KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / F L S F / Süleyman Demirel Üniversitesi Felsefe Dergisi / 2013 / Cilt: 8 - Sayı: 16

İslam mantıkçıklarına göre hulfi kıyasın bilgi değeri ve denetlenmesi

(Epistemic Justification and Evaluation of Qiyas-i Khulf at Islamic Logicians)

Hülya ALTUNYA
Yunus Emre AKBAY
İ. Latif HACINEBİOĞLU
Saliha KELEŞ
Sayfa
41–61
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hulfî kıyasın bilgi temellendirme ve delillendirmeleri açısından kullanım şekil ve alanları, Aristoteles, Fârâbî, İbni Sina, Gazzâlî, İbn Rüşd gibi filozofların örneklendirmeleri ve yorumları göz önüne alınarak, epistemik değer açısından incelendi.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede, Hulfî kıyasın mantıktaki yeri, kullanımı ve epistemik değeri incelendi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hulfî kıyasın dilsel ve tarihsel kökenlerinden yola çıkarak, bilgi değeri ve denetlenmesi üzerine yapılan tartışmalar ele alındı.
💡
Sonuç & Katkı:Hulfî kıyasın bilgi temellendirme ve delillendirmeleri açısından kullanım şekil ve alanları, Aristoteles, Fârâbî, İbni Sina, Gazzâlî, İbn Rüşd gibi filozofların örneklendirmeleri ve yorumları göz önüne alınarak, epistemik değer açısından incelendi.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalede, Hulfî kıyasın mantıktaki yeri, kullanımı ve epistemik değeri incelendi. Hulfî kıyasın dilsel ve tarihsel kökenlerinden yola çıkarak, bilgi değeri ve denetlenmesi üzerine yapılan tartışmalar ele alındı. Hulfî kıyasın şekil ve kullanım alanları araştırıldı. Hulfî kıyasın diğer kıyas şekilleri ile benzerlik ve farklılıkları tespit edilerek, çelişki ve karşıtlığın bu kıyastaki farklı kullanımları üzerinde duruldu. Hulfî kıyasın bilgi temellendirme ve delillendirmeleri açısından kullanım şekil ve alanları, Aristoteles, Fârâbî, İbni Sina, Gazzâlî, İbn Rüşd gibi filozofların örneklendirmeleri ve yorumları göz önüne alınarak, epistemik değer açısından incelendi.

Abstract

In this article, the place and importance of Qiyas-ı Khulf in logic is examined in terms of its usage and epistemic value. The historical and linguistic backgrounds of Qiyas-ı Khulf are discussed as well as its structure, subject area, epistemic value and justifications. Moreover, the area of usage and the structural features of Qiyas-ı Khulf are held in relation to other types of qiyas. Different usage of contradiction andcontrary propositions are also indicated. The structure and area of usage of qiyas-i Khulf in terms of epistemic grounding and justification are analysed through philosophers like Aristotle, al-Farabi, Avicenna, al-Ghazali, and Averroes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ALTUNYA, H., AKBAY, Y. E., HACINEBİOĞLU, İ. L., KELEŞ, S. (2022). İslam mantıkçıklarına göre hulfi kıyasın bilgi değeri ve denetlenmesi. F L S F / Süleyman Demirel Üniversitesi Felsefe Dergisi, Cilt: 8 - Sayı: 16, 41–61. https://ajindex.com/articles/517483

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Ahmet Cevdet Paşa, Mi’yar-ı Sedat, sadeleştirme: Hasan Tahsin Feyizli, Fecr Yayınevi, Ankara, 1998.
  2. ARİSTO, Topikler Organon, çeviren: Hamdi Ragıb Atademir, Hamlet Yayınları, İstanbul, 2000.
  3. ARİSTOTELES, Önerme Organon II, çeviren: Hamdi Ragıb Atademir, MEBY, İstanbul, 1989.
  4. ARİSTOTELES, Metafizik, çeviren: Ahmet Arslan, Sosyal Yayınları,
  5. II. Basım, İstanbul, 1996.
  6. BOLAY, Naci, İbni Sina Mantığında Önermeler, MEBY, İstanbul, 1994.
  7. CEVİZCİ, Ahmet, Felsefe Sözlüğü, Paradigma Yayınları, İstanbul, 2010.
  8. CEVİZCİ, Ahmet, İlkçağ Felsefesi Tarihi, Asa Yayınevi,
  9. I. Basım, Bursa, 1998.
  10. CREİGHTON, James Edwin, An Introductory Logic, The Macmillan Company, London, 1908. CÜRCÂNÎ, Seyyid Şerif, et-Târifât, Dârû’l-Kitâbi’l-Arabî, tahkik: İbrahim el- Ebyâri, h. 1405. ÇALDAK, Hüseyin, “Gazali’ye Göre Fasit Kıyas”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, XI/1, Sivas, 2007.
  11. ÇAPAK, İbrahim, Gazali’nin Mantık Anlayışı, Elis Yayınları, Ankara, 2005.
  12. ÇAPAK, İbrahim, Stoa Mantığı ve Farabi’ye Etkisi, Araştırma Yayınları, Ankara, 2007.
  13. ÇAPAK, İbrahim, “Gazali’ye Göre Beş Sanatta Kullanılan Öncül Çeşitleri”, KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 6, 2005.
  14. ÇÜÇEN, Abdülkadir, Mantık, Sentez Yayıncılık, VII. Basım, Bursa, 2012.
  15. EMİROĞLU, İbrahim, Klasik Mantığa Giriş, Elis Yayınları, Ankara, 2012.
  16. EMİROĞLU, İbrahim, “Petitio Principii Nedir?”, Felsefe Dünyası, Sayı: 9, Ankara, 1993.
  17. EMİROĞLU, İbrahim, “Cedel Nedir?”, DEÜİFD, Sayı: XII, İzmir, 1999. FÂRÂBÎ, Kitâbu’l-Cedel, el-Mantık İnde’l-Fârâbî içinde, tahkik: Refik el-Acem, Dâru’l-Meşrik, Beyrut,1986. FÂRÂBÎ, Kıyasu’s-Sağir, Farabi’nin Bazı Mantık Eserleri içinde, çeviri ve tahkik: Mübahat Türker Küyel, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara, 1990. GAZZÂLÎ, Mi’yaru’-İlim, tahkik: Süleyman Dünya, Dâru’l-Meârif, Mısır, 1961. GAZZÂLÎ, Makasidu’l-Falasife, tahkik: Süleyman Dünya, Dâru’l-Meârif, Mısır, 1961.
  18. GRÜNBERG, Teo, vd., Mantık Terimleri Sözlüğü, Genişletilmiş III. Basım, Metu Press, Ankara, 2003.
  19. GÜÇLÜ, A.Bâki, vd., Felsefe Sözlüğü, Bilim ve Sanat, Ankara, 2002.
  20. GYEKYE, Kwame, “Al-Farabi on the Logic of the Arguments of the Muslim Philosophical Theologians”, Journal of the History of Philosophy, 27: 1, 1989.
  21. HACINEBİOĞLU, İ.Latif “Bir Düşünce ve Mantık Problemi Olarak Paradoks”, Kaygı, Sayı: 7, Bursa, Güz 2006.
  22. HASIRCI, Nazım, İbn Teymiyye’nin Mantık Eleştirisi, Araştırma Yayınları, Ankara, 2010. HEYET, el-Mu’cemu’l-Felsefe, Kahire, 1983.
  23. HONDERİCH, Ted (Ed.), The Oxford Companion to Philosophy Oxford University Press,