Dergiler / Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 0 - Sayı: 55

BİLGİNİN OLANAKLILIĞI PROBLEMİ AÇISINDAN HUME’DA VE KANT'TA NEDENSELLİK SORUNSALI

THE PROBLEM OF CAUSALITY IN HUME AND KANT WITH REGARD TO THE PROBLEM OF THE POSSIBILITY OF KNOWLEDGE

Sayfa
132–137
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buçalışmada, Hume’un ve Kant’ın nedensellik sorunsalına, bilginin olanaklılığı problemi açısından nasıl yaklaştıklarıincelenmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Nedensellik konusu bilim felsefesinde önemli yer tutmakla beraber, felsefe tarihi içinde bu konuyu sorun edinenlertarafından da farklı biçimlerde ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hume, İnsan Doğası Üzerine Birİnceleme başlıklı eserinde, dünyaya yönelik olan bilgimizi, nedensellik kavramı ve neden-etki bağı çerçevesinde elealmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Buçalışmada, Hume’un ve Kant’ın nedensellik sorunsalına, bilginin olanaklılığı problemi açısından nasıl yaklaştıklarıincelenmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Nedensellik konusu bilim felsefesinde önemli yer tutmakla beraber, felsefe tarihi içinde bu konuyu sorun edinenlertarafından da farklı biçimlerde ele alınmıştır. İngiliz empirist filozof David Hume ve Alman filozof Immanuel Kant,nedensellik sorunsalına, bilginin olanaklılığı sorunu açısından yaklaşmışlardır. Hume, İnsan Doğası Üzerine Birİnceleme başlıklı eserinde, dünyaya yönelik olan bilgimizi, nedensellik kavramı ve neden-etki bağı çerçevesinde elealmıştır. Hume, nedensel akıl yürütmenin, deneyimsel bilgiye temel teşkil ettiğini iddia ederken, zorunluluk olarakdeğerlendirdiği neden-etki bağının, ussal bir zorunluluğa dayanmadığı fikrine ulaşır. Bu noktada, Hume, empirikbilgiye ilişkin olarak septik bir tavır takınmıştır ve Hume’un içine düştüğü bu çıkmaza yanıt olarak Kant’ın modernempirik bilimin olanaklılığını ortaya koyduğu apriori ve aposteriori kavramlarıyla temellendirmeye girişmiştir. Buçalışmada, Hume’un ve Kant’ın nedensellik sorunsalına, bilginin olanaklılığı problemi açısından nasıl yaklaştıklarıincelenmektedir.

Abstract

The problem of causality has been placed at the centre of the philosophy of science and has been handled in various ways by different philosophers in the history of philosophy. The English empiricist David Hume and German philosopher Immanuel Kant have approached the problem of causality with respect to the possibility of knowledge. In An Inquiry Concerning Human Understanding, Hume questions our knowledge of the world in terms of the concept of causality and the cause-effect relationship. When Hume proposed that causal reasoning is the ground for empirical knowledge, he also arrived at the idea that the necessity of cause-effect relationship is not a rational one. At this point, Hume’s septic look at the empirical knowledge was enlightened by Kant. Kant argued the possibility of empirical knowledge by proposing the concepts of apriori and aposteriori to ground for knowledge. The present study investigates Hume’s and Kant’s view of the problem of causality in terms of the problem of the possibility of knowledge

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BAYKENT, U. Ö. (2022). BİLGİNİN OLANAKLILIĞI PROBLEMİ AÇISINDAN HUME’DA VE KANT'TA NEDENSELLİK SORUNSALI. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 55, 132–137. https://ajindex.com/articles/492614

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Yıldırım, C. (1979)
  2. Bilim Felsefesi, Remzi Kitabevi,
  3. İstanbul.
  4. Williams, Michael. (2001) Problems of Knowledge: A Critical Introduction to Epistemology. Oxford University Press,
  5. Oxford. Watkins, Eric. (2005) Kant and the Metaphysics of Causality. Cambridge University Press,
  6. Cambridge. Russell, Bertrand. (1946)
  7. History of Western Philosophy, Routledge, London and New York. Kant, Immanuel. (2010) Arı Usun Eleştirisi. Çev. Aziz Yardımlı. İdea Yayınevi,
  8. İstanbul.
  9. Kant, Immanuel. (2002) Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena. Çev. İoanna Kuçuradi - Yusuf Örnek. Türkiye Felsefe Kurumu, Ankara.
  10. Hume, David. (1997) İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme, çev. Aziz Yardımlı, İdea Yayınevi,
  11. İstanbu Guyer, Paul. (2008)
  12. Knowledge, Reason and Taste: Kant’s Response to Hume. Princeton University Press,
  13. Princeton, New Jersey. Denkel, Arda. (1994) “Hume, Nedensellik, Tikelcilik ve Tekilcilik” Felsefe Tartışmaları, 17. Kitap, s. 63-74,
  14. Kent Basımevi. Cottingham, John. (2003) Akılcılık. Çev. Bülent Gözkan. Doruk Yayıncılık, İstanbul.
  15. Alquie, F. (1990) “Descartes’tan Kant’a Kadar Nedensellik Düşüncesi” Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları Seminer-Felsefe, çev. Tülin Bumin, Sayı:7, s. 59-69
  16. Ege Ü. Basımevi, İzmir