Dergiler / EĞİTİM VE İNSANİ BİLİMLER DERGİSİ: TEORİ VE UYGULAMA / 2014 / Cilt: 5 - Sayı: 9

Erdemli İnsan Yetiştirme Modeli: Hacı Bektâş-ı Velî Felsefesinden Çağcıl Eğitim Sistemleri İçin Bazı Çıkarımlar

Virtuous Human Education Model: Philosophy of Haci Bektas-i Veli and Some Implications for Education Systems

Sayfa
19–42
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hacı Bektâş-ı Velî, özellikle “Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye” ile “Makâlât” isimli eserlerinde dervişliğe birtakım manalar yüklemiş, dervişlerden beklentilerini dile getirmiş ve onlar için birtakım hedefler ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Hacı Bektâş-ı Velî’nin hayatı ve eserlerinden yola çıkarak onun dine, tasavvufa, ahlaka, ibadete, insana ve insan eğitimine yönelik düşüncelerinin incelenmesi ve bu düşüncelerin günümüz eğitimcileri açısından ne gibi doğurguları olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hacı Bektâş-ı Velî felsefesinden eğitimde nasıl istifade edileceğine dair paylaşımlarda bulunulmasının çalışmayı farklı kıldığı düşünülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Hacı Bektâş-ı Velî, özellikle “Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye” ile “Makâlât” isimli eserlerinde dervişliğe birtakım manalar yüklemiş, dervişlerden beklentilerini dile getirmiş ve onlar için birtakım hedefler ortaya koymuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Hacı Bektâş-ı Velî · tasavvuf · eğitim

Özet

Bu çalışmada Hacı Bektâş-ı Velî’nin hayatı ve eserlerinden yola çıkarak onun dine, tasavvufa, ahlaka, ibadete, insana ve insan eğitimine yönelik düşüncelerinin incelenmesi ve bu düşüncelerin günümüz eğitimcileri açısından ne gibi doğurguları olduğunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Hacı Bektâş-ı Velî, özellikle “Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye” ile “Makâlât” isimli eserlerinde dervişliğe birtakım manalar yüklemiş, dervişlerden beklentilerini dile getirmiş ve onlar için birtakım hedefler ortaya koymuştur. Dervişliğe yönelik düşüncelerinden hareketle onun insana yüklediği mana ve insanlar için belirlediği hedef davranışlar incelenmiştir. Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında yaptığı katkının yanı sıra fikirleri ile Türk kültür ve sosyal hayatına da damgasını vuran bir şahsiyet olan Hacı Bektâş-ı Velî’nin daha doğru ve bilimsel bir şekilde anlaşılması amacıyla beslendiği kaynaklar, yaşadığı coğrafyanın özellikleri, eserleri, ilim ve tahsil hayatı derinlemesine incelenmiştir. Hacı Bektâş-ı Velî’ye ait bazı söz ve şiirler, eğitimle ilgili çıkarımların sağlam bir temele oturması açısından doğrudan verilmiştir. Hacı Bektâş-ı Velî felsefesinden eğitimde nasıl istifade edileceğine dair paylaşımlarda bulunulmasının çalışmayı farklı kıldığı düşünülmektedir. Sonuç olarak, derin felsefi düşünceleri ile büyük bir fikir ve aksiyon adamı olarak gördüğümüz Hacı Bektâş-ı Velî’nin ilmî anlayışı ve öğretilerinin evrensel insanî değerlere sahip erdemli bir neslin yetişmesinde referans noktalarımızdan biri olabileceği kanaatine varılmıştır

