Dergiler / Erdem / 2009 / Cilt: 0 - Sayı: 53

Divan Şiirinde Ortak Mahlas Sorunu ve Kabûlî Örneği

The Problem of Common Pseudonym in Divan Poetry and the Case of Kabûlî

Dergi
Erdem
Sayfa
55–81
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yazıda daha sonra, Kabûlî örneğinden hareketle konu daha net hale getirilmiş ve Kabûlî mahlasını kullanan şairlerin de yer yer karıştırıldığı; Gedizli Kabûlî’nin şiirlerinin Sirozlu Kabûlî’ye ve Şeyh Mustafa Kabûlî’ye ait olarak gösterildiği ifade edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede önce, divan şiirindeki ortak mahlas sorunu ele alınmış, ortak mahlas kullanımının divan şiirinde nasıl karşılandığı, sebepleri, sonuçları, bu edebiyatın yaşadığı dönemde ve sonrasında ne gibi sıkıntılara sebep olduğu üzerinde durulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Başka şairlerle ortak mahlas kullanmaya divan şiiri geleneğinde iyi bakılmamış, hatta kimi zaman şairler bu yüzden mahlaslarını bile değiştirmişlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Yazıda daha sonra, Kabûlî örneğinden hareketle konu daha net hale getirilmiş ve Kabûlî mahlasını kullanan şairlerin de yer yer karıştırıldığı; Gedizli Kabûlî’nin şiirlerinin Sirozlu Kabûlî’ye ve Şeyh Mustafa Kabûlî’ye ait olarak gösterildiği ifade edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Divan şiiri · mahlas · müşterek mahlas

Özet

Bu makalede önce, divan şiirindeki ortak mahlas sorunu ele alınmış, ortak mahlas kullanımının divan şiirinde nasıl karşılandığı, sebepleri, sonuçları, bu edebiyatın yaşadığı dönemde ve sonrasında ne gibi sıkıntılara sebep olduğu üzerinde durulmuştur. Başka şairlerle ortak mahlas kullanmaya divan şiiri geleneğinde iyi bakılmamış, hatta kimi zaman şairler bu yüzden mahlaslarını bile değiştirmişlerdir. Müşterek mahlas kullanımı sonucu geçmişte ve günümüzde şairler ve şiirler karıştırılmış, hatta kimi zaman bu yüzden kavgalar bile yaşanmıştır. Bu bakımdan araştırmacıların çok dikkatli olması, ayrıntıları atlamaması, araştırma sırasında varsa şairlerin eserlerine, tezkirelere, önemli şiir mecmualarına ve ilgili yayınlara mutlaka müracaat etmesi gerekmektedir. Yazıda daha sonra, Kabûlî örneğinden hareketle konu daha net hale getirilmiş ve Kabûlî mahlasını kullanan şairlerin de yer yer karıştırıldığı; Gedizli Kabûlî’nin şiirlerinin Sirozlu Kabûlî’ye ve Şeyh Mustafa Kabûlî’ye ait olarak gösterildiği ifade edilmiştir.

Abstract

In this article, first of all the common pseudonym problem in Divan Poetry has been dealt with, and how the use of common pseudonym was met in the Divan Poetry. The study also deals with the reasons and results of this usage, and what kind of problems it caused during and after the period it existed. The use of common pseudonym with other poets had a negative impact in the Divan Poetry tradition, even the poets changed their pseudonyms for this reason. As a result of using common pseudonyms, poems and poets have been mistaken nowadays and in the past, even there have been quarrels among the poets from time to time. In this regard, the researchers must be very careful, must pay due attention to the details, have recourse to the works of poets, tezkires, the important anthologies of poetry and related publications. This study, then, will examine this question by analyzing the Kabûlî case. In this case, the poets using the pseudonym, “Kabulî”, and their poems have been mistaken as Gedizli Kabûlî’s, or Sirozlu Kabûlî or Şeyh Mustafa Kabûlî.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERDOĞAN, M. (2022). Divan Şiirinde Ortak Mahlas Sorunu ve Kabûlî Örneği. Erdem, Cilt: 0 - Sayı: 53, 55–81. https://ajindex.com/articles/504380

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Akün, Ömer Faruk, “Divan Edebiyatı”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 9, İstanbul 1994, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, s. 394-396. Ali Şîr Nevâyî, Mecâlisü’n-Nefâyis, Haz. Hüseyin Ayan-vd., Erzurum, 1995, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yayınları.
  2. Ambros, Edith Gülçin, “So any Medhî’s” [Pek Çok Medhîler], Türkische Miszeller: Robert Anhegger Festschrift, İstanbul, t.y., s. 25-33.
  3. Avşar, Ziya, Revânî Dîvânı, Konya 2007,
  4. Sebat Ofset Matbaacılık. Bayram, Ömer, Azerbaycan Sahası Tezkireleri ve Seyyid Azîm Şirvânî’nin Tezkiresi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Basılmamış Doktora Tezi, Ankara 2005. Beyânî Mustafa bin Carullah, Tezkiretü’ş-Şuara, Haz. İbrahim Kutluk, Ankara 1997,
  5. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  6. Bolat, Elif, “Kabûlî Mustafa Divanı (İnceleme-Metin)”, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2005.
  7. Boranoğlu, Turan, Bursalı Rahmî Çelebi Divanı’nın Tahlili, Fırat Üniversitesi,
  8. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Elazığ 1997. Bursalı Mehmed Tâhir, Osmanlı Müellifleri, Haz. Mustafa Tatçı-Cemal Kurnaz, Ankara 2000, Bizim Büro Yayınları, 2 C. Canım, Rıdvan, “Kabûlî/Mutasavvıf Divan Şâiri”, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Ankara 2004,
  9. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, C. 5, s. 276-277.
  10. Canım, Rıdvan, Edirne Şâirleri, Ankara 1995,
  11. Akçağ Yayınları.
  12. Canım, Rıdvan, Latîfî Tezkiretü’ş-Şu’ara ve Tabsıratu’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin), Ankara 2000, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  13. Cunbur, Müjgan, “Kabûlî/Divan Şâiri”, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Ankara 2004,
  14. Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, C. 5, s. 277. Çakıcı, Bilal, “Metinden Hareketle Edebiyat Tarihi: Fedaî Divanı Örneği”, I. Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Sempozyumu (23-26 Ekim 2007)
  15. Bildirileri, Isparta 2008, s. 149-154. Divan-ı Rahmî (Bursalı), Ankara Milli Kütüphane, Yazma A 6803/1. Divan-ı Rahmî (Kırımlı), Ankara Milli Kütüphane, Yazma A 5170. Divan-ı Rahmî (Kırımlı), Mektebetü’l-Melik Abdü’l-Aziz bi’l-Medîneti’l-Münevvere (Medine Melik Abdülaziz Kütüphanesi), Şeyhülislam Ârif Hikmet Bey Kitapları, No: 63. Divan-ı Şeyh Kabûlî Mustafa Edirnevî, Ankara Milli Kütüphane, Yazma A 2450. Elmas, Sevgi, Rahmî (Kırımlı, Mustafa) Hayatı, Edebî Şahsiyeti, Eserleri ve Divanının Tenkitli Metni, Trakya Üniversitesi,
  16. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anab