Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 2 - Sayı: 23

Müellifleri Meçhul İki Şehrengiz: Üsküp ve Budin Şehrengizleri

Two Shehrengizs That Their Authors are Unknown: Üsküp and Budin Shehrengizs

Sayfa
271–314
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın sonunda ise buiki eserin transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bir şehrin güzelleri ve güzelliklerini anlatmak üzere kalemealınan şehrengizler, klasik Türk edebiyatında özellikle 16.yüzyılda rağbet görmüş manzum türlerden biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Edebiyatımızda daha çok İstanbul,Edirne ve Bursa gibi şehirler için yazılan bu türde şimdiyekadar tespit edilen eser sayısı 87’dir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın sonunda ise buiki eserin transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bir şehrin güzelleri ve güzelliklerini anlatmak üzere kalemealınan şehrengizler, klasik Türk edebiyatında özellikle 16.yüzyılda rağbet görmüş manzum türlerden biridir. Bu eserleryazıldıkları dönemin toplum hayatını ve kültürünü yansıtmasıaçısından oldukça önemlidir. Edebiyatımızda daha çok İstanbul,Edirne ve Bursa gibi şehirler için yazılan bu türde şimdiyekadar tespit edilen eser sayısı 87’dir. Müellifleri bilinmeyenÜsküp ve Budin şehrengizleri de bu türde kaleme alınan vebugüne kadar varlıkları bilinmeyen eserlerdir. Bu iki eserintespitiyle birlikte bu türde kaleme alınan eser sayısı 89’ayükselmiştir.Budin Şehrengizi, İstanbul Süleymaniye Yazma EserKütüphanesi, “Zühdü Bey 226” numarada kayıtlı olan bir şiirmecmuası içerisindedir. Yazılış tarihi belli olmayan eser,mesnevi nazım şekliyle yazılmış olup 148 beyittenoluşmaktadır.Üsküp Şehrengizi ise Milli Kütüphane’deki “06 Hk 436”numaralı şiir mecmuasının içerisinde yer almaktadır. Yazılıştarihi belli olmayan ve mesnevi nazım şekliyle yazılan eser, 101beyitten oluşmaktadır.Bu çalışmada öncelikle şehrengiz türü ve bu türde yazılmışeserler hakkında bilgi verilmiş; ardından Üsküp ve Budinşehrengizlerinin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde birtakımdeğerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışmanın sonunda ise buiki eserin transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir.

Abstract

Shehrengizs which are written in order to tell the beauties and glories of a city are one of the poetic types which were in demand in the classical Turkish literature especially in 16th century. These works are very important as they reflect the life and culture of the society that they were written. The number of works which have been determined in this type up to now and written for the cities especially such as İstanbul, Edirne and Bursa in our literature is 87. The shehrengizs of Üsküp and Budin that their authors are unknown are the works which were written in this type and that their existence has not known to today. The number of works which have been written increased to 89 with the determination of these two works. Budin Shehrengiz is in the poetry journal which is registered in Zühdü 226 in İstanbul Süleymaniye Manuscript Library. The work that its writing date is uncertain written in the form of mesnevi poetry and consists of 148 couplets. Moreover, Üsküp Shehrengiz is in the poetry journal with 06 Hk 436 no in The National Library. The work that its writing date is uncertain and written in the form of mesnevi poetry consists of 101 couplets. In this study, the information was given especially about the works in shehrengiz type and which were written in this type; then, a set of evaluations was provided about the form and content features of Üsküp and Budin shehrengizs. At the end of the study, these two works’ transcription-included texts were involved.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EFE, Z. (2022). Müellifleri Meçhul İki Şehrengiz: Üsküp ve Budin Şehrengizleri. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 23, 271–314. https://ajindex.com/articles/489716

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. AKKUŞ, Metin (2013), Klasik Türk Şiirinin Anlam Dünyası Edebi Türler ve Tarzlar. Erzurum: Fenomen. AYDEMİR, Yaşar (2007), “Ravzî’nin Edincik Şehrengizi”, Gazi Türkiyat: Türklük Bilimi Araştırmaları Dergisi, Güz. S. 1, 97-126.
  2. DAVID, Geza (1992), “Budin”, TDV İslam Ansiklopedisi, 6, 344-348.
  3. EBUBEKİR, S. Şahin (2018), “Ârif’in Kütahya Şehrengizi”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 22(1), 184-212.
  4. EYİCE, Semavi (1992), “Budin”, TDV İslam Ansiklopedisi, 6, 348-352.
  5. HARMANCI, Esat, HASANOĞLU, Murat, ve KAYA, Melis (2018), “Bir Hakîr’in Şehrengizi”, Bir Devr-i Kadîm Efendisi Prof. Dr. Tahir Üzgör’e Armağan (s. 407-423). Ankara:
  6. Yayınevi İNBAŞI, Mehmet (2012), “Üsküp”, TDV İslam Ansiklopedisi, 42, 377-381.
  7. KAHRAMAN, Seyit Ali (2010), Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyâhatnâmesi (Cilt 6. Kitap, 1. Cilt). İstanbul:
  8. Yapı Kredi Yayınları.
  9. KAHRAMAN, Seyit Ali (2010), Günümüz Türkçesiyle Evliya Çelebi Seyâhatnâmesi (Cilt 5. Kitap, 2. Cilt). İstanbul:
  10. Yapı Kredi Yayınları.
  11. KALPAKLI, Mehmet (1995), 16-17.
  12. Yüzyılda Mahalle ve Semt Adları, Kâmî’nin Lügazı. İstanbul Dergisi, 14, 42-45.
  13. KAPLAN, Yunus (2018), “Abdî ve Kütahya Şehrengizi”, Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 4(3), 783-824.
  14. KAPLAN, Yunus (2019), “Künûzî ve Kaşa Şehrengizi”, Dede Korkut Uluslararası Türk Dili ve Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 8(19), 178-202
  15. KAPLAN, Yunus (2016), “Klasik Türk Edebiyatında Bilâdiyyeler ve Zihnî Efendi ile İştibî Ahmed Efendi’nin Bilâdiyyeleri” Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, 13(1), 102-124.
  16. KAPLAN, Yunus (2015), “Klasik Türk Edebiyatında Sahil-nâmeler ve Derviş Hilmi Dede’nin Sahil-nâmesi”, Route Educational and Social Science Journal, 2(2), 148-159.
  17. KAPLAN, Yunus (2017), “Lale Devri İstanbul’unda Padişah Bahçelerini Anlatan Manzum Bir Eser: Hıfzî ve Mesâir’i”, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 308-330.
  18. KARACA, Derya (2018), Türk Edebiyatında Şehr-engîzler''Şehirler ve Güzeller''. Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi. KARACASU, Barış (2007), “Şehrin Yitik Hikayesi Edebiyatımızda Meydanda Olmayan Şehrengizler”, Kebikeç, 24, 177-209.
  19. KARACASU, Barış (2007), “Türk Edebiyatında Şehrengizler”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 5(10), 259-313.
  20. KAYA, Bayram Ali (2010), “Şehrengiz”, TDV İslam Ansiklopedisi, 38, 461-462.
  21. LEVEND, Agah Sırrı (1957), Türk Edebiyatında Şehr-engîzler ve Şehr-engîzlerde İstanbul. İstanbul: İş Bankası Yayınları. Mecmû’a-i Eş’âr, Süley