Abstract

This study aimed to examine thoughts of Hacı Bektâş-ı Velî on religion, mysticism, morality, worship, human being, and education based on his life and works. It was also aimed to determine implications of his ideas which potentially can serve today’s pedagogists. Hacı Bektâş-ı Velî attributed several meanings to being a dervish, explained his expectations from dervishes and set them some goals in his studies especially in ‘‘Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye” and “Makâlât”. Considering his opinions related to being a dervish, meaning of being human and target behaviors of human beings were analyzed. As well as he had remarkable contribution to Turkization and Islamization of Anatolia, he has been an influential figure in social and cultural life of Turkish people. County he lived in, his academic training and works, resources he made use of were presented thoroughly in order for Hacı Bektâş-ı Velî to be understood more accurately and scientifically. Some sayings and poems belonging to Hacı Bektâş-ı Velî were quoted directly to rationalize our inferences about education. It was considered that sharing of ideas about how to take advantage of Hacı Bektâş-ı Velî philosophy in education made the study different. All the information gathered together and works examined in the study supported the conclusion that Hacı Bektâş-ı Velî with his wisdom and deep philosophical thoughts can be a role model in effort of raising virtuous generations possessing international human values

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAYAR, A. S., BAYAR, V. (2022). Erdemli İnsan Yetiştirme Modeli: Hacı Bektâş-ı Velî Felsefesinden Çağcıl Eğitim Sistemleri İçin Bazı Çıkarımlar. EĞİTİM VE İNSANİ BİLİMLER DERGİSİ: TEORİ VE UYGULAMA, Cilt: 5 - Sayı: 9, 19–42. https://ajindex.com/articles/498186

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Akyüz, Y. (1982a). İbn-i Sina’nın Türk ve Dünya eğitim tarihindeki yeri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 15 (1), 1-13.
  2. Akyüz, Y. (1982b). Farabi’nin Türk ve Dünya eğitim tarihindeki yeri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 15 (2), 81-88.
  3. Aktaş, Ç. (2000). Toplumsal açıdan erenlerin ser çeşmesi: Hacı Bektaşi Veli. GÜ Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Dergisi, 14, 199-231.
  4. Aslan, F. (2007). Hacı Bektaşi Velinin düşünce dünyası. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi,
  5. Sivas, Türkiye. Aytaş, G. (2010). Hacı Bektaş Velî ve Thomas More’da hümanizm. Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Dergisi, 55, 139-148.
  6. Aytaş, G. ve Yılmaz, H. (2009). Makalat-ı Gaybiyye ve Kelimat-ı Ayniyye. Ankara: Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Merkezi. Avcı, Ü. P. (2003). Tasavvuf ve insan eğitimi. Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Dergisi, 27, 40-48.
  7. Bayar, V. ve Bayar, S. A. (Kasım, 2013). TIMSS 2011 matematik başarısı ulusal değerlendirme raporu. Türk Eğitim Sendikası TIMSS 2011 Matematik Başarısı Ulusal Değerlendirme Raporu, Ankara.
  8. Bolay, S. H. (1998). Hacı Bektaş Velayetname ’sinde ibadet unsurları. Yalçın. A, Yücel. A, Aytaç. G (Eds.), I. Türk Kültürü ve Hacı Bektaşi Veli Sempozyumu Bildirileri: Cilt. 1. (pp. 83-92). Ankara: Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Basımevi. Bozkurt, H. (2008). Hacı Bektaşi Velinin din tasavvuru. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi,
  9. Ankara.
  10. Cömert, Ö. B. (2011). Hacı Bektaşi Veli’ye ait eserlerden hareketle Alevilik ve Bektaşilik kavramlarının algılanma esasları. Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi,60, 313-334.
  11. Çetin, A. Y. (2008).
  12. Ahmet Yesevi, Yunus Emre ve Hacı Bektaşi Veli’de insan anlayışı. Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Merkezi Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 47, 43-49.
  13. Çetinkaya, B. A. (1999). Bir Anadolu ereni Hacı Bektaşi Veli hayatı eserleri ve insan anlayışı. C.Ü.İ.F. Dergisi, 3, 345-356.
  14. Demirtaş, Z. ve İpek, F. (2012). İbn-i Haldun’un eğitim anlayışında bir değer olarak insan. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi, 3 (6), 19-30.
  15. Dindi, E. (2006). Hacı Bektaşi Veli’de Kuran anlayışı. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi,
  16. İzmir,
  17. Türkiye. Duran, H. (1996). Makalatta insan dünya ilişkisi. Gazi Üniversitesi Türk Kültürü ve Hacı Bektaş V