kişileridir. Atatürk devri dil politikalarının öz Türkçeleşme yolunda ilginç bir örneği, Vâla Nureddin ve eşi Çüruksulu Meziyet’in “1934 Dil Bayramı’na Armağan” olarak sunduğu “Savaştan Barışa” isimli romandır. Eserin yazarları romanı; “Kendi çeşidinde şimdilik ilk okuş” olarak tanımlamakta ve romanda “bir tek yabancı söz” kullanmadıklarını ve romanın “su katılmamış Türk” olduğunu iddia etmektedirler. Romanın dili oluşturulurken; Tarama Dergisinde yer alan kelimelerden ve Türk dilinin lehçelerinden faydalanıldığı belirtilmektedir. Yazarlar kendileri tarafından uydurulmuş yeni sözcüklere de romanda yer vermiştir. Dönemin ölçünlü Türkçesinin dışında kalan ve yazarların kendi teklifi olan sözcükler eserin sonunda; “Kullandığımız Yeni Öz Türkçe Sözler” başlığı altında bir sözlükçede toplanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

OĞUZ, B. B. (2022). ULUSAL DİL İNŞASI SÜRECİNDE ÖZ TÜRKÇE İLK ROMAN: SAVAŞTAN BARIŞA. Gazi Türkiyat, Cilt: 0 - Sayı: 24, 141–150. https://ajindex.com/articles/520926

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. AKSOY, Ömer Asım (1963), Atatürk ve Dil Devrimi (Dil Alanındaki Çalışmalara Genel Bir Bakış). Ankara:
  2. Milli Eğitim Basımevi. ALTHUSSER, Louis (1995), İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. İstanbul:
  3. İthaki Yayınları ATAY, Falih Rıfkı (1969), Çankaya –Atatürk’ün Doğumundan Ölümüne Kadar. İstanbul: Doğan Kardeş Matbaacılık Sanayii A.Ş Basımevi. ÇÜRÜKSULU MEZİYET – VÂ-NÛ (1934), Savaştan Barışa. İstanbul:
  4. Vakıt Matbaası İMER, Kamile (1972), Dilde Değişme Gelişme Açısından Türk Dil Devrimi. Ankara:
  5. Türk Dil Kurumu Yayınları KORKMAZ, Zeynep (1985), Dil İnkılabının Sadeleşme ve Türkçeleşme Akımları Arasındaki Yeri. Ankara:
  6. Türk Tarih Kurumu NAZIM, Nabizade (2015), Karabibik. İstanbul: Dergâh Yayınları SADOĞLU, Hüseyin (1972), Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri. Ankara:
  7. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yay. SADOĞLU, Hüseyin (2003), Türkiye’de Ulusçuluk ve Dil Politikaları. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları VARDAR, Berke yönetiminde (1999). XX. Yüzyıl Dilbilimi (Kuramcılardan Seçmeler). İstanbul: Multilingual Yay.